نشانه‌های ظهور امام مهدی: تفاوت میان نسخه‌ها

نشانه در لغت به معنای دلیل، اماره و پدیده‌ای است که موجب شناخت و راهنمایی به سوی موضوعی دیگر می‌شود<ref>معین، فرهنگ فارسی، ۱۳۷۱ش، ج۴، ص۴۷۳۲.</ref> و معادل عربی آن علامت و آیه است.<ref>عبادی اردهائی، «سیر تطور تاریخی بحث از نشانه‌های ظهور در اندیشه امامیه»، ۱۳۹۸ش، ص۷.</ref>

<ref></ref><ref group="دیدگاه">میشد روانتر گفت:

نشانه در لغت به معنای دلیل، اماره و پدیده‌ای است که موجب شناخت و راهنمایی به سوی موضوعی دیگر می‌شود و معادل عربی آن علامت و آیه است. </ref> در اصطلاح، نشانه‌های ظهور به مجموعه علامت‌ها، حوادث، رویدادها و تحولاتی گفته می‌شود که پیش از ظهور یا همزمان با آن رخ می‌دهند.<ref>آیتی، تأملی در نشانه‌های حتمی ظهور، ۱۳۹۰ش، ص۱۵؛ شفیعی سروستانی، معرفت امام زمان و تکلیف منتظران، ۱۳۸۷ش، ج۲، ص۴۱۶.</ref> <ref group="دیدگاه">از اینجا به بعد مفهوم شناسی است؟</ref>

== '''نشانه‌های ظهور در اسلام'''  

در دین اسلام نشانه‌ها، در ابعاد مختلف طبیعی، اجتماعی، اخلاقی و معنوی است.<ref>[https://cis.quran.ac.ir/article_150056.html موسوی گیلانی، «بررسی تطبیقی نشانه‌های ظهور موعود آخرالزمان از دیدگاه دین اسلام و مسیحیت»، ۱۴۰۰ش، ص۱۳۱-۱۲۹.]</ref> محدثان شیعه و اهل‌سنت به‌ویژه شیعه از قرون آغازین اسلام به نقل از روایات نشانه‌های ظهور پرداختند که البته همه روایات از درجه اعتبار و حجیت برخوردار نیستند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/857862/%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%85-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-1 صادقی، «تأملی در روایت‌های علائم ظهور»، ۱۳۸۲ش، ص۳۲۲-۳۲۳.]</ref> بیشتر نشانه‌هایی که در روایات شیعه به‌عنوان نشانه‌های حتمی بیان شده‌اند در روایات معتبر اهل‌سنت در زمره نشانه‌های ظهور معرفی شده‌اند و این مسئله زمینه را برای تقریب و وحدت میان مذاهب اسلامی فراهم می‌آورد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1721224/%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%B1-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%82%DB%8C%D9%86 موحدی، «نشانه‌های ظهور در احادیث معتبر فریقین»، ۱۳۹۷ش، ص۴۵.]</ref>  

برای نشانه‌های ظهور اقسام گوناگون و متنوعی بیان شده است. تقسیم به حتمی و غیرحتمی، طبیعی و غیرطبیعی یا خارق‌العاده،<ref>صدر، تاریخ الغیبة الکبری، ۱۴۱۲ق، ص۴۸۰.</ref> کلی و جزئی، عام و خاص، مجمل و کنایی، مقید و مشروط، قطعی یا مشکوک، واقع‌شده یا واقع‌نشده، تقسیم به لحاظ زمان و نوع رویداد و متصل و منفصل از جمله این اقسام می‌باشد.<ref>صادقی، تحلیل تاریخی نشانه‌های ظهور، ۱۳۸۹ش، ص۵۷-۵۶.</ref> از مهمترین تقسیم‌بندی نشانه‌ها  نشانه‌های حتمی و غیرحتمی است.<ref>مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۳۷۰.</ref>  

# '''نشانه‌های حتمی:''' این دسته از نشانه‌ها،<ref group="دیدگاه">وجه کلمه «حتی» چیست؟</ref> نشانه‌های قیام امام مهدی هستند<ref>سلیمیان، فرهنگ‌نامه مهدویت، ۱۳۸۸ش، ص۴۴۵.</ref> بدون هیچ تردیدی رخ خواهند داد و خبر از نزدیکی ظهور می‌دهند. مهم‌ترین آنها عبارتند از: قیام یمانی،<ref>صدوق، کمال‌الدین و اتمام‌النعمه، ۱۳۹۵ق، ج۲، ص۶۵۰.</ref> خروج سفیانی، صیحه آسمانی، قتل نفس زکیه و خسف بیداء.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1675351/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%82-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7 علیانسب و نبوی، «بررسی تعداد و مصادیق نشانه‌های حتمی قیام حضرت مهدی(ع) در روایات شیعی و نقد برخی از آن‌ها»، ۱۳۹۹ش، ص۲۴۹.]</ref>

# '''نشانه‌های غیر حتمی:''' این دسته از نشانه‌ها قطعی نیستند و ممکن است برخی از آنها اصلا واقع نشود ولی ظهور محقق شود.<ref>صدوق، کمال‌الدین و اتمام‌النعمه، ۱۳۹۵ق، ص۶۵۰؛ سلیمیان، فرهنگ‌نامه مهدویت، ۱۳۸۸ش، ص۴۴۶.</ref> در منابع روایی فهرستی از نشانه‌های غیرحتمی ظهور ذکر شده است. این نشانه‌ها شامل،  اختلاف بنی‌عباس و کشته شدن عبدالله، خورشیدگرفتگی و ماه‌گرفتگی در رمضان،  پرچم‌های سیاه از خراسان و از مشرق به حیره، خروج مردی از قزوین همنام یک پیامبر، فرو رفتن مسجد دمشق،  ویرانی بصره و دیوار مسجد کوفه، طغیان فرات در کوفه، کشته شدن ۷۰ نفر پشت کوفه، ویرانی شام و عراق، کشمکش سه گروه (اصهب، ابلق، سفیانی)، به جنبش درآمدن بیرق‌های قیس از مصر، خروج دوازده نفر از نژاد ابوطالب،  سوزاندن مرد شیعه بین جلولاء و خانقین،  کشمکش دو صنف از عجم (غیرعرب)، خرابی ری، جنگ ارمنی و آذربایجانی، مسخ بدعت‌گذاران، سه ندا در رجب، نداى چهارم جبرئیل، نداى پنجم شیطان، زنده شدن مردگان و بازگشت به دنیا، طلوع ستاره درخشان و سرخی آسمان، باد سیاه در بغداد، قحطی و کم شدن غلات می‌باشد.<ref>صدوق، کمال‌الدین و اتمام‌النعمه، ۱۳۹۵ق، ص ۶۵۰؛ مفید، الارشاد فی معرفه حجج‌الله علی العباد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۳۷۰-۳۶۸؛ نعمانی، الغیبه، ۱۳۹۷ق، ص۴۲۹؛ طوسی، الغیبه، ۱۴۲۵ق، ص۴۴۵؛ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۵۳، ص۱۸۲.</ref>