بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''<big>دین</big>'''؛ مجموعهای از باورهای پذیرفته شده و کنشهای فردی و جمعی متناسب با آن.<br> | '''<big>دین</big>'''؛ مجموعهای از باورهای پذیرفته شده و کنشهای فردی و جمعی متناسب با آن.<br> | ||
اندیشمندان [[مسلمان]] و غیر مسلمان، شرقی و غربی، مادی و الهی هر کدام تعریفی از دین ارائه کردهاند. در مهمترین تعریف، دین مجموعهای از باورهای قلبی و رفتارهای عملی متناسب با آن است. اندیشمندان دینمدار با سه رویکرد فلسفی، روانشناختی و جامعهشناختی، ضرورت دین را تبیین کردهاند. بشر در طول تاریخ، انواع دین را تجربه کرده است که بسیاری از بین رفتهاند؛ اما آیینهای دائو، کنفوسیوس، هندو، جُین، بودا، شینتو، زرتشت، صابئی، سیک، یهود، مسیحیت و اسلام، از ادیان زنده جهان هستند. برخی فرقهها مانند بابیت و بهائیت نیز که از منظر مسلمانان، انحرافی هستند، مجموعۀ آموزههای خود را دین تلقی میکنند. اسلام در فرهنگ مسلمانان، آخرین دین آسمانی و [[حضرت محمد]] (ص) آخرین پیامبر خدا است. در اندیشۀ اسلامی، تکثرگرایی دینی در مقام عمل و گفتوگو با پیروان ادیان پذیرفتنی است اما تکثرگرایی معرفتی با حقیقت ادیان در تناقض دانسته میشود. اندیشمندان مسلمان با هدف ارائۀ تبیینی کارآمد از حضور دین در زندگی به این دیدگاه سوق یافتهاند که بایدها و نبایدهای دینی در آن دسته از مسائل زندگی که حیث ارزشی ندارند، راه ندارد. آنها مناسبات علم و دین را نیز در همین چارچوب، تبیین میکنند. | اندیشمندان [[مسلمان]] و غیر مسلمان، شرقی و غربی، مادی و الهی هر کدام تعریفی از دین ارائه کردهاند. در مهمترین تعریف، دین مجموعهای از باورهای قلبی و رفتارهای عملی متناسب با آن است. اندیشمندان دینمدار با سه رویکرد فلسفی، روانشناختی و جامعهشناختی، ضرورت دین را تبیین کردهاند. بشر در طول تاریخ، انواع دین را تجربه کرده است که بسیاری از بین رفتهاند؛ اما آیینهای دائو، کنفوسیوس، هندو، جُین، بودا، شینتو، زرتشت، صابئی، سیک، یهود، مسیحیت و اسلام، از ادیان زنده جهان هستند. برخی فرقهها مانند بابیت و بهائیت نیز که از منظر مسلمانان، انحرافی هستند، مجموعۀ آموزههای خود را دین تلقی میکنند. اسلام در فرهنگ مسلمانان، آخرین دین آسمانی و [[حضرت محمد]] (ص) آخرین پیامبر خدا است. در اندیشۀ اسلامی، تکثرگرایی دینی در مقام عمل و گفتوگو با پیروان ادیان پذیرفتنی است اما تکثرگرایی معرفتی با حقیقت ادیان در تناقض دانسته میشود. اندیشمندان مسلمان با هدف ارائۀ تبیینی کارآمد از حضور دین در زندگی به این دیدگاه سوق یافتهاند که بایدها و نبایدهای دینی در آن دسته از مسائل زندگی که حیث ارزشی ندارند، راه ندارد. آنها مناسبات علم و دین را نیز در همین چارچوب، تبیین میکنند. | ||
| خط ۵۹: | خط ۵۸: | ||
===تبیین فلسفی=== | ===تبیین فلسفی=== | ||
از منظر ملاصدرا (1045-979ق) که از حکما و فلاسفه نامدار [[شیعه]] است، غرض نهایی آفرینش، هدایت کلیه افراد بشر به جوار الهی و بهرهمندی از کرامت، عنایت و رحمت خدا است. انسان بهدلیل حب ذات و برای رسیدن به منفعت خویش، بهدنبال غلبه بر دیگران حتی به قیمت نابودی آنان است. پس اگر زندگی بشر بهخود وانهاده شود، معیشت و زندگی انسانها به دشواری میگراید، به جنگ و قتال میانجامد و آدمیان از حرکت بهسوی پروردگار بازمیمانند. از اينرو یک نظام عدالتمحور ضرورت مییابد و این نظام عادل که امور زندگی بشر را بهدرستی مدیریت و هدایت میکند در پرتو دین برپا میشود.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/84167/%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82 صدرالمتألهین، الشواهد الربوبیه، 1346، ص363.] </ref> | از منظر ملاصدرا (1045-979ق) که از حکما و فلاسفه نامدار [[شیعه]] است، غرض نهایی آفرینش، هدایت کلیه افراد بشر به جوار الهی و بهرهمندی از کرامت، عنایت و رحمت خدا است. انسان بهدلیل حب ذات و برای رسیدن به منفعت خویش، بهدنبال غلبه بر دیگران حتی به قیمت نابودی آنان است. پس اگر زندگی بشر بهخود وانهاده شود، معیشت و زندگی انسانها به دشواری میگراید، به جنگ و قتال میانجامد و آدمیان از حرکت بهسوی پروردگار بازمیمانند. از اينرو یک نظام عدالتمحور ضرورت مییابد و این نظام عادل که امور زندگی بشر را بهدرستی مدیریت و هدایت میکند در پرتو دین برپا میشود.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/84167/%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82 صدرالمتألهین، الشواهد الربوبیه، 1346، ص363.] </ref> | ||
===تبیین روانشناسی اجتماعی=== | ===تبیین روانشناسی اجتماعی=== | ||
از نظر اریک فروم<ref>Erich Fromm.</ref>(1980-1900م) انسان موجودي اجتماعي است، هم نيازهاي خود را در اجتماع تأمين ميكند و هم كمالات شایستهاش را از همين راه به دست میآورد. از اینرو، زندگي اجتماعي براي انسان اهميت ویژهای دارد و برای حفظ آن، نیازمند نگرش مشترك است؛ يكي از راههای مهم دستیابی به اين نگرش، دين است. این نیازی پیوسته و همیشگی برای بشر در اجتماع است و دین بهترین تأمینکنندۀ آن است.<ref>قشقایی و اترک، «بررسی و نقد دیدگاه اریک فروم، در باب گرایش انسان به دین»، ص13. </ref> همچنین ویلیام جیمز<ref>William James</ref>(1910-1842م) معتقد است اتصال و ارتباط با روح عالم خلقت (خدا یا نظم کائنات) با اعمالی مثل نماز و نیایش، موجب ایجاد یک جریان قدرت و نیرویی است که هم دارای آثار مادی و معنوی است و هم زندگی دینی مزه و طعمی می گیرد که گویا رحمت محض است و زندگی سرشار از نشاط شاعرانه و بهجت دلیرانه شده، موجب اطمینان و آرامش باطنی است که در نتیجه آن ارتباط با دیگران همراه با احسان و عواطف بی دریغ است.<ref>آذربایجانی، روانشناسی دین از دیدگاه ویلیام جیمز، 1394ش، ص151. </ref> | از نظر اریک فروم<ref>Erich Fromm.</ref>(1980-1900م) انسان موجودي اجتماعي است، هم نيازهاي خود را در اجتماع تأمين ميكند و هم كمالات شایستهاش را از همين راه به دست میآورد. از اینرو، زندگي اجتماعي براي انسان اهميت ویژهای دارد و برای حفظ آن، نیازمند نگرش مشترك است؛ يكي از راههای مهم دستیابی به اين نگرش، دين است. این نیازی پیوسته و همیشگی برای بشر در اجتماع است و دین بهترین تأمینکنندۀ آن است.<ref>قشقایی و اترک، «بررسی و نقد دیدگاه اریک فروم، در باب گرایش انسان به دین»، ص13. </ref> همچنین ویلیام جیمز<ref>William James</ref>(1910-1842م) معتقد است اتصال و ارتباط با روح عالم خلقت (خدا یا نظم کائنات) با اعمالی مثل نماز و نیایش، موجب ایجاد یک جریان قدرت و نیرویی است که هم دارای آثار مادی و معنوی است و هم زندگی دینی مزه و طعمی می گیرد که گویا رحمت محض است و زندگی سرشار از نشاط شاعرانه و بهجت دلیرانه شده، موجب اطمینان و آرامش باطنی است که در نتیجه آن ارتباط با دیگران همراه با احسان و عواطف بی دریغ است.<ref>آذربایجانی، روانشناسی دین از دیدگاه ویلیام جیمز، 1394ش، ص151. </ref> | ||
| خط ۱۲۱: | خط ۱۱۸: | ||
«کتاب مقدس» عنوان کتاب دینی مسیحیان است که آن را آسمانی و الهی میدانند. در زبان انگلیسی به آن «Bible» بهمعنای کتاب گفته میشود.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/کتاب_مقدس «کتاب مقدس»، سایت ویکی فقه.] </ref> در فارسی و عربی به آن «عهدین» میگویند که طبق اعتقاد مسیحیان اشاره به عهد و پیمانی دارد که خدا با انسان بسته است: عهد قدیم که خدا در آن از انسان پیمان گرفته است تا بر شریعت الهی گردن نهد و نماد آن ختنه کردن است. قدیم بودن آن به این دلیل است که ابتدا با ابراهیم و بعد با موسی این عهد بسته شد. و عهد جدید که با ظهور عیسی تازه شد و خدا عهد دیگری با انسان بست، این عهد و پیمان بر سر محبت خدا و عیسی مسیح است. یهودیان فقط عهد قدیم را بهعنوان عهد قبول دارند. عهد قدیم به زبان عِبری نگاشته شده است و در سدههای قبل از میلاد به زبان یونانی ترجمه شد که معروفترین آن ترجمهها «سبعینیه» است. | «کتاب مقدس» عنوان کتاب دینی مسیحیان است که آن را آسمانی و الهی میدانند. در زبان انگلیسی به آن «Bible» بهمعنای کتاب گفته میشود.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/کتاب_مقدس «کتاب مقدس»، سایت ویکی فقه.] </ref> در فارسی و عربی به آن «عهدین» میگویند که طبق اعتقاد مسیحیان اشاره به عهد و پیمانی دارد که خدا با انسان بسته است: عهد قدیم که خدا در آن از انسان پیمان گرفته است تا بر شریعت الهی گردن نهد و نماد آن ختنه کردن است. قدیم بودن آن به این دلیل است که ابتدا با ابراهیم و بعد با موسی این عهد بسته شد. و عهد جدید که با ظهور عیسی تازه شد و خدا عهد دیگری با انسان بست، این عهد و پیمان بر سر محبت خدا و عیسی مسیح است. یهودیان فقط عهد قدیم را بهعنوان عهد قبول دارند. عهد قدیم به زبان عِبری نگاشته شده است و در سدههای قبل از میلاد به زبان یونانی ترجمه شد که معروفترین آن ترجمهها «سبعینیه» است. | ||
مسیحیت دارای دو انشعاب به نامهای کاتولیک و ارتدکس است که هر دو نسخه سبعینیه را معتبر میدانند.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/کتاب_مقدس «کتاب مقدس»، سایت ویکی فقه.]</ref> عهد جدید مشتمل بر 27 کتاب است که انجیل مَتّی، انجیل مَرقُس،<ref>Μάρκος، چکش بزرگ.</ref> انجیل لوقا و انجیل یوحَنّا از جمله آن کتب است.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/کتاب_مقدس «کتاب مقدس»، سایت ویکی فقه.]</ref> | مسیحیت دارای دو انشعاب به نامهای کاتولیک و ارتدکس است که هر دو نسخه سبعینیه را معتبر میدانند.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/کتاب_مقدس «کتاب مقدس»، سایت ویکی فقه.]</ref> عهد جدید مشتمل بر 27 کتاب است که انجیل مَتّی، انجیل مَرقُس،<ref>Μάρκος، چکش بزرگ.</ref> انجیل لوقا و انجیل یوحَنّا از جمله آن کتب است.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/کتاب_مقدس «کتاب مقدس»، سایت ویکی فقه.]</ref> | ||
