حجاب در دیدگاه نظیره زین‌الدین: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز ویکی سازی
 
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =[[پرونده:نظیره-زین-الدین1.jpg|بندانگشتی|280x280پیکسل|]]
| تصویر            =[[پرونده:نظیره-زین-الدین1.jpg|بندانگشتی|280x280پیکسل|]]
| زیرنویس تصویر    =نظیره زین‌الدین
| زیرنویس تصویر    =[[نظیره زین‌الدین]]
|image_alt=
|image_alt=
| فایل پادکست      =حجاب در اندیشه نظیره زین_الدین.ogg
| فایل پادکست      =حجاب در اندیشه نظیره زین_الدین.ogg
خط ۲۹: خط ۲۹:
'''{{درشت|حجاب در دیدگاه نظیره زین‌الدین}}'''؛ دیدگاه نظیره زین‌الدین درمورد پوشش زنان مسلمان.
'''{{درشت|حجاب در دیدگاه نظیره زین‌الدین}}'''؛ دیدگاه نظیره زین‌الدین درمورد پوشش زنان مسلمان.


نظیره زین‌الدین (۱۹۰۸–۱۹۷۶م) اندیشمند مسلمان لبنانی، عقیده دارد الزام زنان مسلمان کشورش به استفاده از روبند و پوشاندن کامل چهره، خلاف احکام حجاب اسلامی است و با استناد به آیات قرآن و دلایل عقلی، حدود حجاب شرعی را پوشاندن تمام بدن غیر از صورت و مچ دست‌ها می‌داند.
[[نظیره زین‌الدین]] (۱۹۰۸–۱۹۷۶م) اندیشمند مسلمان [[لبنان|لبنانی]]، عقیده دارد الزام زنان مسلمان کشورش به استفاده از روبند و پوشاندن کامل چهره، خلاف احکام [[حجاب|حجاب اسلامی]] است و با استناد به آیات قرآن و دلایل عقلی، حدود حجاب شرعی را پوشاندن تمام بدن غیر از صورت و مچ دست‌ها می‌داند.


== معرفی ==
== معرفی ==
نظیره زین‌الدین از شیعیان دروزی لبنان است. پدرش مردی اندیشمند و رئیس دادگاه عالی استیناف لبنان و مادرش ریاست دیوان عالی کشور را برعهده داشت. نظیره در مدرسه فرانسوی و کاتولیک تحصیل کرد، ولی احکام دین اسلام را نزد پدرش آموخت. او در دوران زندگی خود به‌عنوان اندیشمندی مسلمان و شخصیتی برجسته شناخته شد و اولین بانوی مسلمانی است که به تألیف کتابی درمورد حجاب پرداخت.<ref>الغلایینی، نظرات فی کتاب السفور و الحجاب، 1434ق، ص28-29.</ref>
{{اصلی|نظیره زین‌الدین}}
نظیره زین‌الدین از شیعیان دروزی [[لبنان]] است. پدرش مردی اندیشمند و رئیس دادگاه عالی استیناف لبنان و مادرش ریاست دیوان عالی کشور را برعهده داشت. نظیره در مدرسه فرانسوی و کاتولیک تحصیل کرد، ولی احکام دین اسلام را نزد پدرش آموخت. او در دوران زندگی خود به‌عنوان اندیشمندی مسلمان و شخصیتی برجسته شناخته شد و اولین بانوی مسلمانی است که به تألیف کتابی درمورد حجاب پرداخت.<ref>الغلایینی، نظرات فی کتاب السفور و الحجاب، 1434ق، ص28-29.</ref>


== مفهوم حجاب در نگاه نظیره زین‌الدین ==
== مفهوم حجاب در نگاه نظیره زین‌الدین ==
خط ۳۸: خط ۳۹:


== زمینه‌های شکل‌گیری دیدگاه نظیره زین‌الدین ==
== زمینه‌های شکل‌گیری دیدگاه نظیره زین‌الدین ==
در دوران این اندیشمند، زنان مسلمان لبنان و برخی از کشورهای خاورمیانه، ملزم به پوشاندن کامل چهره بودند و بدون استفاده از بُرقَع و روبند اجازهٔ خروج از منزل را نداشتند.<ref>زین‌الدین، السفور و الحجاب، 2012م، ص39.</ref> افکار عمومی جامعه، زنان را از اشتغال خارج از [[خانه]] منع می‌کرد و عقیده بر این بود که [[زن]] فقط باید به پرورش فرزندان و امور خانواده بپردازد.<ref>[https://kq.meybod.ac.ir/?_action=article&au=18026&_au=abbasi,%20mehrdad%20&lang=fa عباسی و همکاران، توصیف و تحلیل نظریات قرآنی نظیره زین‌الدین در مسئلۀ حجاب، 1400ش، ص162.]</ref> در آن دوره، برخی دیدگاه‌ها زنان را از لحاظ عقل و [[دین]]، ناقص می‌دانستند و حقوق آنها را رعایت نمی‌کردند.<ref>زین‌الدین، السفور و الحجاب، 2012م، ص103.</ref> زین‌الدین با نگارش دو کتاب «السفور و الحجاب» و «الفتاة و الشیوخ»، دیدگاه‌های رایج در جامعهٔ خود پیرامون زنان را مورد انتقاد قرار داد. یکی از دغدغه‌های او حجاب رایج میان زنان کشورش بود. به‌زعم وی، الزام زنان به پوشاندن چهره با احکام دین اسلام مطابقت ندارد و نوع نگاه جامعه به زنان و وظایف آنها برخاسته از فرهنگ و سنت‌های عُرفی هستند که نسل به نسل منتقل شده‌اند.<ref>[https://jrm.ut.ac.ir/article_63363.html عامری و همکاران، نسبت دیدگاه نواندیشان معاصر دینی با توسعۀ جنسیتی، 1395ش، ص221.]</ref> او تلاش می‌کند تا با استناد به آیات قرآن و دلایل عقلی نشان بدهد، اسلام به زنان اجازه داده است تا با پوشاندن تمام بدن غیر از صورت و کَفِّین (به‌معنای کف دو دست به‌همراه انگشتان و بخش پایین مچ دست)<ref>[https://lib.eshia.ir/40707/9/301 ابن‌منظور، لسان‌العرب، 1414ق، ج9، ص301.]</ref> در جامعه حاضر شوند.<ref>زین‌الدین، السفور و الحجاب، 2012م، ص9-10؛ ص109.</ref>
در دوران این اندیشمند، زنان مسلمان [[لبنان]] و برخی از کشورهای [[خاورمیانه]]، ملزم به پوشاندن کامل چهره بودند و بدون استفاده از [[برقع|بُرقَع]] و روبند اجازهٔ خروج از منزل را نداشتند.<ref>زین‌الدین، السفور و الحجاب، 2012م، ص39.</ref> افکار عمومی جامعه، زنان را از اشتغال خارج از [[خانه]] منع می‌کرد و عقیده بر این بود که [[زن]] فقط باید به پرورش فرزندان و امور خانواده بپردازد.<ref>[https://kq.meybod.ac.ir/?_action=article&au=18026&_au=abbasi,%20mehrdad%20&lang=fa عباسی و همکاران، توصیف و تحلیل نظریات قرآنی نظیره زین‌الدین در مسئلۀ حجاب، 1400ش، ص162.]</ref> در آن دوره، برخی دیدگاه‌ها زنان را از لحاظ عقل و [[دین]]، ناقص می‌دانستند و حقوق آنها را رعایت نمی‌کردند.<ref>زین‌الدین، السفور و الحجاب، 2012م، ص103.</ref> زین‌الدین با نگارش دو کتاب «السفور و الحجاب» و «الفتاة و الشیوخ»، دیدگاه‌های رایج در جامعهٔ خود پیرامون زنان را مورد انتقاد قرار داد. یکی از دغدغه‌های او حجاب رایج میان زنان کشورش بود. به‌زعم وی، الزام زنان به پوشاندن چهره با احکام دین اسلام مطابقت ندارد و نوع نگاه جامعه به زنان و وظایف آنها برخاسته از فرهنگ و سنت‌های عُرفی هستند که نسل به نسل منتقل شده‌اند.<ref>[https://jrm.ut.ac.ir/article_63363.html عامری و همکاران، نسبت دیدگاه نواندیشان معاصر دینی با توسعۀ جنسیتی، 1395ش، ص221.]</ref> او تلاش می‌کند تا با استناد به آیات قرآن و دلایل عقلی نشان بدهد، اسلام به زنان اجازه داده است تا با پوشاندن تمام بدن غیر از صورت و کَفِّین (به‌معنای کف دو دست به‌همراه انگشتان و بخش پایین مچ دست)<ref>[https://lib.eshia.ir/40707/9/301 ابن‌منظور، لسان‌العرب، 1414ق، ج9، ص301.]</ref> در جامعه حاضر شوند.<ref>زین‌الدین، السفور و الحجاب، 2012م، ص9-10؛ ص109.</ref>
[[پرونده:نظیره_زین_الدین.jpg|چپ|بندانگشتی|300x300پیکسل|کتاب السفور و الحجاب]]
[[پرونده:نظیره_زین_الدین.jpg|چپ|بندانگشتی|300x300پیکسل|کتاب السفور و الحجاب]]


خط ۶۷: خط ۶۸:


=== استناد به شواهد تاریخی ===
=== استناد به شواهد تاریخی ===
نظیره زین‌الدین با استناد به متون و کتاب‌های تاریخی عقیده دارد، در زمان پیامبر و پس از وفات وی، پرده‌نشینی فقط مختصّ همسران او بود و سایر زنان مسلمان در کنار مردان در اجتماع حضور داشتند. فاطمه دختر پیامبر اسلام در مجالس درس و مباحثاتی که زنان و مردان حضور داشتند شرکت می‌کرد. علما و شعرای زمان به منزل سکینه دختر امام حسین رفت و آمد می‌کردند. شافعی از علمای اهل سنت، نزد نفیسه نوهٔ علی بن ابی‌طالب علوم دینی می‌آموخت. این اندیشمند لبنانی معتقد است، بر اساس اسناد تاریخی، مُتوکل خلیفهٔ عباسی، نخستین کسی است که مجالس زنان و مردان را از هم جدا و پرده‌نشینی را رایج کرد.<ref>زین‌الدین، السفور و الحجاب، 2012م، ص160-161.</ref>
[[نظیره زین‌الدین]] با استناد به متون و کتاب‌های تاریخی عقیده دارد، در زمان پیامبر و پس از وفات وی، پرده‌نشینی فقط مختصّ همسران او بود و سایر زنان مسلمان در کنار مردان در اجتماع حضور داشتند. فاطمه دختر پیامبر اسلام در مجالس درس و مباحثاتی که زنان و مردان حضور داشتند شرکت می‌کرد. علما و شعرای زمان به منزل سکینه دختر امام حسین رفت و آمد می‌کردند. شافعی از علمای اهل سنت، نزد نفیسه نوهٔ علی بن ابی‌طالب علوم دینی می‌آموخت. این اندیشمند لبنانی معتقد است، بر اساس اسناد تاریخی، مُتوکل خلیفهٔ عباسی، نخستین کسی است که مجالس زنان و مردان را از هم جدا و پرده‌نشینی را رایج کرد.<ref>زین‌الدین، السفور و الحجاب، 2012م، ص160-161.</ref>


== دیدگاه پژوهشگران در مورد اندیشهٔ نظیره زین‌الدین ==
== دیدگاه پژوهشگران در مورد اندیشهٔ نظیره زین‌الدین ==