حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۸: | خط ۲۸: | ||
| آثار مرتبط = | | آثار مرتبط = | ||
}} | }} | ||
<big>''' | |||
<big>'''ولنگاری؛'''</big> بیتفاوتی نسبت به ارزشهای دینی و فرهنگی جامعه. | |||
ولنگاری، از پدیدههای فرهنگی بیگانه است که در سالهای اخیر، با هدف اثرگذاری بر سبک زندگی ایرانیان ترویج میشود. خاستگاه ولنگاری، فرهنگ غرب و مکتبهای فکری آن مانند اومانیسم و لیبرالیسم است که با تلقی ویژه از انسان، [[خانواده]]، آزادی و جایگاه آن، به ترویج [[لذتجویی]]، شهوترانی، آزادی در همجنسگرایی، هنجارشکنی و بیقیدی نسبت به ارزشهای فرهنگ اسلامی و ایرانی میپردازد و فرهنگ برهنگی از مظاهر آشکار آن است. | |||
بیبندوباری بهمعنای نادیده گرفتن [[اخلاق]]، [[قانون]] و حدود دیگران است و شامل بیبندوباری فکری، اخلاقی و جنسی میشود. این پدیده معمولاً نتیجه عوامل مختلفی مانند [[خانواده]] ناسالم، همنشینی نامناسب، رسانهها و [[نفوذ فرهنگی]] است. بیبندوباری نهتنها فرد را دچار آشفتگی، [[پشیمانی]] و [[افسردگی]] میکند، بلکه به روابط خانوادگی و اجتماعی آسیب میرساند. رعایت ارزشهای اخلاقی و دینی، کنترل رفتارهای جنسی و احترام به [[حقوق]] دیگران، مهمترین راهکار پیشگیری از این وضعیت است. پایبندی به اصول اخلاقی و دینی، زندگی فرد را معنادار کرده و جامعه را سالمتر میسازد. در سطح جهانی، بیبندوباری جنسی و اخلاقی به فروپاشی خانوادهها و کاهش [[هویت]] انسانی منجر شده است. | بیبندوباری بهمعنای نادیده گرفتن [[اخلاق]]، [[قانون]] و حدود دیگران است و شامل بیبندوباری فکری، اخلاقی و جنسی میشود. این پدیده معمولاً نتیجه عوامل مختلفی مانند [[خانواده]] ناسالم، همنشینی نامناسب، رسانهها و [[نفوذ فرهنگی]] است. بیبندوباری نهتنها فرد را دچار آشفتگی، [[پشیمانی]] و [[افسردگی]] میکند، بلکه به روابط خانوادگی و اجتماعی آسیب میرساند. رعایت ارزشهای اخلاقی و دینی، کنترل رفتارهای جنسی و احترام به [[حقوق]] دیگران، مهمترین راهکار پیشگیری از این وضعیت است. پایبندی به اصول اخلاقی و دینی، زندگی فرد را معنادار کرده و جامعه را سالمتر میسازد. در سطح جهانی، بیبندوباری جنسی و اخلاقی به فروپاشی خانوادهها و کاهش [[هویت]] انسانی منجر شده است. | ||
==مفهومشناسی== | ==مفهومشناسی== | ||
ولنگاری در لغت «سهلانگاری» و «بیقیدی» معنی شده<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%88%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C دهخدا، لغتنامه، ذیل واژۀ ولنگاری.] </ref><ref>[https://www.vajehyab.com/?q=%D8%A8%DB%8C+%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1&f=amid&d=en معین، فرهنگ فارسی معین، ذیل واژۀ بیبندو بار، وبسایت واژهیاب.]</ref> و فرد «شلخته» و بیبندوبار را ولنگار دانستهاند.<ref>[https://www.vajehyab.com/?q=%D8%A8%DB%8C+%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1&f=motaradef واژگان مترادف و متضاد، ذیل واژۀ بیبندو بار، وبسایت واژهیاب.]</ref> و به کسی گفته میشود که به آداب، رسوم و قوانین اجتماعی پایبند نیست.<ref> [https://www.vajehyab.com/?q=%D8%A8%DB%8C+%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1&f=amid&d=en عمید، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژۀ بیبندوبار وبسایت واژهیاب.]</ref> در اصطلاح، شکستن حدود اجتماعی، عرفی یا قانونی هر جامعه است. <ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4227/8284/110719/%D9%84%D8%A7%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%84%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C «لاابالیگری فرهنگی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> معادل دینی ولنگاری، «اِباحیگری» است که بهمعنای پایبند نبودن به ارزشهای دینی و بیتفاوتی به آموزههای اسلام است.<ref>خطیبی، فرهنگ شیعه، 1386ش، ص55.</ref> پدیدۀ ولنگاری در مطالعات فرهنگی بهمعنای بیبندوباری و آشفتگی در مجموعۀ منسجم فرهنگ است که موجب دگرگونی ارزشها، سنتها و باورهای اجتماعی میشود. با توجه به گستردگی معنای فرهنگ، ولنگاری نیز در تمام عناصر سبک زندگی، قابلیت تحقق مییابد.<ref>[https://sobhe-no.ir/newspaper/33/15/506 پوراحمد خمینی، «ولنگاری فرهنگی؛ فرهنگ ولنگار»، وبسایت رزنامۀ صبح نو.]</ref> همچنین ولنگاری در ارتباط با منظومهای از مفاهیم جدید مانند «تهاجم فرهنگی»، «شبیخون فرهنگی»، «هجمۀ فرهنگی»، «ناتوی فرهنگی»، «آندلسی کردن»، «جنگ نرم» و «تهدید نرم» معنا پیدا میکند و در ابعاد مختلف مانند ولنگاری اعتقادی، ولنگاری فرهنگی، ولنگاری سیاسی، ولنگاری اخلاقی و ولنگاری اقتصادی، مورد توجه قرار میگیرد. از میان آنها، «ولنگاری فرهنگی» بهدلیل اثرگذاری بر ذهن، شناخت و رفتار عمومی جامعه، از اهمیت بیشتری برخوردار است.<ref>[http://www.tabnakqom.ir/fa/news/247012/%D9%88%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D8%B1%D8%A8-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 ملایی، «ولنگاری فرهنگی و پیامدهای مخرب آن در جامعه»، وبسایت تابناک.]</ref> | |||
==تفاوت آزادی و بیبندوباری== | === تفاوت آزادی و بیبندوباری === | ||
تفاوت آزادی و بیبندوباری در رعایت حقوق و احترام دیگران است. در آزادی، افراد آزادانه رفتار میکنند؛ اما همزمان به امنیت، حقوق و حریم دیگران توجه دارند. در بیبندوباری، این مرزها رعایت نمیشوند و فرد بدون محدودیت به رفتارهای خود ادامه میدهد.<ref>[https://tanzimekhanevadeh.com/marriage/475-1389-03-16-09-20-37 سلطانی مجد، «تفاوت آزادی و بیبندوباری- خود ارضایی و حرف بالا و پایین آن»، پایگاه اطلاعرسانی تنظیم خانواده.] </ref> | تفاوت آزادی و بیبندوباری در رعایت حقوق و احترام دیگران است. در آزادی، افراد آزادانه رفتار میکنند؛ اما همزمان به امنیت، حقوق و حریم دیگران توجه دارند. در بیبندوباری، این مرزها رعایت نمیشوند و فرد بدون محدودیت به رفتارهای خود ادامه میدهد.<ref>[https://tanzimekhanevadeh.com/marriage/475-1389-03-16-09-20-37 سلطانی مجد، «تفاوت آزادی و بیبندوباری- خود ارضایی و حرف بالا و پایین آن»، پایگاه اطلاعرسانی تنظیم خانواده.] </ref> کارشناسان معتقدند که ولنگاری با تلقی نادرست از مفهوم «آزادی» رابطۀ تنگاتنگی دارد؛<ref>[https://www.mehrnews.com/news/3737735/%D9%88%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%AA%DB%8C%D8%AC%D9%87-%D8%AA%D9%84%D9%82%DB%8C-%D9%86%D8%A6%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AAر «ولنگاری فرهنگی نتیجۀ تلقی نئولیبرالی از فرهنگ است»، خبرگزاری مهر.] </ref> بسیاری از رسانههای مخالف، ولنگاری را در ارتباط با حق آزادی انسان مطرح میکنند و با استناد به اعلامیۀ حقوق بشر میکوشند تا ارزشهای دینی و هنجاری فرهنگی مانند نحوۀ پوشش زنان، سنتهای دینی ازدواج و روابط زن و مرد را نوعی محدودیت و مخل آزادیهای طبیعی و فردی انسان قلمداد کنند؛<ref>[https://makarem.ir/maaref/fa/article/index/410108/%d8%aa%d9%86%d8%a7%d9%81%db%8c-%c2%ab%d8%ad%d8%ac%d8%a7%d8%a8%c2%bb-%d8%a8%d8%a7-%d8%ad%d9%82-%d8%a2%d8%b2%d8%a7%d8%af%db%8c-%d8%b2%d9%86!! «تنافی حجاب با حق آزادی زن!»، وبسایت آیین رحمت.]</ref> اما صاحبنظران، آزادی مطلق را افسانهای میدانند که در فرهنگ غربی نیز تحقق نیافته است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3814/4137/25478/%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C نامور، «مطهری و ارزش شناخت آزادی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> از طرف دیگر، مفهوم آزادی در بستر فرهنگی کشورهای غربی تا قرن بیستم، معنای متفاوتی داشته و بیشتر بهمنظور مقابله با محدویتهای صنفی در حوزۀ اقتصاد و رشد سرمایهداری مطرح شده است، اما این مفهوم در ایران معنای ولنگاری و آزادی جنسی پیدا کرده و برهنگی و بیقیدی در روابط زن و مرد را میطلبد. <ref>[https://www.mehrnews.com/news/3737735/%D9%88%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%AA%DB%8C%D8%AC%D9%87-%D8%AA%D9%84%D9%82%DB%8C-%D9%86%D8%A6%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA زرشناس، شهریار، «ولنگاری فرهنگی نتیجه تلقی نئولیبرالی از فرهنگ است»، خبرگزاری مهر.] </ref> | ||
==انواع | ==ابعاد و مصادیق== | ||
برخی پژوهشگران، خاستگاه ولنگاری امروزی را مکتبهای اومانیسم و لیبرالیسم در فرهنگ غربی دانستهاند که هدف آنها حذف خدامحوری و ارزشهای دینی در جامعه و جایگزینی انسانمحوری، آزادی مطلق و دنیاگرایی است. <ref>[https://www.sid.ir/paper/360079/fa اسدی و حسینی، «بررسی علل تأثیرپذیری فرهنگ جامعۀ اسلامی از اباحهگری و راههای مقابله با آن»، 1398ش، ص41.] </ref> بعد از پیروزی [[انقلاب اسلامی]] ایران در 1357ش و آشکار شدن رویکرد تمدنی آن، تقابل فرهنگ و تمدن غربی با آرمانهای تمدنساز ایرانیان نیز افزایش یافت.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=39136 «بیانات در دیدار مداحان اهلبیت»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی خامنهای.]</ref> برخی پژوهشگران، ترویج ولنگاری در ایران را سازوکار تقابل فرهنگ غربی با فرهنگ اسلامی ـ ایرانی دانسته و آن را مصداقی از جنگ نرم و [[جنگ شناختی|شناختی]]، میدانند<ref>[https://www.sid.ir/paper/360079/fa اسدی و حسینی، «بررسی علل تأثیرپذیری فرهنگ جامعۀ اسلامی از اباحهگری و راههای مقابله با آن»، 1398ش، ص41.] </ref> که میتواند به یک شبیخون فرهنگی بینجامد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84972637/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D9%82-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B0-%D9%88-%D9%88%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1 «واکنش وزیر اسبق ارشاد به نفوذ و ولنگاری در حوزۀ فرهنگ و هنر»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> کارشناسان امور فرهنگی، ابعاد و برخی از مصادیق ولنگاری در جامعۀ دینی را موارد زیر دانستهاند: | |||
# لذتجویی مفرط، شهوترانی، مدگرایی، مصرفگرایی، اشرافیگری بهجای کار و تلاش و همت بلند؛<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13930428000527/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%87%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86 «برگزاری نمایشگاه جاهلیت مدرن در گیلان»، خبرگزاری فارس.]</ref> | |||
# بیاعتنایی به واجبات و مناسک دینی مانند نماز، روزه، خمس و زکات؛ | |||
# آویختن قطعات طلا به گردن و دستها یا استفاده از ساعت و انگشتر طلا توسط مردان؛ | |||
# گوشدادن به موسیقیهای مطرب و زننده؛ | |||
# استفاده از مشروبات الکلی بهویژه در مجالس لهو و لعب، عروسیها و پارتیهای شبانه؛ | |||
# اختلاط زنان و مردان در مجالس عروسی و میهمانی و پوشش نامناسب زنان در برابر نامحرم؛ | |||
# رقصهای مشترک و دستهجمعی مردان و زنان در مهمانیها و پارتیها؛ | |||
# رعایتنکردن پوشش شرعی زنان در جمعهای فامیلی و محیطهای اجتماعی با آشکار کردن بخشی از بدن، موی سر، دست و پاها و استفاده از لباسهای تنگ و بدننما؛ | |||
# ظاهر شدن در سطح جامعه با آرایش شدید و برای جلب توجه؛ | |||
# هنجارشکنی و نادیدهگرفتن حریمهای عمومی؛<ref>نصیری، کاستیها و بایستگیها، 1374ش، ص6.</ref> | |||
# روابط آزاد جنسی، همباشی و همجنسگرایی؛ | |||
# سقط عمدی جنین.<ref>[https://atna.atu.ac.ir/fa/news/303906/%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C حاجکرمی، «مفهوم لیبرالیسم و خانوادهزدایی»، وبسایت عطانا.]</ref> | |||
==اهداف ولنگاری== | |||
# تضعیف یا تغییر باورها و ارزشهای اجتماعی و جایگزینی فرهنگ و سبک زندگی بیگانه؛ <ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1400/01/08/2475651/%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%DB%8C%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA-10-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D9%88%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D8%AA%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «فضای مجازی، تهدید یا فرصت؟ ۱۰ آسیب اخلاقی ولنگاری فضای مجازی، عدم مدیریت فضای مجازی چه تبعاتی بر کودکان دارد؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | |||
# سستشدن روح استقلال ملی، تضعیف [[زبان فارسی]] و خٌلقوخوی ایرانی؛ | |||
# ترویج اصالت لذت در جامعه و سهلانگاری نسبت به ارزشهای دینی؛ | |||
# افزایش احساس حقارت ملی بهجای عزت و اعتماد بهنفس ملی؛ | |||
# شبههافکنی و تهیشدن جامعه از هنجارها و الگوهای رفتار سازگار با فرهنگ بومی؛<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13930428000527/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%87%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86 «برگزاری نمایشگاه جاهلیت مدرن در گیلان»، خبرگزاری فارس.]</ref> | |||
#نابودی هویت ملی و مذهبی جامعه؛ | |||
#توقف یا کندی روند شکلگیری تمدن نوین اسلامی و بیداری اجتماعی ناشی از آن؛ | |||
# تمرکززدایی از ذهن جوانان جامعه نسبت به راهکارهای پیشرفت و توسعۀ صنعتی و فنی؛ | |||
# ایجاد جو انفعال و عدم حساسیت نسبت به تهاجم نظامی و سیاسی؛ | |||
# وابستگی اقصادی [[مسلمانان]] به نظام سرمایهداری. <ref>کاظمی، بحران جامعۀ مدرن، 1377ش، ص85.</ref> | |||
==انواع== | |||
بیبندوباری را به دستههای مختلفی تقسیم کردند: | |||
*'''بیبندوباری فکری،''' کسانی که مبتلا به بیبندوباری فکری هستند، در انتخاب محتوا و نحوۀ استدلال خود حساسیت و دقت نظر ندارند و بدون تحقیق کافی اظهارنظر میکنند؛ لذا خطاهایشان بسیار زیاد است.<ref>[https://lib.eshia.ir/10378/2/136 امامی، فرهنگ قرآن: تبیین اصطلاحات قرآن از منظر تفسیر و روایات، 1389ش، ج۲، ص۱۳۶.]</ref> | |||
*''' | *'''بیبندوباری اخلاقی،''' فردی که در رفتار و گفتار خود منافع و مرزهای دیگران را نادیده میگیرد، بیبندوبار اخلاقی است. رعایت اخلاق و پایبندی به اصول در تصمیمگیریهای این افراد راه ندارد. این افراد اشتباهات خود را با راههای مختلف توجیه میکنند و انتقادات وارده را با بداخلاقی جواب میدهند.<ref>[https://hamrahetam.com/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D9%86%D8%AF-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C «علت بی بند و باری اخلاقی و راههای مقابله با آن را میشناسید؟»، وبسایت همراهتم.]</ref> | ||
*'''بیبندوباری جنسی،''' بیبندوباری جنسی، زمانی شکل میگیرد که لذت و کامیابیهای جنسی از خانواده و همسر قانونی و شرعی به غیر راه پیدا کند و محیطهای اجتماعی مهیای انواع بهرهبرداریهای جنسی اعم از نظری و لمسی باشند و افراد آزادانه از این محیطها استفاده کنند.<ref>[http://kargozar76.blogfa.com/post/242 کارگزار،«روابط، از منظر دین و اخلاق»، وبلاگ کارگزار.]</ref> بیبندوباری جنسی موجب از خودبیگانگی فرد و تضعیف ارزشهای معنوی میشود. روابط جنسی در افراد بیبندوبار غالباً فاقد [[عشق]]، معنا و پیوندهای عاطفی است و تنها محدود به لذت جسمی میشود. این گونه روابط بدون تعهد یا توقع مشخصی از سوی طرفین برقرار میشود و اغلب با احساس حسرت همراه است.<ref>[http://pajoohe.ir/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%8C-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA__a-40039.aspx همیلتون، «بی بندوباری جنسی، خیانت به آزادی است»، وبسایت پژوهه.]</ref> | |||
==آمار== | |||
[[پرونده:همجنسگرایان.jpg|بندانگشتی|300x300پیکسل|رژهۀ همجنسگرایان در مادرید - سال ۲۰۰۷م]] | |||
ولنگاری اخلاقی از جمله چالشهای بزرگ جهان است. بیبندوباریهایی مانند شهوترانی، همجنسبازی، شرابخواری، تجاوز به حقوق دیگران، از همگسیختگی خانواده و از بین بردن شخصیت واقعی زن، از جملۀ بیبندوباریهای شایع و فراگیر در جهان امروزی است.<ref>«[https://www.mehrnews.com/news/2090326/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D9%81%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%A پیامدهای غفلت انسان از شناخت خود/ ریشهیابی بحران اخلاقی و معرفتی»، خبرگزاری مهر.] </ref> آیتالله خامنهای رهبر انقلاب اسلامی ایران، ضمن نقد آمریکا و انگلیس در بهرسمیت شمردن همجنسگرایی، آن را باعث نابودی خانواده در غرب میداند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/149502/%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%AE%D8%AA-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 «پایتخت بحرانهای جنسی جهان»، خبرگزاری مشرق.]</ref> بیبندوباری جنسی در کشوری مانند سوئد تا جایی پیش رفته است که 57 درصد فرزندان حاصل رابطۀ نامشروع هستند و بیبندوباری جنسی و اخلاقی در آمریکا به اوج خود رسیده است.<ref>تراشیون، [https://www.mehrnews.com/news/3842585/%D8%BA%D8%B1%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D9%86%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%A «غرب در مدیریت بیبندوباری، فساد و فحشا ناتوان شده است»، خبرگزاری مهر].</ref> | |||
==عوامل== | |||
عوامل موثر بر بیبندوباری را چنین گزارش کردند: | |||
* | * لقمۀ حرام، از عواملی که میتواند سبب نابودی اصول اخلاقی انسان شود، [[لقمه حرام|لقمۀ حرام]] است. اگر درآمد خانواده از راه نامشروع باشد، [[شیطان]] در نطفۀ فرزندان آنان رخنه خواهد کرد و این فرزند به بیبندوباری و [[فساد]] گرایش پیدا میکند.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Article/Detail/16091/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1%20%D9%85%D8%A7%D9%84%20%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85%20%D8%A8%D8%B1%20%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA%20%D8%A8%D8%A7%20%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF%20%D8%A8%D8%B1%20%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA%20%D9%88%20%D8% هادوی و دهقانی،«آثار مال حرام بر تربیت با تأکید بر آیات و روایات»، 3139ش، ص663و667.] </ref> | ||
* خانوادۀ ناسالم، در جامعهای که [[خانواده]] از سلامت برخوردار نیست، ارزشهای اخلاقی نیز در آن به انحراف کشیده میشود.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/63607/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86 جهانیانی،«نقش ازدواج در سلامت روان جوانان»،1386ش، ص46و47.] </ref> | |||
* همنشین ناسالم، طبق نظر جامعهشناسان، بسیاری از رفتارهای انحرافی در انسان از جمله بیبندوباری جنسی، اکتسابی و قابل سرایت به دیگران است.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/306276/%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%85%D8%A4%D8%AB%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8 واصفیان،« شناسایی عوامل مؤثر در انحرافات جنسی زنان ازدیدگاه مردان و زنان(مطالعۀ موردی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردستان)»، 1388ش، ص152.] </ref> | |||
* نفوذ کشورهای استعماری، یکی از راههای نفوذ کشورهای استعماری بر جوامع اسلامی، رواج دادن بیبندوباری اخلاقی و جنسی است.<ref>[https://makarem.ir/maaref/fa/tag/index/112319/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C مکارم شیرازی، «بیبندوباری»، وبسایت آیین رحمت.]</ref> | |||
* کتابها و فیلمهای نامناسب، خواندن بعضی از کتابها سبب برانگیختهشدن شهوات و بیقیدی به قوانین پاکدامنی و اخلاق میشود و موجبات بیایمانی و ولنگاری را فراهم میکند. مشاهدۀ فیلمهای غیراخلاقی نیز انسان را به بیبندوباری سوق میدهد.<ref>[https://www.eshia.ir/search/%3D%22%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87%20%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1%D9%89 مطهری، مجموعه آثار استاد شهید مطهری، 1376ش، ج۲۲، ص۱۹۶.]</ref> | |||
* امیدواری نابهجا، اگر امیدواری انسان از حد بگذرد و توقع نابهجا به رحمت الهی داشته باشد، بیپروا و بیبندوبار خواهد شد.<ref>[https://noorlib.ir/book/info/2387 دلشاد تهرانی، سیرۀ نبوی «منطق عملی»، 1383ش، ج۱، ص۲۰6.]</ref> | |||
=== رابطۀ سن ازدواج و بیبندوباری جنسی === | |||
تحقیقات نشان داده است بین [[سن ازدواج]] و مشکلاتی اعم از روابط نامشروع، ارضاء نامشروع، بدپوششی و بیبندوباری و جرایم خشن جنسی ارتباط معناداری وجود دارد. بر این اساس، با افزایش سن اردواج شاخصهای ناهنجاریهای اخلاقی افزایش خواهد یافت.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/442272/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D9%86-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%A8%D8%A7-%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D پیرحاجاتی و نادرپور،«بررسی رابطۀ بین سن ازدواج با ناهنجاریها»، 1399ش، ص33.] </ref> | |||
=== رسانهها === | |||
امروزه تلویزیونها، فضای مجازی و سایتهای اینترنتی، در ترویج ولنگاری نقشآفرین هستند. <ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=39136 «بیانات در دیدار مداحان اهلبیت»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی خامنهای.]</ref> شبکههای تلویزیونی ماهوارهای با زبان فارسی به ترویج لذتجویی، مصرفگرایی، تنوعطلبی، آزادی مطلق و پوچگرایی میپردازند و از مسائلی مانند خیانت به همسر، فرزند نامشروع، تجاوز و آزار جنسی، دوستی با جنس مخالف، [[بارداری]] قبل از [[ازدواج]]، رابطههای جنسی قبل از ازدواج و سقط جنین، قبحزدایی میکنند.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13930428000527/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%87%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86 «برگزاری نمایشگاه جاهلیت مدرن در گیلان»، خبرگزاری فارس.]</ref> این رویکرد از طریق کتاب، نشریه، تبلیغات، شایعهپراکنی و تحریف واقعیات در جامعه نیز پیگیری میشود. <ref>ا[https://www.sid.ir/paper/360079/fa سدی و حسینی، «بررسی علل تأثیرپذیری فرهنگ جامعۀ اسلامی از اباحهگری و راههای مقابله با آن»، 1398ش، ص53.]</ref> | |||
==پیامدها== | |||
== | |||
[[پرونده:شوپنهاور.jpg|بندانگشتی|300x300پیکسل|شوپِنهاوِر، فیلسوف آلمانی (1788-1860م)]] | [[پرونده:شوپنهاور.jpg|بندانگشتی|300x300پیکسل|شوپِنهاوِر، فیلسوف آلمانی (1788-1860م)]] | ||
بیبندوباری سبب پشیمانی، افسردگی، آشفتگی و عادی شدن ولنگاری در جامعه میشود.<ref>[http://pajoohe.ir/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%8C-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA__a-40039.aspx همیلتون، «بی بندوباری جنسی، خیانت به آزادی است»، وبسایت پژوهه.]</ref> همچنین بیقیدی اخلاقی میتواند در زندگی دیگران اثرگذار باشد و منجر به بدبینی آنان شود؛ بهعنوان مثال [[آرتور شوپنهاور|شوپِنهاوِر]] (1788-1860م) فیلسوف آلمانی، از معروفترین فلاسفۀ بدبین است که عاشق شدن مادرش به مردی غریبه، موجب بدبینی او به زنان شد تا جایی که تا آخر عمر ازدواج نکرد.<ref>علیزاده، اخلاق اسلامی، 1389ش، ص۸۵.</ref> | بیبندوباری سبب پشیمانی، افسردگی، آشفتگی و عادی شدن ولنگاری در جامعه میشود.<ref>[http://pajoohe.ir/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%8C-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA__a-40039.aspx همیلتون، «بی بندوباری جنسی، خیانت به آزادی است»، وبسایت پژوهه.]</ref> همچنین بیقیدی اخلاقی میتواند در زندگی دیگران اثرگذار باشد و منجر به بدبینی آنان شود؛ بهعنوان مثال [[آرتور شوپنهاور|شوپِنهاوِر]] (1788-1860م) فیلسوف آلمانی، از معروفترین فلاسفۀ بدبین است که عاشق شدن مادرش به مردی غریبه، موجب بدبینی او به زنان شد تا جایی که تا آخر عمر ازدواج نکرد.<ref>علیزاده، اخلاق اسلامی، 1389ش، ص۸۵.</ref> | ||
پژوهشگران و کارشناسان در بررسی ولنگاری، به پیامدهای زیر توجه کردهاند: بیغیرتی؛ انحطاط اخلاقی؛ فروپاشی خانوادهها؛ افزایش آمار [[طلاق]]؛ گسترش آسیبهای اجتماعی مانند اعتیاد؛ گسترش سبک زندگی بیگانه و ناسازگار با فرهنگ بومی؛ وابستگی فکری و فرهنگی؛ مسئولیتگریزی خانوادگی و اجتماعی؛ سقوط ارزشهای اجتماعی؛ گسترش هنجارشکنی در محیطهای ورزشی، فرهنگی و هنری؛<ref> [http://www.tabnakqom.ir/fa/news/247012/%D9%88%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D8%B1%D8%A8-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 ملایی، «ولنگاری فرهنگی و پیامدهای مخرب آن در جامعه»، وبسایت تابناک.]</ref> گسترش فساد مالی؛ تبعیض و شکاف طبقاتی؛ کسب ثروت از طریق فریب و ایجاد روابط بهجای ضابطهها و قانون؛ گسترش رذائل اخلاقی مانند [[دروغ]]، [[تهمت]]، بدرفتاری و بدزبانی؛ تضعیف سرمایه اجتماعی؛ رواج پوشش ناسازگار با عفت، وقار و سنتهای اجتماعی و دینی.<ref> [http://shiraze.ir/fa/news/93927/%D9%88%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%B9%D9%84%D9%85-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%B1%D8%A7-%D9%87%D8%AF%D9%81-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «ولنگاری فرهنگی جامعه، سیاست، اقتصاد، علم و دانش را هدف گرفته است»، وبسایت شیرازه].</ref> | |||
==راهکارهای | ==راهکارهای مدیریت== | ||
کارشناسان به متولیان فرهنگی کشور مانند وزارت ارشاد، صداوسیما و آموزش و پرورش، راهکارهای زیر را برای مقابله با گسترش ولنگاری در جامعه پیشنهاد کردهاند: | |||
# حمایت از مراکز تولید و نشر محتوای سازگار با سبک زندگی اسلامی و ایرانی؛ | |||
# آگاهسازی خانوادهها نسبت به راههای و ابزارهای نفوذ فرهنگ بیگانه؛ | |||
# افزایش فعالیت روحانیان با استفاده از ابزار سنتی وعظ، خطابه و منبر؛ | |||
# برخورد قاطع و فوری با هنجارشکنان؛ | |||
# ساماندهی مراکز تولید و نشر محتوا؛ | |||
# توجه ویژه به بنیان خانواده بهخصوص جایگاه والای زن و مادر و ترویج فرهنگ ازدواج آسان؛ | |||
# آموزش بهینۀ ارزشهای دینی و اجتماعی به کودکان، نوجوانان و جوانان؛ | |||
# توجه ویژه به [[مسجد]]، قرآن و نماز؛ | |||
# معرفی الگوها، ارزشها و سنتهای اصیل اسلامی و ملی با زبان هنر در سینما و صداوسیما؛ | |||
#انتخاب و معرفی چهرههای ماندگار ارزشی و فرهنگی.<ref> [http://www.tabnakqom.ir/fa/news/247012/%D9%88%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D8%B1%D8%A8-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87 ملایی، «ولنگاری فرهنگی و پیامدهای مخرب آن در جامعه»، وبسایت تابناک.]</ref> | |||
===پایبندی به ارزشهای دینی=== | ===پایبندی به ارزشهای دینی=== | ||
پایبندی به قوانین دینی، انسان را از بیبندوباریها و فحشا باز میدارد، حیات دنیوی وی را معنادار میکند و بر اساس آیۀ 31 سورۀ نساء، خداوند بهواسطۀ اعراض از گناهان بزرگ، گناهان اندک انسان را از بین میبرد و وی را به جایگاه باارزشی وارد میکند.<ref>انصاریان، تفسیر و شرح صحیفه سجادیه، 1383ش، ص۲۴۸.</ref> | پایبندی به قوانین دینی، انسان را از بیبندوباریها و فحشا باز میدارد، حیات دنیوی وی را معنادار میکند و بر اساس آیۀ 31 سورۀ نساء، خداوند بهواسطۀ اعراض از گناهان بزرگ، گناهان اندک انسان را از بین میبرد و وی را به جایگاه باارزشی وارد میکند.<ref>انصاریان، تفسیر و شرح صحیفه سجادیه، 1383ش، ص۲۴۸.</ref> آموزههای اسلامی بر کنترل و تنظیم رفتارهای جنسی تأکید دارند و با راهکارهای اصولی، از بروز بیبندوباری جلوگیری میکنند. دین اسلام افراد را به پرهیز از بیبندوباری و جلوگیری از انحراف دیگران سفارش میکند.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85?hilight=%D8%A8%DB%8C+%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C «نگاه حرام»، وبسایت ویکی فقه.] </ref> | ||
===التزام به قواعد اخلاقی=== | ===التزام به قواعد اخلاقی=== | ||
شکوفایی انسانیت در گرو التزام به ارزشهای اخلاقی است<ref> [https://hamedan.iqna.ir/fa/news/3495628/%D8%B1%D8%B9%D8%A7 «رعایت اصول اخلاق اسلامی منجر به تکوین شخصیت فرد است.»، خبرگزاری بینالمللی قران کریم.]</ref> و قواعد اخلاقی همواره از قویترین عوامل بازدارنده از بیبندوباریهای جنسی در جوامع بوده است.<ref>[http://pajoohe.ir/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%8C-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA__a-40039.aspx همیلتون، «بی بندوباری جنسی، خیانت به آزادی است»، وبسایت پژوهه.] </ref> | شکوفایی انسانیت در گرو التزام به ارزشهای اخلاقی است<ref> [https://hamedan.iqna.ir/fa/news/3495628/%D8%B1%D8%B9%D8%A7 «رعایت اصول اخلاق اسلامی منجر به تکوین شخصیت فرد است.»، خبرگزاری بینالمللی قران کریم.]</ref> و قواعد اخلاقی همواره از قویترین عوامل بازدارنده از بیبندوباریهای جنسی در جوامع بوده است.<ref>[http://pajoohe.ir/%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%8C-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA__a-40039.aspx همیلتون، «بی بندوباری جنسی، خیانت به آزادی است»، وبسایت پژوهه.] </ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
{{آغاز منابع}} | {{آغاز منابع}} | ||
| خط ۱۱۲: | خط ۱۴۲: | ||
*همیلتون، كلایو، «بیبندوباری جنسی خیانت به آزادی است»، ترجمۀ یعقوب نعمتی وروجنی، وبسایت پژوهه، تاریخ درج مطلب: 15 دی 1398ش. | *همیلتون، كلایو، «بیبندوباری جنسی خیانت به آزادی است»، ترجمۀ یعقوب نعمتی وروجنی، وبسایت پژوهه، تاریخ درج مطلب: 15 دی 1398ش. | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
* اسدی، میلاد و حسینی، سیدمعصوم، «بررسی علل تأثیرپذیری فرهنگ جامعه اسلامی از اباحهگری و راههای مقابله با آن»، مجلۀ رهیافت فرهنگ دینی، دورۀ 2، شمارۀ 6، 1398ش. | * اسدی، میلاد و حسینی، سیدمعصوم، «بررسی علل تأثیرپذیری فرهنگ جامعه اسلامی از اباحهگری و راههای مقابله با آن»، مجلۀ رهیافت فرهنگ دینی، دورۀ 2، شمارۀ 6، 1398ش. | ||
* «برگزاری نمایشگاه جاهلیت مدرن در گیلان»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 28 تیر 1393ش. | * «برگزاری نمایشگاه جاهلیت مدرن در گیلان»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 28 تیر 1393ش. | ||
