ابرابزار |
ایجاد لینک داخلی |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''{{درشت|اعتیاد دختران؛}}''' وابستگی روانی یا جسمی دختران به ماده مخدر. | '''{{درشت|اعتیاد دختران؛}}''' وابستگی روانی یا جسمی دختران به ماده مخدر. | ||
اعتیاد دختران یک مسئله پیچیده در حوزه سلامت عمومی است که با الگوها، انگیزهها و پیامدهای متفاوتی نسبت به مردان بروز مییابد. انگیزههای شایع شامل کاهش | اعتیاد دختران یک مسئله پیچیده در حوزه [[سلامت عمومی]] است که با الگوها، انگیزهها و پیامدهای متفاوتی نسبت به [[مردان]] بروز مییابد. انگیزههای شایع شامل [[کاهش وزن]]، افزایش [[اعتماد به نفس]]، یا [[خوددرمانی]] برای [[مشکلات روانی]] مانند [[افسردگی]] و [[تروما|ترومای]] ناشی از [[خشونت]] است. عوامل مؤثر در گرایش به مواد، ترکیبی از عوامل فردی مانند [[اختلالات روانی]] همزمان، عوامل خانوادگی نظیر سابقه [[اعتیاد]] یا [[خشونت خانگی]] و عوامل اجتماعی-فرهنگی مانند [[فقر]]، [[تبعیض]] و [[فشار همسالان]] است. پیامدهای آن نیز گسترده بوده و شامل آسیبهای شدید جسمانی، [[آسیبهای روانی|روانی]]، [[طرد اجتماعی]] و افزایش آسیبپذیری در برابر خشونت میشود. رویکرد مؤثر در مواجهه با این پدیده، نیازمند استراتژیهای پیشگیری توانمندمحور، ارائه خدمات درمانی تخصصی و حمایتگر متناسب با نیازهای خاص [[دختران]]، و برنامههای پایدار بازتوانی و [[حمایت اجتماعی]] برای جلوگیری از عود است. | ||
== مفهومشناسی اعتیاد دختران == | == مفهومشناسی اعتیاد دختران == | ||
اعتیاد یک بیماری مزمن مغزی است که با وسوسه شدید، از دست دادن کنترل مصرف و تداوم مصرف علیرغم پیامدهای مضر مشخص میشود.<ref>[https://rahtoosheh.dte.ir/article_67774.html مرادی حسینآبادی، «اعیتاد زنان؛ زمینهها و پیامدها»، ۱۳۹۷ش، ص۷۵.]</ref> این اختلال منجر به وابستگی روانی و جسمانی میگردد، بهطوری که قطع مصرف، علائم ترک را ایجاد میکند.<ref>شهیدی، مواد مخدر، امنیت اجتماعی و راه سوم، ۱۳۷۵ش، ص۳۲.</ref> '''دختران معتاد''' به دخترانی اشاره دارد که بهطور مداوم<ref>آقابخشی، اعتیاد و آسیبشناسی خانواده رویکرد مددکاری اجتماعی به مسایل و آسیبهای جامعهای، ۱۳۸۸ش، ص۳.</ref> یک یا چند ماده مخدر را مصرف میکنند<ref>دانش، مجرم کیست، ۱۳۸۲ش، ص۱۴۳.</ref> و در صورت قطع، با مشکلات جدی رفتاری و جسمانی روبرو میشوند.<ref>[https://iranjournals.nlai.ir/handle/123456789/51255 قربانی و همکاران، «بررسی عوامل مرتبط با گرایش به اعتیاد دانشجویان دانشگاه جامع علمی کاربردی نیروی انتظامی واحد ارومیه»، ۱۳۹۴ش، ص۵۲.]</ref> | اعتیاد یک بیماری مزمن مغزی است که با [[وسوسه]] شدید، از دست دادن کنترل مصرف و تداوم مصرف علیرغم پیامدهای مضر مشخص میشود.<ref>[https://rahtoosheh.dte.ir/article_67774.html مرادی حسینآبادی، «اعیتاد زنان؛ زمینهها و پیامدها»، ۱۳۹۷ش، ص۷۵.]</ref> این اختلال منجر به وابستگی روانی و جسمانی میگردد، بهطوری که قطع مصرف، علائم ترک را ایجاد میکند.<ref>شهیدی، مواد مخدر، امنیت اجتماعی و راه سوم، ۱۳۷۵ش، ص۳۲.</ref> '''دختران معتاد''' به دخترانی اشاره دارد که بهطور مداوم<ref>آقابخشی، اعتیاد و آسیبشناسی خانواده رویکرد مددکاری اجتماعی به مسایل و آسیبهای جامعهای، ۱۳۸۸ش، ص۳.</ref> یک یا چند [[ماده مخدر]] را مصرف میکنند<ref>دانش، مجرم کیست، ۱۳۸۲ش، ص۱۴۳.</ref> و در صورت قطع، با مشکلات جدی رفتاری و جسمانی روبرو میشوند.<ref>[https://iranjournals.nlai.ir/handle/123456789/51255 قربانی و همکاران، «بررسی عوامل مرتبط با گرایش به اعتیاد دانشجویان دانشگاه جامع علمی کاربردی نیروی انتظامی واحد ارومیه»، ۱۳۹۴ش، ص۵۲.]</ref> | ||
== روند جهانی اعتیاد دختران == | == روند جهانی اعتیاد دختران == | ||
بر اساس گزارشهای سازمان جهانی | بر اساس گزارشهای [[سازمان جهانی بهداشت]]، [[مصرف دخانیات]] در [[زنان]] و دختران جوان روندی افزایشی داشته است.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-زنان-226/902515-رشد-درصدی-اعتیاد-میان-دختران-تا-سال «رشد ۱۳۳ درصدی اعتیاد میان دختران ۱۲ تا ۱۵ سال»، وبسایت شرق، تاریخ درج مطلب: ۳ آبان ۱۴۰۲ش.]</ref> میانگین سن شروع اعتیاد در جهان حدود ۱۹ سال و نرخ شیوع آن در دختران حدود ۷٪ برآورد شده است.<ref>[https://37164343.khabarban.com/ «شیوع اعتیاد زنان در ایران پایینتر از نرخ جهانی است/ کشف ۷۰۰ تن مواد مخدر در کشور»، وبسایت خبربان، تاریخ درج مطلب: ۹ آذر ۱۴۰۴ش.]</ref> | ||
=== وضعیت در ایران === | === وضعیت در ایران === | ||
نرخ شیوع اعتیاد در دانشآموزان دختر مقطع متوسطه دوم و هنرستانها در سال تحصیلی ۹۴–۱۳۹۳ش، ۲٫۱درصد بوده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82745258/میانگین-سن-شروع-مصرف-مواد-مخدر-در-زنان-كشور-26-سال-است «میانگین سن شروع مصرف مواد مخدر در زنان کشور 26 سال است»، وبسایت ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۷ آذر ۱۳۹۶ش.]</ref> بر پایه آخرین شیوعشناسی رسمی در سال ۱۳۹۵ش، از مجموع حدود ۲٫۸ میلیون نفر مصرفکننده مستمر [[مواد مخدر]] در کشور در بازه سنی ۱۵ تا ۶۴ سال، ۱۵۶ هزار نفر یعنی معادل ۵٫۶درصد را زنان تشکیل میدادند.<ref>[https://sahebnews.ir/852121/15-سالگی-سن-آغاز-مصرف-مواد-مخدر-متناسب-با.htm «۱۵سالگی سن آغاز مصرف مواد مخدر»، وبسایت صاحبنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۶ بهمن ۱۳۹۶ش.]</ref> همچنین میانگین سن شروع اعتیاد در دختران ایرانی ۲۶ سال گزارش شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82745258/میانگین-سن-شروع-مصرف-مواد-مخدر-در-زنان-كشور-26-سال-است «میانگین سن شروع مصرف مواد مخدر در زنان کشور 26 سال است»، وبسایت ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۷ آذر ۱۳۹۶ش.]</ref> | نرخ شیوع اعتیاد در [[دانشآموزان دختر]] مقطع [[متوسطه دوم]] و [[هنرستان|هنرستانها]] در [[سال تحصیلی]] ۹۴–۱۳۹۳ش، ۲٫۱درصد بوده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82745258/میانگین-سن-شروع-مصرف-مواد-مخدر-در-زنان-كشور-26-سال-است «میانگین سن شروع مصرف مواد مخدر در زنان کشور 26 سال است»، وبسایت ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۷ آذر ۱۳۹۶ش.]</ref> بر پایه آخرین شیوعشناسی رسمی در سال ۱۳۹۵ش، از مجموع حدود ۲٫۸ میلیون نفر مصرفکننده مستمر [[مواد مخدر]] در کشور در بازه سنی ۱۵ تا ۶۴ سال، ۱۵۶ هزار نفر یعنی معادل ۵٫۶درصد را زنان تشکیل میدادند.<ref>[https://sahebnews.ir/852121/15-سالگی-سن-آغاز-مصرف-مواد-مخدر-متناسب-با.htm «۱۵سالگی سن آغاز مصرف مواد مخدر»، وبسایت صاحبنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۶ بهمن ۱۳۹۶ش.]</ref> همچنین میانگین سن شروع اعتیاد در دختران ایرانی ۲۶ سال گزارش شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82745258/میانگین-سن-شروع-مصرف-مواد-مخدر-در-زنان-كشور-26-سال-است «میانگین سن شروع مصرف مواد مخدر در زنان کشور 26 سال است»، وبسایت ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۷ آذر ۱۳۹۶ش.]</ref> | ||
== الگوهای مصرف == | == الگوهای مصرف == | ||
الگوی گرایش و مصرف مواد در دختران اغلب با مردان متفاوت است: | الگوی گرایش و مصرف مواد در دختران اغلب با مردان متفاوت است: | ||
* '''شروع مستقیم با مواد پرخطر''': برخلاف الگوی پلکانی رایج در مردان (شروع از سیگار)، گاهی مصرف در دختران مستقیماً با مواد پرخطرتری مانند متامفتامین (شیشه) یا مشروبات الکلی آغاز میشود.<ref>[https://sls.tabrizu.ac.ir/article_8621.html نیازی و نوروزی، «تحلیل تجارب زیسته زنان مصرفکننده مواد بهواسطه سالنهای زیبایی و ورزشی: پژوهش کیفی»، ۱۳۹۶ش، ص۱۶۷.]</ref> | * '''شروع مستقیم با مواد پرخطر''': برخلاف الگوی پلکانی رایج در مردان (شروع از [[سیگار]])، گاهی مصرف در دختران مستقیماً با مواد پرخطرتری مانند متامفتامین ([[شیشه (روانگردان)|شیشه]]) یا [[مشروبات الکلی]] آغاز میشود.<ref>[https://sls.tabrizu.ac.ir/article_8621.html نیازی و نوروزی، «تحلیل تجارب زیسته زنان مصرفکننده مواد بهواسطه سالنهای زیبایی و ورزشی: پژوهش کیفی»، ۱۳۹۶ش، ص۱۶۷.]</ref> | ||
* '''انگیزههای متفاوت''': انگیزههای رایج شامل کاهش | * '''انگیزههای متفاوت''': انگیزههای رایج شامل [[کاهش وزن]]، افزایش [[اعتماد به نفس]]، مقابله با [[اضطراب اجتماعی]] یا [[خوددرمانی]] برای [[دردهای عاطفی]]، [[افسردگی]] و [[تروما]] (ناشی از [[تجاوز]] یا [[خشونت خانگی]]) است.<ref>محمدی، مواد مخدر و اعتیاد به آن: انواع، سببشناسی و پیشگیری، ۱۳۸۷ش، ص۳۸.</ref> | ||
* '''مواد پر مصرف''': مواد محرک (برای لاغری و انرژی)، مواد سستیزا (برای فرار از مشکلات)<ref>قربانی و ابراهیمی، «بررسی عوامل فردی و اجتماعی مؤثر در گرایش به سوء مصرف موادمخدر در بین زنان و ارائه راهکارهای پیشگیرانه (موردمطالعه: رنان شهرستان ارومیه)»، ۱۳۹۵ش، ۱۵۶–۱۵۴.</ref> و همچنین سوءمصرف داروهای آرامبخش و مسکن | * '''مواد پر مصرف''': [[مواد محرک]] (برای [[لاغری]] و انرژی)، [[مواد سستیزا]] (برای فرار از مشکلات)<ref>قربانی و ابراهیمی، «بررسی عوامل فردی و اجتماعی مؤثر در گرایش به سوء مصرف موادمخدر در بین زنان و ارائه راهکارهای پیشگیرانه (موردمطالعه: رنان شهرستان ارومیه)»، ۱۳۹۵ش، ۱۵۶–۱۵۴.</ref> و همچنین سوءمصرف [[داروهای آرامبخش]] و [[داروی مسکن|مسکن]]، به دلیل دسترسی آسانتر و پنهانکاری، در میان دختران شیوع بیشتری دارد.<ref>فرجاد، آسیبشناسی اجتماعی و جامعهشناسی انحرافات، ۱۳۷۸ش، ص۱۵۲.</ref> | ||
== عوامل زمینهساز == | == عوامل زمینهساز == | ||
اعتیاد دختران محصول تعامل چندین عامل است:<ref>قادری و همکاران، سببشناسی اعتیاد زنان، ۱۳۹۶ش، ص۱۴۰؛ [https://etiadpajohi.ir/article-1-2590-fa.pdf سلیمانی و همکاران، «بررسی عوامل گرایش زنان به اعتیاد استان آذربایجان غربی و ارائه راهکار»، ۱۴۰۰ش، ص۷.]</ref> | [[اعتیاد دختران]] محصول تعامل چندین عامل است:<ref>قادری و همکاران، سببشناسی اعتیاد زنان، ۱۳۹۶ش، ص۱۴۰؛ [https://etiadpajohi.ir/article-1-2590-fa.pdf سلیمانی و همکاران، «بررسی عوامل گرایش زنان به اعتیاد استان آذربایجان غربی و ارائه راهکار»، ۱۴۰۰ش، ص۷.]</ref> | ||
=== عوامل فردی === | === عوامل فردی === | ||
* باورهای شناختی ناکارآمد | * باورهای شناختی ناکارآمد مانند ناتوانی در تحمل پریشانی | ||
* نگرش مثبت به مواد<ref>پوررضوی، «عوامل جرمشناسی مؤثر بر اعتیاد زنان و راهکارهای مقابله با آن»، ۱۴۰۲ش، ص۱۳۳–۱۳۲.</ref> | * نگرش مثبت به مواد<ref>پوررضوی، «عوامل جرمشناسی مؤثر بر اعتیاد زنان و راهکارهای مقابله با آن»، ۱۴۰۲ش، ص۱۳۳–۱۳۲.</ref> | ||
* اختلالات روانپزشکی همزمان | * اختلالات روانپزشکی همزمان مثل [[افسردگی]]، [[اضطراب]]، [[اختلال استرس پس از سانحه]] (PTSD) | ||
* عزتنفس پایین و ضعف در مهارتهای حل مسئله<ref>[http://dles.jrl.police.ir/article_12723.html قربانی و همکاران، «بررسی تأثیر والدین در گرایش به اعتیاد و فراز از خانه فرزندان (مطالعه موردی: شهرستان ارومیه)»، 1393ش، ص22-23.]</ref> | * [[عزتنفس]] پایین و ضعف در [[مهارت حل مسئله|مهارتهای حل مسئله]]<ref>[http://dles.jrl.police.ir/article_12723.html قربانی و همکاران، «بررسی تأثیر والدین در گرایش به اعتیاد و فراز از خانه فرزندان (مطالعه موردی: شهرستان ارومیه)»، 1393ش، ص22-23.]</ref> | ||
=== عوامل خانوادگی === | === عوامل خانوادگی === | ||
* سابقه اعتیاد در خانواده: قویترین عامل خطرپذیر. | * سابقه اعتیاد در [[خانواده]]: قویترین عامل خطرپذیر. | ||
* سبکهای فرزندپروری ناکارآمد ( | * سبکهای فرزندپروری ناکارآمد ([[بیتفاوتی]]، [[سختگیری افراطی]]) | ||
* کمبود حمایت عاطفی و طلاق والدین.<ref>آبادینسکی، جامعهشناسی مواد مخدر، ۱۳۸۲ش، ص۹۵.</ref> | * کمبود [[حمایت عاطفی]] و [[طلاق والدین]].<ref>آبادینسکی، جامعهشناسی مواد مخدر، ۱۳۸۲ش، ص۹۵.</ref> | ||
* خشونت خانگی: تجربه کودکآزاری جسمی، جنسی یا عاطفی.<ref>[https://etiadpajohi.ir/browse.php?a_id=492&sid=1&slc_lang=fa صفری، «اعتیاد و زنان: تفاوتهای جنسیتی در زمینه سوء مصرف مواد و درمان آن»، 1382ش، ص125 و 131-132.]</ref> | * [[خشونت خانگی]]: تجربه [[کودکآزاری]] جسمی، جنسی یا عاطفی.<ref>[https://etiadpajohi.ir/browse.php?a_id=492&sid=1&slc_lang=fa صفری، «اعتیاد و زنان: تفاوتهای جنسیتی در زمینه سوء مصرف مواد و درمان آن»، 1382ش، ص125 و 131-132.]</ref> | ||
=== عوامل اجتماعی-فرهنگی === | === عوامل اجتماعی-فرهنگی === | ||
* | * [[بیکاری]]،<ref>کینیا، مبانی جرمشناسی، ۱۳۸۸ش، ج۲، ص۱۸۳.</ref> [[فقر]] و [[بیعدالتی]]<ref>[http://www.jsi-isa.ir/article_23891.html علیوردینیا و همکاران، «مطالعه جامعهشناختی بزهکاری: آزمون تجربی نظریه فشار عمومی اگنیو»، 1386ش، ص91-93.]</ref> | ||
* تبعیض جنسیتی | * [[تبعیض جنسیتی]] | ||
* دسترسی آسان به مواد<ref>محمدیاصل، اعتیاد زنان، 1397ش، ص58.</ref> | * دسترسی آسان به مواد<ref>محمدیاصل، اعتیاد زنان، 1397ش، ص58.</ref> | ||
* فشار همسالان برای پذیرفته شدن در گروهref>[https://etiadpajohi.ir/browse.php?a_id=492&sid=1&slc_lang=fa صفری، «اعتیاد و زنان: تفاوتهای جنسیتی در زمینه سوء مصرف مواد و درمان آن»، ۱۳۸۲ش، ص۱۲۶.]</ref> | * فشار همسالان برای پذیرفته شدن در گروهref>[https://etiadpajohi.ir/browse.php?a_id=492&sid=1&slc_lang=fa صفری، «اعتیاد و زنان: تفاوتهای جنسیتی در زمینه سوء مصرف مواد و درمان آن»، ۱۳۸۲ش، ص۱۲۶.]</ref> | ||
* عادیسازی مصرف مواد در برخی فضاها مثل مهمانی<ref>[https://rahtoosheh.dte.ir/article_67774.html مرادی، «اعتیاد زنان، زمینهها و پیامدها»، ۱۳۹۷ش، ص۸۲.]</ref> | * عادیسازی مصرف مواد در برخی فضاها مثل [[مهمانی]]<ref>[https://rahtoosheh.dte.ir/article_67774.html مرادی، «اعتیاد زنان، زمینهها و پیامدها»، ۱۳۹۷ش، ص۸۲.]</ref> | ||
* کودکهمسری و ازدواجهای اجباری<ref>منبع شماره ۹</ref><ref>منبع شماره ۱۹</ref> | * [[کودکهمسری]] و [[ازدواج اجباری|ازدواجهای اجباری]]<ref>منبع شماره ۹</ref><ref>منبع شماره ۱۹</ref> | ||
* تأثیر رسانهها و ترویج سبک زندگی مصرفگرا<ref>مصطفوی، بهشت خانواده، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۱۲۸.</ref> یا عادیسازی مصرف در مهمانیها<ref>[https://rahtoosheh.dte.ir/article_67774.html مرادی، «اعتیاد زنان، زمینهها و پیامدها»، ۱۳۹۷ش، ص۸۲.]</ref> | * تأثیر رسانهها و ترویج [[سبک زندگی]] [[مصرفگرایی|مصرفگرا]]<ref>مصطفوی، بهشت خانواده، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۱۲۸.</ref> یا عادیسازی مصرف در مهمانیها<ref>[https://rahtoosheh.dte.ir/article_67774.html مرادی، «اعتیاد زنان، زمینهها و پیامدها»، ۱۳۹۷ش، ص۸۲.]</ref> | ||
== پیامدها و عوارض == | == پیامدها و عوارض == | ||
| خط ۴۶: | خط ۴۶: | ||
=== پیامدهای فردی === | === پیامدهای فردی === | ||
* سلامت جسمی: افزایش خطر سکته مغزی، بیماریهای | * تهدید [[سلامت جسمی]]: افزایش خطر سکته مغزی، [[بیماریهای قلبی]]، سرطانها، [[بیماریهای آمیزشی]] ([[ایدز]]، [[هپاتیت]]) و مشکلات باروری ([[سقط جنین|سقط]]، [[ناباروری]]، [[یائسگی زودرس]]). | ||
* سلامت روان: تشدید اختلالات | * تهدید [[سلامت روان]]: تشدید [[اختلالات روانی]]، افزایش خطر [[خودکشی]] و مرگومیر.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/89413/ قاسمیروشن، «توانمندی خانواده در پیشگیری انحرافات اجتماعی»، ۱۳۸۸ش، ص۲۰.]</ref> | ||
=== پیامدهای خانوادگی و اجتماعی === | === پیامدهای خانوادگی و اجتماعی === | ||
در سطح خانوادگی، اعتیاد بهعنوان مانعی در مسیر ازدواج و عامل طرد شدن دختران از سوی خانواده عمل میکند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91008/ قاسمیروشن، «از اعتیاد زنان تا نابسامانی خانواده»، 1382ش، بیص.]</ref> در سطح اجتماعی، [[داغ ننگ]] | در سطح خانوادگی، اعتیاد بهعنوان مانعی در مسیر [[ازدواج]] و عامل طرد شدن [[دختران]] از سوی [[خانواده]] عمل میکند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91008/ قاسمیروشن، «از اعتیاد زنان تا نابسامانی خانواده»، 1382ش، بیص.]</ref> در سطح اجتماعی، [[داغ ننگ]] ناشی از [[اعتیاد زنان|اعتیاد در زنان]] عمیقتر بوده و مسیر بازگشت به زندگی عادی را دشوار میسازد. این مسئله ارتباط مستقیمی با افزایش آسیبهایی نظیر [[تنفروشی]]، تجربه [[تجاوز]] و [[بارداری ناخواسته|بارداریهای ناخواسته]] دارد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/457767/بررسی-علل-گرایش-زنان-به-مواد-روان-گردان-در-شهرستان-مشگین-شهر-در-فاصله-زمانی-بین-1394-1399 رضایی و صمدیاندزقی، «بررسی علل گرایش زنان به مواد روانگردان در شهرستان مشگینشهر در فاصله زمانی بین 1399- 1394ش»، 1399ش، ص307؛] [https://www.sid.ir/paper/891440/fa ذوالفقاری، «زنان و تفاوتهای جنسیتی و فرهنگی در اعتیاد به مواد مخدر و درمان آن»، 1396ش، ص6.]</ref> | ||
== پیشگیری و درمان == | == پیشگیری و درمان == | ||
برنامههای پیشگیری از اعتیاد دختران معمولاً در سطوح مختلفی طراحی میشوند: | برنامههای پیشگیری از اعتیاد دختران معمولاً در سطوح مختلفی طراحی میشوند: | ||
* سطح عمومی: توانمندسازی دختران، تقویت مهارتهای | * سطح عمومی: توانمندسازی دختران، تقویت [[مهارتهای زندگی]]، ایجاد فضاهای امن ورزشی و فرهنگی، مقابله با [[کلیشههای جنسیتی]].<ref>[https://etiadpajohi.ir/article-1-2421-fa.html نادری و همکاران، «تدوین الگویی در جهت ساماندهی زنان وابسته به مواد بیخانمان و خیابانی شهر کرمانشاه: یک رویکرد کیفی با نظریه داده بنیاد»، ۱۴۰۰ش، ص۱۰۵]؛ گلمحمدی خامنه، «اعتیاد به مواد مخدر، جرم انگاری یا جرم زدایی؟»، ۱۳۷۸ش، ص۱۹۹.</ref> | ||
* سطح انتخابی (برای گروههای در معرض خطر): غربالگری و شناسایی زودهنگام در مدارس، ارائه مشاوره و آموزش مهارتهایی مانند «نه گفتن» و مدیریت هیجان به دخترانی که در معرض خشونت یا ترک تحصیل هستند.<ref>شریفینیا، الگوهای رواندرمانی یکپارچه، 1391ش، ص296؛ قنبرپور، «نقش گروه همسالان و فشار جمعی در محیطهای جوان»، ۱۳۷۹ش، ص۱۶۹–۱۶۳.</ref> | * سطح انتخابی (برای گروههای در معرض خطر): غربالگری و شناسایی زودهنگام در مدارس، ارائه [[مشاوره]] و آموزش مهارتهایی مانند «نه گفتن» و [[مدیریت هیجان]] به دخترانی که در معرض [[خشونت]] یا [[ترک تحصیل]] هستند.<ref>شریفینیا، الگوهای رواندرمانی یکپارچه، 1391ش، ص296؛ قنبرپور، «نقش گروه همسالان و فشار جمعی در محیطهای جوان»، ۱۳۷۹ش، ص۱۶۹–۱۶۳.</ref> | ||
* سطح قضایی: رویکردهای سلامتمحور به جای مجازاتمحور برای مصرفکنندگان.<ref>اسدی فرد، «الگوی مدیریت پیشگیری اجتماعی از اعتیاد بانوان به مواد مخدر»، ۱۴۰۳ش، ص۳۰–۲۸؛ عبدالرسولی، «پیشگیری از اعتیاد از منظر رویکرد اجتماعی: نقش سرمایه اجتماعی»، ۱۳۹۷ش، ص۹۸–۹۷.</ref> | * سطح قضایی: رویکردهای سلامتمحور به جای مجازاتمحور برای مصرفکنندگان.<ref>اسدی فرد، «الگوی مدیریت پیشگیری اجتماعی از اعتیاد بانوان به مواد مخدر»، ۱۴۰۳ش، ص۳۰–۲۸؛ عبدالرسولی، «پیشگیری از اعتیاد از منظر رویکرد اجتماعی: نقش سرمایه اجتماعی»، ۱۳۹۷ش، ص۹۸–۹۷.</ref> | ||
| خط ۶۲: | خط ۶۲: | ||
* محیط امن و حمایتگر: مراکز درمانی باید از رویکردهای تنبیهی پرهیز کرده و فضایی امن و مبتنی بر اعتماد ایجاد کنند.<ref>محمدی کرکانکی، «بررسی کارکردهای اجتماعی مثبت و منفی کمپهای ترک اعتیاد زنان در شهر تهران از منظر مددجویان»، ۱۳۹۲ش، ص۸۱–۷۹.</ref> | * محیط امن و حمایتگر: مراکز درمانی باید از رویکردهای تنبیهی پرهیز کرده و فضایی امن و مبتنی بر اعتماد ایجاد کنند.<ref>محمدی کرکانکی، «بررسی کارکردهای اجتماعی مثبت و منفی کمپهای ترک اعتیاد زنان در شهر تهران از منظر مددجویان»، ۱۳۹۲ش، ص۸۱–۷۹.</ref> | ||
* تیم تخصصی چندرشتهای: حضور روانشناس، روانپزشک و مددکار اجتماعی آموزشدیده در حوزه اعتیاد زنان ضروری است. | * تیم تخصصی چندرشتهای: حضور روانشناس، روانپزشک و مددکار اجتماعی آموزشدیده در حوزه اعتیاد زنان ضروری است. | ||
* درمان اختلالات همزمان: درمان همزمان اختلالات روانی (مانند افسردگی یا PTSD) همراه با اعتیاد. | * درمان اختلالات همزمان: درمان همزمان اختلالات روانی (مانند افسردگی یا PTSD) همراه با [[اعتیاد]]. | ||
* برنامههای توانمندسازی: ارائه حرفهآموزی، آموزشهای تحصیلی و هنردرمانی برای بازسازی هویت و عزتنفس. | * برنامههای توانمندسازی: ارائه حرفهآموزی، آموزشهای تحصیلی و هنردرمانی برای بازسازی [[هویت]] و [[عزتنفس]]. | ||
* حمایتهای پس از ترخیص: ایجاد شبکههای حمایتی اجتماعی سالم و پیگیری مستمر برای جلوگیری از عود | * حمایتهای پس از ترخیص: ایجاد شبکههای حمایتی اجتماعی سالم و پیگیری مستمر برای جلوگیری از عود که بازگشت به محیط قبلی از علل اصلی آن است.<ref>محمدی کرکانکی، «بررسی کارکردهای اجتماعی مثبت و منفی کمپهای ترک اعتیاد زنان در شهر تهران از منظر مددجویان»، ۱۳۹۲ش، ص۸۲.</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
