سلام نظامی: تفاوت میان نسخهها
حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''<big>سلام نظامی</big>'''؛ نمادی تشریفاتی از احترام و وفاداری در عرصههای مختلف نظامی و ورزشی.<ref group="دیدگاه">این مقاله یک مشکل اساسی دارد. مدخل سلام نظامی است، ولی محتوا تقریبا در مورد سلام نظامی ورزشکاران است. از این رو لازم است که اول سلام نظامی کامل بحث شود و سپس سلام نظامی ورزکاران و دانشجویان و موارد دیگر اگر اجرا شده است بحث شود. </ref> | '''<big>سلام نظامی</big>'''؛ نمادی تشریفاتی از احترام و وفاداری در عرصههای مختلف نظامی و ورزشی.<ref group="دیدگاه">این مقاله یک مشکل اساسی دارد. مدخل سلام نظامی است، ولی محتوا تقریبا در مورد سلام نظامی ورزشکاران است. از این رو لازم است که اول سلام نظامی کامل بحث شود و سپس سلام نظامی ورزکاران و دانشجویان و موارد دیگر اگر اجرا شده است بحث شود. </ref> | ||
سلام نظامی یک رفتار نمادین برای ادای احترام میان نظامیان یا احترام نظامیان به [[پرچم]]، [[سرود ملی]] و مقامات عالیرتبه است. در [[ایران]]، این حرکت ریشه در سنتهای دیرین ارتشهای باستانی داشته و در دوران معاصر با آییننامههای انضباطی نیروهای مسلح مدون شده است. در سالهای اخیر، استفاده از این نشان در میادین ورزشی توسط ورزشکاران غیرنظامی و دانشجویان برای ادای احترام به [[شهدا]] به نمادی از [[همبستگی ملی]] و آمادگی دفاعی تبدیل شده است. | سلام نظامی یک رفتار نمادین برای ادای احترام میان نظامیان یا احترام نظامیان به [[پرچم]]، [[سرود ملی]] و مقامات عالیرتبه است. در [[ایران]]، این حرکت ریشه در سنتهای دیرین ارتشهای باستانی داشته و در دوران معاصر با آییننامههای انضباطی نیروهای مسلح مدون شده است. در سالهای اخیر، استفاده از این نشان در میادین ورزشی توسط ورزشکاران غیرنظامی و دانشجویان برای ادای احترام به [[شهدا]] به نمادی از [[همبستگی ملی]] و آمادگی دفاعی تبدیل شده است. | ||
== تاریخچه | == تاریخچه سلام نظامی<ref group="دیدگاه">قبل از تاریخچه لازم است که سلام نظامی تعریف شود. هندسه به تعریف شباهت دارد تا هندسه بحث. تاریخچه و فلسفه از همدیگر جدا شود. هر کدام به صورت دقیق بحث شود. شاید لازم باشد که تاریخچه در جهان نیز بحث شود. </ref> == | ||
پیشینۀ ادای احترام نظامی در ایران به دوران باستان بازمیگردد. در سنگنگارههای بهجا مانده از | پیشینۀ ادای احترام نظامی در ایران به دوران باستان بازمیگردد. در سنگنگارههای بهجا مانده از دوران هخامنشی، مادها و پارسیها در حضور پادشاه، دست راست خود را به نشانۀ احترام در مقابل دهان نگاه میداشتند که به «کُنش دست» معروف است؛ سنتی که در دوران ساسانی نیز با تغییراتی در تشریفات دربار ادامه یافت.<ref>[https://www.kojaro.com/history-art-culture/118491-persepolis-know-better-imperial-treasury-secrets/ «خزانه شاهی هخامنشیان در مجموعه پرسپولیس»، وبسایت کجارو.]</ref> در سطح جهانی، این حرکت به قرون وسطی و سنت بالا زدن نقابِ کلاهخودِ شوالیهها برای شناسایی یا احترام به مافوق بازمیگردد که به مرور در قرن ۱۸ میلادی در ارتشهای اروپایی به صورت تماس دست با کلاه یا شقیقه استاندارد شد.<ref>[https://www.tebyan.net/news/100045/%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA «سلام نظامی در قرون متفاوت»، وبسایت تبیان.]</ref> در ایران نیز شکل مدرن سلام نظامی در دوران قاجار و همزمان با تأسیس دارالفنون، توسط مستشاران نظامی اتریشی و فرانسوی وارد نظامنامه ارتش گردید و پس از انقلاب اسلامی، با حفظ ساختار فنی در آییننامههای انضباطی نیروهای مسلح تثبیت شد.<ref>[https://shenasname.ir/defa/20714-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%B6%D8%A8%D8%A7%D8%B7%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD «آییننامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت شناسنامه قانون.]</ref> | ||
== انواع سلام نظامی در آییننامه ایران<ref group="دیدگاه ">آیین نامه ایران تعبیر دقیق نیست. </ref> == | == انواع سلام نظامی در آییننامه ایران<ref group="دیدگاه ">آیین نامه ایران تعبیر دقیق نیست. </ref> == | ||
نسخهٔ ۴ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۱:۰۱
سلام نظامی؛ نمادی تشریفاتی از احترام و وفاداری در عرصههای مختلف نظامی و ورزشی.[دیدگاه ۱]
سلام نظامی یک رفتار نمادین برای ادای احترام میان نظامیان یا احترام نظامیان به پرچم، سرود ملی و مقامات عالیرتبه است. در ایران، این حرکت ریشه در سنتهای دیرین ارتشهای باستانی داشته و در دوران معاصر با آییننامههای انضباطی نیروهای مسلح مدون شده است. در سالهای اخیر، استفاده از این نشان در میادین ورزشی توسط ورزشکاران غیرنظامی و دانشجویان برای ادای احترام به شهدا به نمادی از همبستگی ملی و آمادگی دفاعی تبدیل شده است.
تاریخچه سلام نظامی[دیدگاه ۲]
پیشینۀ ادای احترام نظامی در ایران به دوران باستان بازمیگردد. در سنگنگارههای بهجا مانده از دوران هخامنشی، مادها و پارسیها در حضور پادشاه، دست راست خود را به نشانۀ احترام در مقابل دهان نگاه میداشتند که به «کُنش دست» معروف است؛ سنتی که در دوران ساسانی نیز با تغییراتی در تشریفات دربار ادامه یافت.[۱] در سطح جهانی، این حرکت به قرون وسطی و سنت بالا زدن نقابِ کلاهخودِ شوالیهها برای شناسایی یا احترام به مافوق بازمیگردد که به مرور در قرن ۱۸ میلادی در ارتشهای اروپایی به صورت تماس دست با کلاه یا شقیقه استاندارد شد.[۲] در ایران نیز شکل مدرن سلام نظامی در دوران قاجار و همزمان با تأسیس دارالفنون، توسط مستشاران نظامی اتریشی و فرانسوی وارد نظامنامه ارتش گردید و پس از انقلاب اسلامی، با حفظ ساختار فنی در آییننامههای انضباطی نیروهای مسلح تثبیت شد.[۳]
انواع سلام نظامی در آییننامه ایران[دیدگاه ۳]
بر اساس آییننامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، سلام نظامی به اشکال زیر اجرا میشود:[۴]
| نوع سلام | نحوه اجرا | کاربرد |
| دست به کلاه/ شقیقه | بلند کردن دست راست، چسباندن انگشتان و قرار دادن لبه دست کنار چشم یا لبه کلاه. | معمولترین نوع سلام در حالت انفرادی. |
| پیشفنگ | نگه داشتن سلاح در مقابل بدن. | ادای احترام رسمی یگانهای مسلح به مقامات یا پرچم. |
| سلام با سر | حرکت کوتاه سر بهسمت هدف. | زمانی که نظامی بدون کلاه است یا دستش مشغول است. |
| ادای احترام دستهجمعی | فرمان «خبردار» توسط فرمانده یگان. | در صبحگاهها و هنگام ورود مقام ارشد. |
سلام نظامی ورزشکاران ایرانی
در سالهای اخیر[دیدگاه ۴]، ادای سلام نظامی توسط ورزشکاران ایرانی در میادین[دیدگاه ۵] بینالمللی، فراتر از یک ادای احترام ساده، به یک پدیدۀ اجتماعی-فرهنگی و بخشی از زبان نمادین هویت ایرانی معاصر[دیدگاه ۶] تبدیل شده است. این حرکت که اغلب روی سکوهای قهرمانی یا هنگام پخش سرود ملی انجام میشود، در ادبیات رسانهای ایران بهعنوان دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی[۵] و پیام بیکلام استقامت[۶] شناخته میشود.
انگیزهها و لایههای معنایی سلام نظامی[دیدگاه ۷]
بر پایه تحلیلهای منتشر شده در منابع معتبر داخلی[دیدگاه ۸]، این ژست[دیدگاه ۹] ورزشی حامل دلالتهای زیر است:
- نماد قدرت نرم و همبستگی ملی: این حرکت ابزاری[دیدگاه ۱۰] برای نمایش انسجام ملی در برابر فشارهای خارجی و جنگ روایتها[دیدگاه ۱۱] است. ورزشکار خود را «سرباز وطن» معرفی کرده و پیوند میان استادیوم و متن جامعه را تقویت میکند.[۷]
- پاسخ به تهدیدات بینالمللی: تکرار این حرکت در بازههای زمانی حساس مانند جنگهای روانی یا پس از تنشهای نظامی، واکنشی آگاهانه برای مخابرۀ پیام ایستادگی و اقتدار ملی به جهانیان تلقی میشود.[۸]
- اعلام آمادگی برای صیانت از عزت و امنیت: ورزشکاران بهعنوان فرزندان ایران، آمادهاند برای حفظ عزت و امنیت کشور ایستادگی کنند. این حرکت نشاندهندۀ آن است که آنها خود را در صف اول دفاع از هویت ملی میبینند[دیدگاه ۱۲].[۹]
اثر روانشناختی و فرهنگی[دیدگاه ۱۳] سلام نظامی
از منظر روانشناسی اجتماعی، لحظۀ پخش سرود ملی یک نقطه اوج هیجانی است. نمایش سلام نظامی در این لحظه، باعث شکلگیری حافظۀ جمعی تصویری در ذهن مخاطب میشود که حس غرور ملی را تقویت کرده و مرزهای اختلاف داخلی را موقتاً کنار میزند. همچنین، این ژست[دیدگاه ۱۴] با سنتهای دیرین ایرانی در احترام به بزرگان و وفاداری به کل بزرگتر یعنی میهن گره خورده است.[۱۰]
نمونههای شاخص[دیدگاه ۱۵] و بازتابهای رسانهای سلام نظامی
ادای سلام نظامی در میادین ورزشی طی سالهای اخیر بهشکلی گسترده در میان تیمهای ملی و ورزشکاران انفرادی تکرار شده است. از جمله برجستهترین این موارد میتوان به سلام نظامی «امیرحسین زارع» بر سکوی قهرمانی کشتی جهان[۱۱] و حرکت دستهجمعی بازیکنان تیمهای ملی والیبال، بسکتبال و هندبال در دو بخش مردان و زنان هنگام پخش سرود ملی اشاره کرد[دیدگاه ۱۶].[۱۲] رسانههای داخلی، این دست اقدامات را که در رشتههای مدالآوری چون کشتی، تکواندو و کاراته به یک سنت تبدیل شده است، نمادی از تبدیل شدن ورزشکار به سرباز وطن و بیانیهای[دیدگاه ۱۷] تصویری از اراده ملی برای صیانت از عزت و امنیت کشور تعبیر کردهاند.[۱۳] این بازتابها نشاندهنده آن است که ژست مذکور در حافظۀ جمعی تصویری ایرانیان، بهعنوان پیامی بیکلام از استقامت یک ملت در برابر فشارهای بینالمللی جای گرفته است.[دیدگاه ۱۸]
سلام نظامی دانشجویان
سلام نظامی، در میان دانشجویان نیز رواج یافته است. هزار تن از دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی کرج در مراسم بزرگداشت روز دانشجو با حرکت نمادین سلام نظامی به مقام شهدای جنگ 12 روزه ادای احترام کرده و بر پایبندی خود به پرچم جمهوری اسلامی ایران تأکید کردند. این تجمع نمونهای از تجلی پیوند دانشگاهیان با ارزشهای دفاع مقدس و آرمانهای ملی قلمداد شد.[۱۴] پیش از این نیز دانشجویان دانشگاه ش[دیدگاه ۱۹]ریف در مقابل دانشگاه با ادای سلام نظامی در برابر پیکر شهدای جنگ 12 روزه ادای احترام کرده بودند. این اقدام نیز بهسرعت در کانون توجه شبکههای اجتماعی و رسانههای بینالمللی قرار گرفته و بهعنوان نمادی نوین از آمیختگی اقتدار علمی و روحیۀ مقاومت بازتاب یافت.[۱۵]
واکنشها و بازتابهای سلام نظامی
واکنشها در ارتباط با ادای سلام نظامی توسط ورزشکاران ایرانی، عبارتند از:
واکنش رسانهها و تحلیلگران داخلی
رسانههای رسمی[دیدگاه ۲۰] و داخلی ایران، این حرکت را نمادی از انسجام ملی، وطنپرستی و تجلی وحدت و یکپارچگی مردم ایران در میادین بینالمللی توصیف میکنند. از این منظر، سلام نظامی ورزشکاران بهعنوان ابزاری برای نمایش اقتدار ملی در شرایط چالشهای بینالمللی تلقی شده و پاسخی به تلاشها برای تضعیف تصویر ایران در جهان قلمداد میشود. تحلیلگران این جریان معتقدند که این ژست، پیوند میان قهرمانان ورزشی و بدنۀ جامعه را در صیانت از ارزشهای ملی تقویت میکند.[۱۶]
واکنش رسانههای فارسیزبان خارج از کشور و اپوزیسیون
سلام نظامی با واکنشهای انتقادی تندی از سوی برخی رسانههای فارسیزبان خارج از کشور نظیر ایراناینترنشنال، منوتو و گروههای اپوزیسیون مواجه شده است. این منتقدان، سلام نظامی را نشانهای از همسویی سیاسی ورزشکاران با نظام حاکم و تایید سیاستهای رسمی تلقی میکنند. از دیدگاه این گروهها، ورزشکاران نباید از نمادهای نظامی در محیطهای ورزشی استفاده کنند. شدت واکنشهای این جریان، ناشی از تأثیرگذاری عمیق اقدامات ورزشکاران بر افکار عمومی جهانی و تصویر بینالمللی ایران ارزیابی شده است.[۱۷]
برآیند و جایگاه اجتماعی سلام نظامی
این تقابل نشاندهندۀ جایگاه ویژۀ ورزش بهعنوان یکی از عرصههای اصلی بروز رقابتهای نمادین و هویتمحور است.[دیدگاه ۲۱] در حالی که منتقدان بر جدایی ورزش از سیاست تأکید دارند، حامیان این حرکت آن را بخشی از دیپلماسی ورزشی و امضایی تصویری برای نشان دادن استقامت و ایستادگی ملت ایران در برابر فشارهای خارجی میدانند.[۱۸]
پانویس
- ↑ «خزانه شاهی هخامنشیان در مجموعه پرسپولیس»، وبسایت کجارو.
- ↑ «سلام نظامی در قرون متفاوت»، وبسایت تبیان.
- ↑ «آییننامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت شناسنامه قانون.
- ↑ «قوانین جالب ادای احترام نظامی در نیروهای مسلح + تصاویر و متن قانون»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس.
- ↑ «سلام نظامی، پیام بیکلام ورزشکاران به نمایندگی از استقامت یک ملت»، نورنیوز.
- ↑ «سلامی از جنس وطنپرستی»، خبرگزاری دفاع مقدس.
- ↑ «سلام نظامی، پیام بیکلام ورزشکاران به نمایندگی از استقامت یک ملت»، نورنیوز.
- ↑ «سلام نظامی، پیام بیکلام ورزشکاران به نمایندگی از استقامت یک ملت»، نورنیوز.
- ↑ «سلام نظامی، پیام بیکلام ورزشکاران به نمایندگی از استقامت یک ملت»، نورنیوز.
- ↑ «سلامی از جنس وطنپرستی»، خبرگزاری دفاع مقدس.
- ↑ «دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس.
- ↑ «دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس.
- ↑ «+فیلم| احترام نظامی ۱۰۰۰ نفری دانشجویان به یاد و احترام شهدای جنگ ۱۲ روزه و پرچم مقدس ایران در مراسم گرامیداشت روز دانشجو»، وبسایت خبرنامۀ دانشجویان ایران.
- ↑ مالکی، «روایت دانشجویان شریف از احترام نظامی به سرداران شهید»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس.
- ↑ «دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس.
- ↑ «دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس.
- دیدگاههای ارزیابان
- ↑ این مقاله یک مشکل اساسی دارد. مدخل سلام نظامی است، ولی محتوا تقریبا در مورد سلام نظامی ورزشکاران است. از این رو لازم است که اول سلام نظامی کامل بحث شود و سپس سلام نظامی ورزکاران و دانشجویان و موارد دیگر اگر اجرا شده است بحث شود.
- ↑ قبل از تاریخچه لازم است که سلام نظامی تعریف شود. هندسه به تعریف شباهت دارد تا هندسه بحث. تاریخچه و فلسفه از همدیگر جدا شود. هر کدام به صورت دقیق بحث شود. شاید لازم باشد که تاریخچه در جهان نیز بحث شود.
- ↑ آیین نامه ایران تعبیر دقیق نیست.
- ↑ مشخص شود که سال های اخیر چه زمانی است؟
- ↑ فارسی را به عربی جمع نبندید. میدانهای بین المللی
- ↑ معاصر اینجا دقیق نیست
- ↑ عنوان با زیر عنوان سازگار نیست. اولا از انگیزه اصلا بحث نشده است، بلکه آنچه بررسی شده از سنخ دلالت معنایی است. ثانیا اینجا علت کاربرد دارد تا انگیزه که از سنخ دلیل است.
- ↑ این تعبیر «بر پایه تحلیلهای منتشر شده در منابع معتبر داخلی» با مقالات علمی پژوهشی سنخیت دارد.
- ↑ تعبیر ژست معنای مورد نظر را نمی رساند. تعبیر نماد ورزشی استفاده شود بهتر است.
- ↑ تعبیر ابزار خوب نیست. روش یا تعبیر دیگر استفاده شود
- ↑ جنگ روایت ها نیست. بلکه جنگ نمادها است
- ↑ به نظرم بعد از که ... عبارت اضافی است.
- ↑ ماهیت بحث روان شناختی و فرهنگی متفاوت است. از همدیگر جدا شود. روانشناختی فردی و فرهنگی جمعی است.
- ↑ تعبیر ژست اصلاح شود
- ↑ نمونههای شاخص سلام نظامی ورزشکاران
- ↑ تاریخ ها را حتما درج کنید. وقتی این پدیده ها از تاریخ خود جدا می شود بی معنا میشود
- ↑ تعبیر بیانیه شاید مناسب نباشد. از تعابیری استفاده کنید که در مظان مدخل شدن باشد.
- ↑ از تعبیر نمادی از ..... تا پایان اضافی به نظرم اضافی است. چون قبلا همین مطلب با همین عبارت ذیل عنوان انگیزه و لایه های معنایی ... بحث شد. در این صورت بخش دوم عنوان هم اصلاح شود
- ↑ اسامی را کامل و دقیق درج کنید: دانشگاه صنعتی شریف
- ↑ رسمی غیر رسمی کدام رسانه ها است؟ استفاده از تعبیر رسمی به چه معنا است؟
- ↑ بیان این دو سطر، مخصوصا تا این قسمت کاملا استنتاجی و جهت گیرانه است. گویا نویسنده دارد نتیجه گیری می کند. از همین رو عنوان این قسمت نیز نیازمند اصلاح است.
منابع
- «آییننامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت شناسنامه قانون، تاریخ بازدید: 2 دی 1404ش.
- «خزانه شاهی هخامنشیان در مجموعه پرسپولیس»، وبسایت کجارو، تاریخ درج مطلب: 30 فروردین 1395ش.
- «دیپلماسی ورزشی به سبک ایرانی»، خبرگزاری دفاع مقدس (دفاعپرس)، تاریخ درج مطلب: 24 تیر 1404ش.
- «سلام نظامی، پیام بیکلام ورزشکاران به نمایندگی از استقامت یک ملت»، نورنیوز، تاریخ درج مطلب: 24 مرداد 1404ش.
- «سلامی از جنس وطنپرستی، خبرگزاری دفاع مقدس (دفاعپرس)»، تاریخ درج مطلب: 27 شهریور 1404ش.
- «قوانین جالب ادای احترام نظامی در نیروهای مسلح + تصاویر و متن قانون»، خبرگزاری باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: 9 تیر 1399ش.
- مالکی، سمانه، «روایت دانشجویان شریف از احترام نظامی به سرداران شهید»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 3 جولای 2025م.
- «+ فیلم| احترام نظامی ۱۰۰۰ نفری دانشجویان به یاد و احترام شهدای جنگ ۱۲ روزه و پرچم مقدس ایران در مراسم گرامیداشت روز دانشجو»، وبسایت خبرنامۀ دانشجویان ایران، تاریخ درج مطلب: 16 آذر 1404ش.