خودباوری: تفاوت میان نسخه‌ها

خودباوری یک سازۀ بنیادین روان‌شناختی است که به اطمینان فرد به ظرفیت‌های درونی خود برای رویارویی با چالش‌ها و دستیابی به اهداف اشاره دارد. این مفهوم که در روان‌شناسی با خودکارآمدی و در انسان‌شناسی اسلامی با کرامت نفس تبیین می‌شود، پیش‌شرط سلامت روان و تاب‌آوری فردی است. اگرچه اصالت این مفهوم به لایه‌های شخصیتی باز می‌گردد، اما در سطح کلان، تجمیع خودباوری‌های فردی منجر به شکل‌گیری خودباوری ملی می‌شود. تحلیل‌گران تاریخ معاصر ایران معتقدند که این جامعه، گذار از دوران تضعیف [[اعتماد به نفس ملی]] در عصر [[استعمار]] به تلاش برای احیای خودباوری پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی]] ایران را تجربه کرده است؛ تحولی که آثار و چالش‌های آن در [[سبک زندگی]]، از [[الگوی مصرف]] تا [[معماری]]، قابل بررسی است.

خودباوری در لغت به معنای باور داشتن به خود است،<ref>[https://www.sid.ir/paper/1073207/fa علیزاده و قطبی، خودباوری در روایات امام علی(ع)، 1402ش، ص34].</ref> اما در اصطلاح [[علوم رفتاری]] فراتر از [[خوش‌بینی]] به معنای ارزیابی شناختی فرد از توانایی‌هایش برای انجام یک عمل خاص است.<ref>[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3540350/ آرتینو جونیور، خودکارآمدی تحصیلی: از نظریة آموزشی تا عمل آموزشی، وب‌سایت PubMed].</ref> برخلاف عزت‌نفس که به احساس ارزشمندی کلی اشاره دارد، خودباوری ناظر به توانمندی در عمل است. در روان‌شناسی شناختی، این مفهوم به اعتقاد فرد به قابلیت‌هایش برای سازماندهی و اجرای اقدامات لازم جهت مدیریت موقعیت‌های پیش رو تعریف می‌شود.<ref>[https://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2F0033-295X.84.2.191 بندورا، خودکارآمدی: به سوی یک نظریه یکپارچه برای تغییر رفتار، وب‌سایت APA PsycNet].</ref> در اندیشۀ اسلامی خودباوری به معنای باور به سرمایه‌های وجودی اعطا شده از سوی خداوند و [[مسئولیت‌پذیری]] برای شکوفایی آن‌ها است. در این رویکرد، خودباوری، [[اعتماد به نفسِ]] متصل به مبدأ [[هستی]] است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1073207/fa علیزاده و قطبی، خودباوری در روایات امام علی(ع)، 1402ش، ص35].</ref>

خودباوری یک واقعیت روان‌شناختی است که کیفیت زندگی فرد را تعیین می‌کند. پژوهش‌های روان‌شناسی نشان می‌دهد که سطح خودباوری فرد، بر نحوه تفکر، احساس و انگیزش او تأثیر مستقیم دارد. <ref>[https://sjimu.medilam.ac.ir/article-1-2441-fa.html روستا و یاراحمد، «خودکارآمدی و رفتارهای ارتقاء‌ دهنده سلامت زنان سنین باروری شهر شیراز در سال 1392»، 1395ش، ص90-91.]</ref>

# فرآیندهای شناختی: افراد دارای خودباوری بالا، سناریوهای موفقیت را در ذهن خود مجسم می‌کنند که این امر راهنمای عملکرد آن‌ها می‌شود. در مقابل، افراد با خودباوری پایین، بر سناریوهای شکست و خطرات تمرکز کرده و توانایی حل مسئله را از دست می‌دهند.

# فرآیندهای انگیزشی: خودباوری تعیین می‌کند که فرد چه اهدافی را انتخاب کند، چقدر تلاش کند و در برابر موانع تا چه زمانی ایستادگی نماید.

# فرآیندهای عاطفی: باور به توانمندی، سطح استرس و افسردگی را در مواجهه با محیط‌های دشوار کنترل می‌کند. فردی که خود را ناتوان می‌پندارد، اضطراب بالایی را تجربه می‌کند که خودِ این اضطراب، عملکرد را مختل می‌سازد.

# فرآیندهای گزینشی: انسان‌ها محیط‌هایی را انتخاب می‌کنند که باور دارند از عهدۀ آن‌ها برمی‌آیند. خودباوری پایین منجر به محدود شدن دایره انتخاب‌ها و انزوای فردی می‌شود.<ref>[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3351108/ بلاسی و همکاران، «خودکارآمدی به عنوان یک سازه توسعه مثبت جوانان: یک بررسی مفهومی»، وب‌سایت PubMed.]</ref>

# حالات فیزیولوژیک: تفسیر فرد از تنش‌های بدنی مهم است؛ افراد خودباور، تپش قلب پیش از چالش را به عنوان هیجان آمادگی تفسیر می‌کنند، نه نشانه ناتوانی.<ref>[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3351108/ بلاسی و همکاران، «خودکارآمدی به عنوان یک سازه توسعه مثبت جوانان: یک بررسی مفهومی»، وب‌سایت PubMed.]</ref>

===خودباوری در انسان‌شناسی اسلامی ===

در نگرش اسلامی، خودباوری فردی حاصل تعادل میان فقر ذاتی، یعنی نیاز به خدا و قدرت اعطایی، یعنی خلیفة اللهی است. برخلاف روان‌شناسی سکولار که ممکن است به تورمِ من منجر شود، خودباوری دینی بر دو پایه استوار است:

* کرامت ذاتی: انسان به دلیل نفخۀ روح الهی، <ref>سورۀ ص، آیۀ 72.</ref> دارای ارزشمندی ذاتی است <ref>سورۀ اسراء، آیۀ 70.</ref> و نباید خود را حقیر بشمارد.

* عاملیت و مسئولیت: باور به اینکه سرنوشت انسان به حکم آیۀ لیس للانسان الا ما سعی، <ref>سورۀ نجم، آیۀ 39.</ref> در گرو سعی و تلاش اوست، مانع از جبرگرایی و انفعال می‌شود.<ref>[https://www.manaviyat.ir/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%A8%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%9B-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF/ معرفی کتاب خودباوری؛ سبک زندگی توحیدی و موفقیت الهی | اثر دکتر محمدتقی فعالی، وب‌سایت مؤسسۀ فرهنگی هنری سبک زندگی آل یاسین.]</ref>

==تاریخچه و تطور مفهوم خودباوری==

تحول مفهوم خودباوری از سطح فردی به سطح اجتماعی، مسیری تاریخی را طی کرده است.

تا پیش از رنسانس، در بسیاری از مکاتب غربی و شرقی، انسان مقهور سرنوشت یا نیروهای ماورایی پنداشته می‌شد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/26659/%D8%AC%D8%A8%D8%B1-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%BE%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B2%D8%A7 عبادیان، جبر و اختیار در اندیشه اسپینوزا، وب‌سایت پرتال جامع انسانی].</ref> با ظهور [[اومانیسم]] و در دوران روشنگری، عاملیت انسان محوریت یافت.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/92855/%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA- محمودی، روشنگری چیست؟، وب‌سایت پرتال جامع انسانی].</ref> اما صورت‌بندی علمی این مفهوم در قرن بیستم و با عبور از رویکردهای جبرگرایانه، مانند روانکاوی فروید و رفتارگرایی رادیکال رخ داد.<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17874899/ اورسکید، به دنبال اسکینر و یافتن فروید، وب‌سایت PubMed].</ref> ظهور روان‌شناسی انسان‌گرای مزلو و راجرز و سپس نظریۀ شناخت اجتماعی، انسان را موجودی فعال، انتخاب‌گر و توانمند در تغییر محیط معرفی کرد.<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26151469/ بندورا، به سوی روانشناسی عامل انسانی، وب‌سایت PubMed].</ref>

در تاریخ‌نگاری رسمی پس از [[انقلاب اسلامی ایران]]، دوران [[قاجار]] و [[پهلوی]] اغلب به‌عنوان دوره‌ای توصیف می‌شود که در آن، مواجهه با [[مدرنیتۀ غربی]] منجر به تضعیف [[اعتماد به نفس ملی]] شده است.<ref>[https://pkn.isu.ac.ir/article_75836.html عطاردی و زیبنده، تحلیل تطبیقی ـ تاریخی چگونگی مواجهه ایرانیان با فناوری‌های نوظهور در تاریخ معاصر و تأثیر آن بر نظام خط‌مشی‌گذاری کشور (موردهای مطالعه: قاجاریه و پهلوی)، 1400ش، ص450].</ref><ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/151747/%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF-%D9%84%D9%88%D9%84%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%85-%D8%A8%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF چه کسی گفت ایرانی ها نمی توانند لولهنگ هم بسازند؟، خبرگزاری میزان].</ref> روشنفکرانی همچون [[جلال آل احمد]] با طرح مفهوم [[غرب‌زدگی]]، نوسازی‌های آن دوره را تقلیدی و فاقد ریشه‌های بومی می‌دانستند.<ref>آل احمد، جلال، غرب‌زدگی، 1396ش، ص13-26.</ref> در مقابل، وقوع انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ش از سوی رهبران و نظریه‌پردازان [[جمهوری اسلامی ایران|جمهوری اسلامی]] [[جمهوری اسلامی ایران|ایران]] به‌عنوان نقطه عطفی برای [[بازگشت به خویشتن]] و احیای خودباوری معرفی می‌شود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=5406 خامنه‌ای، شعار ما می‌توانیم، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای].</ref> در این گفتمان، دستاوردهای نظامی و هسته‌ای دهه‌های اخیر به‌عنوان نشانگرهای عینیِ گذار از وابستگی به [[استقلال]] تفسیر می‌شوند، هرچند برخی منتقدان بر لزوم تفکیک میان پیشرفت‌های حاکمیتی و احساس عمومی جامعه تأکید دارند.<ref>[https://www.defamoghaddas.ir/index.php/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA/%D9%81%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%DA%AF-8-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 قهرمانی، فواید جنگ 8 ساله ایران و عراق، وب‌سایت مرکز اسناد، تحقیقات و نشر معارف دفاع مقدس و مجاهدت‌های سپاه].</ref><ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=25274 خامنه‌ای، دستاوردهای انقلاب اسلامی، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای].</ref>

==امتداد اجتماعی خودباوری==

به باور متخصصان، خودباوری پدیده‌ای برخاسته از توسعۀ فرهنگی جامعه و مؤثر در شکل‌گیری هویت فرهنگی آن است. <ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n144326/%D8%AE%D9%88%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87_%D9%88_%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%DB%80_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C_%D8%B1%D9%87_%D8%9B_%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7 کریمی، «خود باوری فرهنگی در سیره و اندیشۀ امام خمینی (ره)؛ راهبردها و راهکارها»، پرتال امام خمینی (ره).]</ref> در این بخش به نمونه‌هایی از مصادیق آن اشاره می‌کنیم.

برخی پژوهشگرانِ رفتار مصرف‌کننده، ترجیح [[کالاهای خارجی]] نسبت به داخلی حتی در شرایط کیفیت برابر را نشانه‌ای از ضعف اعتماد به [[تولید ملی]] می‌دانند. در جامعه‌ای که این باور وجود داشته باشد، کالای خارجی به‌عنوان نماد منزلت [[مصرف]] می‌شود. برخی اقتصاددانان معتقدند این رفتار چرخه‌ای نامطلوب ایجاد می‌کند که در آن عدم خرید کالای ایرانی منجر به تضعیف تولیدکننده می‌شود و تضعیف تولید، کیفیت را کاهش می‌دهد و این کاهش کیفیت، دوباره باور به ناتوانی داخلی را تقویت می‌کند.<ref>[https://iss.razavi.ac.ir/article_118.html اصغری، اهمیت تولید داخلی در اقتصاد مقاومتی از منظر مقام معظم رهبری، 1396ش، ص62-64].</ref> در مقابل، در گفتمان‌های اقتصادی ایران نظیر [[اقتصاد مقاومتی]]، بر [[مصرف کالای داخلی]] به‌عنوان راهکاری برای تقویت [[اقتصاد]] تأکید شده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=1932 خامنه‌ای، اقتصاد مقاومتی، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای].</ref>

===معماری ===

رواج سبک‌های [[معماری نئوکلاسیک]] موسوم به نمای رومی در شهرهای ایران، دیدگاه‌های متناقضی را برانگیخته است. از منظر [[معماران سنت‌گرا]] و برخی نهادهای نظارتی، این سبک با اقلیم و هویت [[معماری ایرانی‌ اسلامی]] ناهمخوان است و گسترش آن نشانه‌ای از تغییر در ذائقۀ فرهنگی تلقی می‌شود. در سوی دیگر، اقبال بازار مسکن و کارفرمایان شخصی به این سبک، نشان می‌دهد که بخشی از جامعه این نوع معماری را نمادی از تجمل و رفاه می‌داند. بنابراین، آنچه از نگاه منتقدان فرهنگی گسست هویتی نامیده می‌شود، ممکن است از نگاه مصرف‌کننده صرفاً یک انتخاب زیبایی‌شناختی یا اقتصادی برای نمایش جایگاه طبقاتی باشد.<ref>[https://bsnt.modares.ac.ir/article_841_en.html دنبلی و همکاران، بازشناسی مؤلفه‌های هویت‌بخش منظر شهری در شهرهای ایرانی-اسلامی - مطالعة موردی تهران، 1397ش، ص228-229].</ref>

===زبان ===

استفاده از واژگان [[انگلیسی]] در مکالمات روزمره یا تابلوهای تجاری، از دیدگاه فرهنگستان زبان و [[ادب فارسی]] و برخی فعالان فرهنگی، تهدیدی برای هویت زبانی محسوب می‌شود.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1404/07/16/3417421/%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7-%D9%88%DB%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87 ممنوعیت فراموش‌شده؛ خیابان‌ها ویترین اسامی و واژه‌های بیگانه، خبرگزاری تسنیم].</ref> در این رویکرد، خودباوری زبانی به معنای پاسداشت [[زبان فارسی]] به‌عنوان یک رکن هویتی و پرهیز از تغییرات زبانیِ ناشی از غلبه فرهنگ دیگری است. <ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-dialog?id=34380 مجتهدی، استفاده از لغات بیگانه باید قدغن شود، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای].</ref>

===تعامل با اتباع غیر ایرانی ===

نوع برخورد بدنۀ جامعه با اتباع غیر ایرانی، سنجه‌ای دیگر برای خودباوری است. گاه مشاهده می‌شود که در مواجهه با توریست‌های غربی، نوعی رفتار اغراق‌آمیز در احترام وجود دارد،<ref>[https://borna.news/fa/news/1298693/%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D9%84%D9%81%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%A2%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AA%D8%A7-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%D9%87 چگونگی برخورد با گردشگران خارجی/ از ممنوعیت سلفی گرفتن با آن‌ها تا کنار گذاشتن تعارف و احترام بیش از اندازه، خبرگزاری برنا].</ref> در حالی که گزارش‌هایی از برخوردهای نامناسب با اتباع کشورهای همسایه نیز وجود دارد.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/3100432-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%A6%D8%A8-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 اندر مصائب مهاجران افغان در ایران، روزنامة دنیای اقتصاد].</ref>

* اصغری، محمود، اهمیت تولید داخلی در اقتصاد مقاومتی از منظر مقام معظم رهبری، در پژوهش‌های اجتماعی اسلامی، سال بیست و سوم، شمارة 4، پیاپی 115، زمستان 1396ش.

* اندر مصائب مهاجران افغان در ایران، روزنامة دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: 22 شهریور 1395ش.

* اورسکید، گی‌یر، به دنبال اسکینر و یافتن فروید، وب‌سایت PubMed، تاریخ درج مطلب: سپتامبر 2007م.

* آرتینو جونیور، آنتونی آر، خودکارآمدی تحصیلی: از نظریة آموزشی تا عمل آموزشی، وب‌سایت PubMed، تاریخ درج مطلب: 11 آوریل 2012م.

* بندورا، آلبرت، به سوی روانشناسی عامل انسانی، وب‌سایت PubMed، تاریخ درج مطلب: ژوئن 2006م.

* بندورا، آلبرت، خودکارآمدی: به سوی یک نظریه یکپارچه برای تغییر رفتار، وب‌سایت APA PsycNet، تاریخ درج مطلب: 1977م.

* چگونگی برخورد با گردشگران خارجی/ از ممنوعیت سلفی گرفتن با آن‌ها تا کنار گذاشتن تعارف و احترام بیش از اندازه، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: 26 بهمن 1400ش.

* چه کسی گفت ایرانی ها نمی توانند لولهنگ هم بسازند؟، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: 1 فروردین 1395ش.

* خامنه‌ای، سیدعلی، اقتصاد مقاومتی، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، تاریخ بازدید: 4 آذر 1404ش.

* خامنه‌ای، سیدعلی، دستاوردهای انقلاب اسلامی، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: 10 بهمن 1395ش.

* خامنه‌ای، سیدعلی، شعار ما می‌توانیم، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، تاریخ بازدید: 4 آذر 1404ش.

* خانعلی‌زاده، مهدی، رسانه‌های جدید را به رسمیت بشناسیم، وب‌سایت پژوهشکدۀ تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام، تاریخ درج مطلب: 20 آذر 1399ش.

* خمینی، روح‌الله، صحيفه امام‌، تهران، مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)، چاپ پنجم، 1389ش.

* خوشنویس، ناهید، سواد رسانه‌ای، ساز و کار مقاومت در برابر تهاجم رسانه‌ها، در نشریۀ روابط عمومی، شمارۀ 72، خرداد و تیر 1389ش.

* دنبلی، سارا و همکاران، بازشناسی مؤلفه‌های هویت‌بخش منظر شهری در شهرهای ایرانی-اسلامی - مطالعة موردی تهران، در فصلنامة نقش جهان، دورة 8، شمارة 4، پیاپی 24، زمستان 1397ش.

* رحیمی، حسن، نفی رانتیریسم در نهج‌البلاغه، در فصلنامۀ پژوهش‌های نهج البلاغه، دورۀ 2، شمارۀ 6، پیاپی 6، شهریور 1393ش.

* صدری‌فر، نبی‌اله و مولوی، محمد، مقدمات و الزامات ایجاد تمدن نوین اسلامی، در فصلنامۀ علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، دورۀ 9، شمارۀ 2، پیاپی 18، تابستان 1400ش.

* رحمانی، مریم، «کارآموزان پزشکی و اثر دانینگ-کروگر: وقتی نمی‌دانند چه چیزهایی را نمی‌دانند»، وب‌سایت PubMed، تاریخ درج مطلب: اکتبر 2020م.

* عبادیان، محمود، جبر و اختیار در اندیشه اسپینوزا، وب‌سایت پرتال جامع انسانی، تاریخ درج مطلب: 1382ش.

* عباسی، محمد، عوامل دین‌گریزی و گرایش جوانان به فرهنگ غرب، وب‌سایت پرتال جامع انسانی، تاریخ درج مطلب: 1386ش.

* عطاردی، محمدرضا و زیبنده، حسین، تحلیل تطبیقی ـ تاریخی چگونگی مواجهه ایرانیان با فناوری‌های نوظهور در تاریخ معاصر و تأثیر آن بر نظام خط‌مشی‌گذاری کشور (موردهای مطالعه: قاجاریه و پهلوی)، در نشریة دانش سیاسی، دورة 17، شمارة 2، پیاپی 34، مهر 1400ش.

* عاشوری، حسین و خوش‌نیت، غلامرضا، جایگاه خودباوری در پیشرفت جامعه اسلامی از دیدگاه آیات و مقام معظم رهبری (حفظه الله)، وب‌سایت یازدهمین همایش علمی پژوهشی علوم تربیتی و روانشناسی، آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی ایران، تاریخ درج مطلب: 30 اردیبهشت 1404ش.

* علیزاده، فرشته و قطبی، ثریا، خودباوری در روایات امام علی(ع)، در نشریة مشکوة، دورة 42، شمارة 1، پیاپی 158، 1402ش.

* فضلی‌نژاد، سیف‌الله و احمدیان، مرتضی، اقتصاد رانتی در ایران و راه‌های برون رفت از آن، در مجلۀ اقتصادی، دورۀ 10، شمارۀ 11 و 12، بهمن و اسفند 1389ش.

* قهرمانی، عباس، فواید جنگ 8 ساله ایران و عراق، وب‌سایت مرکز اسناد، تحقیقات و نشر معارف دفاع مقدس و مجاهدت‌های سپاه، تاریخ درج مطلب: 27 بهمن 1403ش.

* کریمی، محمد، «خود باوری فرهنگی در سیره و اندیشۀ امام خمینی (ره)؛ راهبردها و راهکارها»، پرتال امام خمینی (ره)، تاریخ درج مطلب: 24 مرداد 1397ش.

* کوچکزائی، مصطفی و همکاران، بررسی سلبریتی‌سازی در رسانه و بحران هویت نوجوان در جامعه، در جامعه فرهنگ رسانه، دورۀ 7، شمارۀ 29، زمستان 1397ش.

* لیاقت‌دار، محمدجواد و ماهینی، فاخته، بررسی دو رویکرد حافظه‌محور و اندیشه‌محور؛ به روش‌های آموزش با تأکید بر روایات منقول از امام علی(ع)، در اسلام و پژوهش‌های تربیتی، شمارۀ 1، پیاپی 9، بهار و تابستان 1392ش.

* مجتهدی، کریم، استفاده از لغات بیگانه باید قدغن شود، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، تاریخ بازدید: 27 شهریور 1395ش.

* محمودی، سیدعلی، روشنگری چیست؟، وب‌سایت پرتال جامع انسانی، تاریخ درج مطلب: 1382ش.

* ممنوعیت فراموش‌شده؛ خیابان‌ها ویترین اسامی و واژه‌های بیگانه، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 16 مهر 1404ش.

* معرفی کتاب خودباوری؛ سبک زندگی توحیدی و موفقیت الهی | اثر دکتر محمدتقی فعالی، وب‌سایت مؤسسۀ فرهنگی هنری سبک زندگی آل یاسین، تاریخ درج مطلب: 9 تیر 1404ش.

* میرمرعشی، انوشه، مواریث مکتوب، از دوره طلایی تمدن اسلامی، وب‌سایت پژوهشکدة تاریخ معاصر، تایخ درج مطلب: 30 آذر 1401ش.