ایجاد لینک داخلی
ایجاد لینک داخلی
 
خط ۳۱: خط ۳۱:
تنور، همواره از سازه‌های پرکاربرد ایرانیان بوده است. روش‌های ساخت، جای‌گذاری و مرمت تنور در نواحی مختلف ایران تقریباً از روشی ثابت برخوردار است. ساختار تنور، به نوع نانی بستگی دارد که در آن‌ها طبخ می‌شود. بر همین اساس، ساختمان تنور به دو نوع کلی تقسیم می‌شود:
تنور، همواره از سازه‌های پرکاربرد ایرانیان بوده است. روش‌های ساخت، جای‌گذاری و مرمت تنور در نواحی مختلف ایران تقریباً از روشی ثابت برخوردار است. ساختار تنور، به نوع نانی بستگی دارد که در آن‌ها طبخ می‌شود. بر همین اساس، ساختمان تنور به دو نوع کلی تقسیم می‌شود:
* [[پرونده:تنور (6).jpg|جایگزین=تنور صنعتی|بندانگشتی|تنور صنعتی]]'''تنور دیواری''': این نوع از تنورها، وسیع بوده و نیازمند ابزارآلات مخصوصی مانند پارو هستند.
* [[پرونده:تنور (6).jpg|جایگزین=تنور صنعتی|بندانگشتی|تنور صنعتی]]'''تنور دیواری''': این نوع از تنورها، وسیع بوده و نیازمند ابزارآلات مخصوصی مانند پارو هستند.
* '''تنور زمینی''': در این نوع از تنورها، از بالشتک مخصوصی برای پختن نان لواش و تافتون استفاده می‌کنند.
* '''تنور زمینی''': در این نوع از تنورها، از بالشتک مخصوصی برای پختن نان [[لواش (نان)|لواش]] و [[تافتون (نان)|تافتون]] استفاده می‌کنند.


افراد در مقابل بعضی از این تنورها به‌صورت ایستاده و در مقابل برخی دیگر، به‌صورت نشسته کار می‌کنند. در ساخت تنور [[سنگک|نان سنگک]]، ارتفاعی در حدود ۹۰ سانتی‌متر از زمین را در نظر گرفته، سپس ۲۰ سانتی‌متر روی آن را سنگ‌چین و ۱۵–۲۰ سانتی‌متر دیگر نیز روی آن ریگ می‌ریزند. این تنور، دارای دو دریچه است: '''طوق تنور'''، که مراحل پخت [[نان]]، داخل کردن و گستراندن [[خمیر]] روی شن‌های داغ از همین ورودی صورت می‌گیرد؛ '''طوق آتش‌خان'''، که جایگاه ورودی سوخت به داخل تنور است. تنور نان سنگکی، دارای سطحی با شیب ملایم است که این شیب به سمت درب تنور مایل است. تنور نان [[بربری]]، کاملاً مشابه با تنور نان سنگکی است، با این تفاوت که شیب و ریگ ندارد.<ref>روغنی، نان سنگک، ۱۳۸۵ش، ص۳۷ و ۱۲۲–۱۳۱.</ref>
افراد در مقابل بعضی از این تنورها به‌صورت ایستاده و در مقابل برخی دیگر، به‌صورت نشسته کار می‌کنند. در ساخت تنور [[سنگک|نان سنگک]]، ارتفاعی در حدود ۹۰ سانتی‌متر از زمین را در نظر گرفته، سپس ۲۰ سانتی‌متر روی آن را سنگ‌چین و ۱۵–۲۰ سانتی‌متر دیگر نیز روی آن ریگ می‌ریزند. این تنور، دارای دو دریچه است: '''طوق تنور'''، که مراحل پخت [[نان]]، داخل کردن و گستراندن [[خمیر]] روی شن‌های داغ از همین ورودی صورت می‌گیرد؛ '''طوق آتش‌خان'''، که جایگاه ورودی سوخت به داخل تنور است. تنور نان سنگکی، دارای سطحی با شیب ملایم است که این شیب به سمت درب تنور مایل است. تنور نان [[بربری]]، کاملاً مشابه با تنور نان سنگکی است، با این تفاوت که شیب و ریگ ندارد.<ref>روغنی، نان سنگک، ۱۳۸۵ش، ص۳۷ و ۱۲۲–۱۳۱.</ref>


نوعی دیگر از تنورهای مورد استفاده در ایران، تنورهای استوانه‌ای است که معمولاً از گِل رس ساخته می‌شوند. این تنورها، ابتدا ساخته شده، سپس در محل موردنظر تعبیه می‌شوند؛ مانند تنورهای نان خانگی و نان لواش و [[تافتان|تافتون]]. گِل این تنور، از ترکیب خاک رس و ترکیباتی همچون موی حیوانات، کاه، نمک، مدفوع گاو و گوسفند، تهیه می‌شود.<ref>روغنی، نان سنگک، ۱۳۸۵ش، ص۳۷؛{{سخ}}
نوعی دیگر از تنورهای مورد استفاده در ایران، تنورهای استوانه‌ای است که معمولاً از گِل رس ساخته می‌شوند. این تنورها، ابتدا ساخته شده، سپس در محل موردنظر تعبیه می‌شوند؛ مانند تنورهای نان خانگی و نان لواش و [[تافتون (نان)|تافتون]]. گِل این تنور، از ترکیب خاک رس و ترکیباتی همچون موی حیوانات، کاه، نمک، مدفوع گاو و گوسفند، تهیه می‌شود.<ref>روغنی، نان سنگک، ۱۳۸۵ش، ص۳۷؛{{سخ}}
اعظمی‌راد، نگاهی به فرهنگ مادی و معنوی ترکمن‌ها، ۱۳۸۲ش، ص۱۱۹–۱۲۰؛{{سخ}}
اعظمی‌راد، نگاهی به فرهنگ مادی و معنوی ترکمن‌ها، ۱۳۸۲ش، ص۱۱۹–۱۲۰؛{{سخ}}
حسنی، مردم‌نگاری شهرستان تفرش، ۱۳۸۰ش، ص۲۲۷–۲۲۸.</ref>
حسنی، مردم‌نگاری شهرستان تفرش، ۱۳۸۰ش، ص۲۲۷–۲۲۸.</ref>
برگرفته از «https://iranpedia.net/wiki/تنور»