مجسمه والرین: تفاوت میان نسخهها
سلمان قاسمی (بحث | مشارکتها) صفحهای تازه حاوی «مجسمه والِریَن؛ نمادی از شکست امپراطور روم در برابر شاپور پادشاه ساسانی ایران مجسمه والِریَن در شش کیلومتری شمال تخت جمشید، در مجموعه باستانی نقش رستم، به دستور پادشاه ساسانی شاپور یکم، پس از پیروزی بر والِریَن امپراتور روم در جنگ اِدسا ترا...» ایجاد کرد |
سلمان قاسمی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
== نبرد اِدسا == | == نبرد اِدسا == | ||
ساسانیان از همان ابتدا بر خلاف اشکانیان در قبال امپراتوری روم سیاست تهاجمی در پیش گرفتند. شاپور دومین پادشاه ساسانی که خود را میراثدار هخامنشیان میدانست سه نبرد سرنوشتساز با امپراتوری روم داشت. نبرد اول شاپور که با با تصرف برخی شهرهای امپراتوری روم و کشته شدن پادشاه جوان رومی به نفع ایران خاتمه یافت. نتیجه نبرد دوم صلحی 14 ساله بود که پادشاه ساسانی به بهانه کارشکنی و نقض توافق رومیان با حمله به ارمنستان و تصرف آن، یکی از پایگاههای مهم رومیان را از چنگشان در آورد. شاپور در سال 260 م در سومین نبرد به فکر حمله به انطاکیه و قلب روم افتاد و در نبردی مهم و تاریخساز با محاصره سپاه روم، والریانوس (والرین) قیصر روم را به همراه تعداد زیادی از سربازان رومی به اسارت گرفت.<ref>طاهری، علیرضا و ظفرکامل، اعظم، مطالعه تطبیقی بازنمود روایات تصویری اسارت والرین به دست شاپور در نقشبرجسته نقش رستم و برخی از نقاشیهای غربی، رهپویه هنر؛ هنرهای تجسمی، س4، ش1، 1400ش، ص55.</ref> شاپور پس از این نبرد که خود را شاهنشاه شرق و غرب میدانست، تعدادی از شهرهای رومی را به شاهنشاهی ساسانی ضمیمه کرد. پس از شکست ادسا و اسارت والرین در سال 260 م، قدرت امپریالیستی رومیها تا حدودی تجزیه گردید و شورشهایی در سراسر روم بهوجود آمد.<ref>حسین طلایی، پرویز، ارزیابی و تحلیل نبرد ادسا و پیامدهای آن در خاور نزدیک، فصلنامه پژوهش های علوم تاریخی، س14، ش2، 1401، ص52.</ref> | |||
== مجسمه والرین در میدان انقلاب == | |||
نسخهٔ ۶ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۴۷
مجسمه والِریَن؛ نمادی از شکست امپراطور روم در برابر شاپور پادشاه ساسانی ایران
مجسمه والِریَن در شش کیلومتری شمال تخت جمشید، در مجموعه باستانی نقش رستم، به دستور پادشاه ساسانی شاپور یکم، پس از پیروزی بر والِریَن امپراتور روم در جنگ اِدسا تراشیده شد. این نقشبرجسته، شاپور یکم را نشان میدهد که پیروزمندانه بر اسب نشسته و امپراتور شکستخورده روم، فروتنانه در برابر وی زانو زده است. با الهام از این شکست تاریخی، در آبان 1404ش، شهرداری تهران با رونمایی از مجسمه «زانو زنندگان برابر ایران» با اشاره به عظمت و ایستادگی ملت ایران در جنگ دوازده روزه، به بازنمایی و برجستهسازی این مسئله تاریخی پرداخت.
آغاز منازعه شرق و غرب
منازعه شرق و غرب با روی کار آمدن هخامنشیان در 550 سال قبل از میلاد مسیح و ایجاد نخستین شاهنشاهی وحدت بخش مبتنی بر تنوع فرهنگی و قومی آغاز شد. این تقابل پس از هخامنشیان در تمام دوران باستان به صورت اشکانیان-رومیان و ساسانیان – رومیان ادامه داشت. تا جایی که یکی از علل سقوط اشکانیان، فرسودگی و ناتوانی از تنش ها و جنگ های چهارصد ساله با رومیان بود.[۱]
حکومت ساسانیان
اردشیر بابکان پس از شکست دادن اردوان پنجم اشکانی، سلسله ساسانیان را پایه گذاری کرد. به گواه مورخان، ساسانیان از همان ابتدا خود را جانشین و احیاکننده شاهنشاهی هخامنشیان می دانستند. از این رو مدعی سرزمین هایی بودند که در گذشته تحت سلطه هخامنشان قرار داشت و اکنون در تصرف امپراتوری روم درآمده بود. به همین خاطر تغییر سلسله اشکانیان به ساسانیان به سال 224م در ایران و روی کار آمدن سلسله ساسانیان یک تهدید جدی برای امپراتوری روم در خاور نزدیک به شمار می رفت.[۲]
نبرد اِدسا
ساسانیان از همان ابتدا بر خلاف اشکانیان در قبال امپراتوری روم سیاست تهاجمی در پیش گرفتند. شاپور دومین پادشاه ساسانی که خود را میراثدار هخامنشیان میدانست سه نبرد سرنوشتساز با امپراتوری روم داشت. نبرد اول شاپور که با با تصرف برخی شهرهای امپراتوری روم و کشته شدن پادشاه جوان رومی به نفع ایران خاتمه یافت. نتیجه نبرد دوم صلحی 14 ساله بود که پادشاه ساسانی به بهانه کارشکنی و نقض توافق رومیان با حمله به ارمنستان و تصرف آن، یکی از پایگاههای مهم رومیان را از چنگشان در آورد. شاپور در سال 260 م در سومین نبرد به فکر حمله به انطاکیه و قلب روم افتاد و در نبردی مهم و تاریخساز با محاصره سپاه روم، والریانوس (والرین) قیصر روم را به همراه تعداد زیادی از سربازان رومی به اسارت گرفت.[۳] شاپور پس از این نبرد که خود را شاهنشاه شرق و غرب میدانست، تعدادی از شهرهای رومی را به شاهنشاهی ساسانی ضمیمه کرد. پس از شکست ادسا و اسارت والرین در سال 260 م، قدرت امپریالیستی رومیها تا حدودی تجزیه گردید و شورشهایی در سراسر روم بهوجود آمد.[۴]
مجسمه والرین در میدان انقلاب
- ↑ نصراله زاده، سیروس، رویارویی ایران و روم در عصر ساسانی بر اساس کتیبه شاپور بر کعبه زردشت، فصلنامه زبان پژوهی، س6، ش13، 1393ش، ص136
- ↑ حسین طلایی، پرویز، ارزیابی و تحلیل نبرد ادسا و پیامدهای آن در خاور نزدیک، فصلنامه پژوهش های علوم تاریخی، س14، ش2، 1401، ص45.
- ↑ طاهری، علیرضا و ظفرکامل، اعظم، مطالعه تطبیقی بازنمود روایات تصویری اسارت والرین به دست شاپور در نقشبرجسته نقش رستم و برخی از نقاشیهای غربی، رهپویه هنر؛ هنرهای تجسمی، س4، ش1، 1400ش، ص55.
- ↑ حسین طلایی، پرویز، ارزیابی و تحلیل نبرد ادسا و پیامدهای آن در خاور نزدیک، فصلنامه پژوهش های علوم تاریخی، س14، ش2، 1401، ص52.