حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''نِی'''</big>؛ ساز بادی از ساقه گیاه نی یا چوب باریک | <big>'''نِی'''</big>؛ ساز بادی از ساقه گیاه نی یا چوب باریک | ||
| خط ۹: | خط ۸: | ||
این ساز را در گذشته، تنها از نیهای روئیده در نیستانها میساختند. برای ساخت نی، قسمتی از نی خام را که دارای هفتبند یا گره بوده در نظر میگرفتند. امروزه، نی را از موادی دیگر همچون چوب، پلاستیک، لولههای برنجی، فولادی و آلومینیومی نیز میسازند. در [[ایران]]، نیها عمدتا دارای چهار سوراخ صوتی در قسمت جلو و یک سوراخ صوتی در پشت هستند. در برخی نواحی نیز از نیهای پنج سوراخی در جلو استفاده میکنند، که توسط انگشتان دوم و چهارم از یک دست و انگشتان اول تا چهارم از دست دیگر پوشش داده میشود. در منطقه شمشال [[کردستان]] نیز نیهای شش سوراخی رایج است. | این ساز را در گذشته، تنها از نیهای روئیده در نیستانها میساختند. برای ساخت نی، قسمتی از نی خام را که دارای هفتبند یا گره بوده در نظر میگرفتند. امروزه، نی را از موادی دیگر همچون چوب، پلاستیک، لولههای برنجی، فولادی و آلومینیومی نیز میسازند. در [[ایران]]، نیها عمدتا دارای چهار سوراخ صوتی در قسمت جلو و یک سوراخ صوتی در پشت هستند. در برخی نواحی نیز از نیهای پنج سوراخی در جلو استفاده میکنند، که توسط انگشتان دوم و چهارم از یک دست و انگشتان اول تا چهارم از دست دیگر پوشش داده میشود. در منطقه شمشال [[کردستان]] نیز نیهای شش سوراخی رایج است. | ||
==نواختن نی== | ==نواختن نی== | ||
در بیشتر مناطق [[ایران]]، نی را با لبها مینوازند، اما در برخی مناطق ترکمننشین و شمال [[خراسان]]، نی با دندان نواخته میشود. در [[موسیقی]] دستگاهی ایران نیز نی را با دندان مینواختند.<ref> [http://portal.nlai.ir/EI/Wiki%20Pages/%D9%86%D9%8A.aspx درویشی، «نی»، سایت دانشنامه ایران زمین.]</ref> برای اینکار، نی را بین دو دندان نیش و احاطه کردن زبان در پایین و پشت آن مینوازند. سختترین قسمت نواختن نی، درآوردن صدای آن، و آسانترین قسمت، حرکت انگشتان است. | در بیشتر مناطق [[ایران]]، نی را با لبها مینوازند، اما در برخی مناطق ترکمننشین و شمال [[خراسان]]، نی با دندان نواخته میشود. در [[موسیقی]] دستگاهی ایران نیز نی را با دندان مینواختند.<ref> [http://portal.nlai.ir/EI/Wiki%20Pages/%D9%86%D9%8A.aspx درویشی، «نی»، سایت دانشنامه ایران زمین.]</ref> برای اینکار، نی را بین دو دندان نیش و احاطه کردن زبان در پایین و پشت آن مینوازند. سختترین قسمت نواختن نی، درآوردن صدای آن، و آسانترین قسمت، حرکت انگشتان است. | ||
==نیلبک== | ==نیلبک== | ||
یکی دیگر از انواع نی، نیلبک است که یک سر آن را بین دو لب نهاده و با دمیدن آن را مینوازند.<ref> [https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%86%DB%8C+%D9%84%D8%A8%DA%A9 دهخدا، لغتنامه دهخدا، ذیل واژه نیلبک.]</ref> | یکی دیگر از انواع نی، نیلبک است که یک سر آن را بین دو لب نهاده و با دمیدن آن را مینوازند.<ref> [https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%86%DB%8C+%D9%84%D8%A8%DA%A9 دهخدا، لغتنامه دهخدا، ذیل واژه نیلبک.]</ref> | ||
==نیانبان== | ==نیانبان== | ||
سازی قدیمی است که در نقاط زیادی از دنیا آن را بهعنوان ساز اصیل خود میشناسند و صدا و ظاهری متفاوت دارد. نیانبان، دارای نی بزرگتری نسبت به دوزله است که انتهای قمیشدار آن به کیسهای به نام انبان متصل گردیده است. این کیسه را قبل از اتصال، با دقت هواگیری میکنند تا از نقطه الصاق، هوا وارد و یا خارج نشود. نوازنده از لولهای که سر آن از محل اتصال بیرون زده، کیسه را پر باد میکند و پس از آن با فشار بازو و آرنج بر روی کیسه که زیربغل گرفته، هوا را به داخل لوله دوزله میفرستد و با انگشتانش نیز سوراخها را باز و بسته میکند تا صدایی دلنشین از آن خارج شود. | سازی قدیمی است که در نقاط زیادی از دنیا آن را بهعنوان ساز اصیل خود میشناسند و صدا و ظاهری متفاوت دارد. نیانبان، دارای نی بزرگتری نسبت به دوزله است که انتهای قمیشدار آن به کیسهای به نام انبان متصل گردیده است. این کیسه را قبل از اتصال، با دقت هواگیری میکنند تا از نقطه الصاق، هوا وارد و یا خارج نشود. نوازنده از لولهای که سر آن از محل اتصال بیرون زده، کیسه را پر باد میکند و پس از آن با فشار بازو و آرنج بر روی کیسه که زیربغل گرفته، هوا را به داخل لوله دوزله میفرستد و با انگشتانش نیز سوراخها را باز و بسته میکند تا صدایی دلنشین از آن خارج شود. | ||
