عفت: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۲۳: / خط ۲۳: @@
 === عفت در زنان ===
 [[پرونده:تربیت_جنسی.jpg|جایگزین=امتناع الهه منصوریان ووشوکار ایرانی از دست دادن با مرد کره‌ای در زمان توزیع مدال|بندانگشتی|امتناع الهه منصوریان ووشوکار ایرانی از دست دادن با مرد کره‌ای در زمان توزیع مدال]]
-عفت فضیلتی مشترک میان زن و مرد است، اما جنس مرد نسبت به جنس زن قدرت جسمانی بیشتری دارد و همین مسئله زن را در حالت تعرض از جانب مرد قرار می‌دهد از سوی دیگر قانون طبیعت این‌گونه است که زنان معشوق و مطلوب و مردان عاشق و طالب باشند، به‌همین دلیل زنان باید از دسترس مردان دور باشند و خود را به راحتی و رایگان در دسترس مردان قرار ندهند تا آتش عشق آنان برای رسیدن به مطلوب تندتر شود. از این منظر، عفت برای زنان امانتی اجتماعی، اخلاقی و انسانی است که به‌دلیل در معرض تعرض بودن و نیز قرارگرفتن در جایگاه معشوق که جایگاه طلب بهاء است، اهمیت بیشتری دارد و در درجه اول این زنان هستند که باید حافظ و نگهبان آن باشند. در احادیث اسلامی صفت ترسیدن از صفات نیکوی زنان شمرده شده است و باید در رفتار زنان و نه در خلق‌وخوی آنان خصوصاً در مسئله عفت مشاهده شود؛ شجاعت در مسئله عفت معنا ندارد و ممکن است در اثر رفتار شجاعانه، عفت زن خدشه‌دار شود. بر اساس رویکردی دیگر، زنان و مردان در شرایط عادی و فارغ از جنسیت‌شان به‌صورت مساوی مخاطب عفت هستند، اما شرایط و اوضاع فرهنگی یک جامعه می‌تواند از زن و مرد یا هر دو انتظار بیشتر یا مساوی نسبت به رعایت عفت داشته باشد.
+عفت فضیلتی مشترک میان زن و مرد است، اما جنس مرد نسبت به جنس زن قدرت جسمانی بیشتری دارد و همین مسئله زن را در حالت تعرض از جانب مرد قرار می‌دهد از سوی دیگر قانون طبیعت این‌گونه است که زنان معشوق و مطلوب و مردان عاشق و طالب باشند، به‌همین دلیل زنان باید از دسترس مردان دور باشند و خود را به راحتی و رایگان در دسترس مردان قرار ندهند تا آتش عشق آنان برای رسیدن به مطلوب تندتر شود.<ref>مطهری، مسئله حجاب، بی‌تا، ص64-65.</ref> از این منظر، عفت برای زنان امانتی اجتماعی، اخلاقی و انسانی است که به‌دلیل در معرض تعرض بودن و نیز قرارگرفتن در جایگاه معشوق که جایگاه طلب بهاء است، اهمیت بیشتری دارد و در درجه اول این زنان هستند که باید حافظ و نگهبان آن باشند. در احادیث اسلامی صفت ترسیدن از صفات نیکوی زنان شمرده شده است و باید در رفتار زنان و نه در خلق‌وخوی آنان خصوصاً در مسئله عفت مشاهده شود؛ شجاعت در مسئله عفت معنا ندارد و ممکن است در اثر رفتار شجاعانه، عفت زن خدشه‌دار شود.<ref>مطهری، تعلیم و تربیت در اسلام، بی‌تا، ص116-117.</ref> بر اساس رویکردی دیگر، زنان و مردان در شرایط عادی و فارغ از جنسیت‌شان به‌صورت مساوی مخاطب عفت هستند، اما شرایط و اوضاع فرهنگی یک جامعه می‌تواند از زن و مرد یا هر دو انتظار بیشتر یا مساوی نسبت به رعایت عفت داشته باشد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5884935/نسبت-میان-عفت-و-مردانگی شجریان، «نسبت میان عفت و مردانگی»، خبرگزاری مهر.]</ref>
 === مشترکات زنان و مردان در عفت ===
-# نگاه: برخلاف تلقی مشهور که صرفاً بدن زنان را دارای جاذبه می‌داند و به‌همین دلیل از مردان انتظار عفت در نگاه دارد، قرآن کریم از [[زنان]] نیز انتظار عفت در نگاه را دارد و [[چشم چرانی|چشم‌چرانی]] را برای زنان و مردان ناپسند می‌داند. در روایات اسلامی عدم آراستگی شوهران برای زنان علت برخی بی‌عفتی‌های زنانه معرفی شده است و به‌همین دلیل نیز زنان را مشمول حرمت چشم‌چرانی می‌داند.
+# نگاه: برخلاف تلقی مشهور که صرفاً بدن زنان را دارای جاذبه می‌داند و به‌همین دلیل از مردان انتظار عفت در نگاه دارد، قرآن کریم از [[زنان]] نیز انتظار عفت در نگاه را دارد و [[چشم چرانی|چشم‌چرانی]] را برای زنان و مردان ناپسند می‌داند.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1390ق، ج15، ص111. ‏</ref> در روایات اسلامی عدم آراستگی شوهران برای زنان علت برخی بی‌عفتی‌های زنانه معرفی شده است<ref>طبرسی، مکارم الاخلاق، بی‌تا، ص81.</ref> و به‌همین دلیل نیز زنان را مشمول حرمت چشم‌چرانی می‌داند.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1390ق، ج15، ص111. ‏</ref>
 # حفظ فروج: قرآن، همه انسان‌ها را فارغ از جنسیت مردانه و زنانه، به حفظ فروج و اجتناب از زنا، سفارش کرده است.
-# عفت در کلام: پرهیز از به‌کار بردن کلمات نادرست، دستوری است که زنان و مردان باید رعایت کنند. عفت در کلام برای زنان این است که صدای‌شان را نازک و آهنگین نکنند که موجب فریب دل و برانگیخته شدن شهوت مردان شود. عفت در کلام برای مردان، پرهیز از داد و فریاد و بلندی سخن است که نشانه‌ای از غرور و تکبر است.
+# عفت در کلام: پرهیز از به‌کار بردن کلمات نادرست، دستوری است که زنان و مردان باید رعایت کنند. عفت در کلام برای زنان این است که صدای‌شان را نازک و آهنگین نکنند که موجب فریب دل و برانگیخته شدن شهوت مردان شود.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن،1390ق، ج‏16، ص309.</ref> عفت در کلام برای مردان، پرهیز از داد و فریاد و بلندی سخن است که نشانه‌ای از غرور و تکبر است.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، 1371ش، ج17، ص54.</ref>
-# عفت در راه رفتن: جلوه و بروز عفت در راه رفتن، پرهیز از تکبر و غررو در راه‌رفتن است که بر اساس روایات، تکان دادن شانه‌ها هنگام راه‌رفتن یکی از نشانه‌های آن است. معنای عفت در راه رفتن زنان این است که آنها به‌گونه‌ای راه بروند که موجب تحریک و جلب‌توجه مردان نشوند.
+# عفت در راه رفتن: جلوه و بروز عفت در راه رفتن، پرهیز از تکبر و غررو در راه‌رفتن است که بر اساس روایات، تکان دادن شانه‌ها هنگام راه‌رفتن یکی از نشانه‌های آن است.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، 1371ش، ج17، ص58.</ref> معنای عفت در راه رفتن زنان این است که آنها به‌گونه‌ای راه بروند که موجب تحریک و جلب‌توجه مردان نشوند.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن،1390ق، ج15، ص157/ محقق، نمونه بینات در شأن نزول آیات‏، 1361ش، ص568.</ref>
-# عفت در پوشش: قرآن کریم در آیه ۳۰ سوره نور با عبارت «یحفظوا فروجهم» به این معنا اشاره کرده است. ‏ رعایت پوشش عفیفانه برای زنان و مردان دارای دو اصل مشترک با محدوده و مصادیق متفاوت است. پرهیز از لباس شهرت که موجب جلب‌توجه دیگران می‌شود و تنگ و چسبان‌نبودن لباس، اصول مشترکی است که مردان و زنان در پوشیدن لباس باید رعایت کنند. تفاوت زنان و مردان در پوشش عفیفانه این است که تنها محدوده‌ای که زنان مجاز به نپوشاندن آن در صورت نداشتن [[آرایش زن در اسلام|آرایش]] و زینت هستند؛ گردی صورت و از مچ دست تا سر انگشتان است، اما مردان در صورت نداشتن مفسده چنین محدودیتی ندارند؛ بنابراین پوشاندن مقداری از بدن که عرفاً پوشانده نمی‌شود، جایز است که علت آن در جاذبه داشتن حداکثری جنس زن برای مرد است که او را در نقش شکار و مرد را در نقش شکارچی قرار می‌دهد.
+# عفت در پوشش: قرآن کریم در آیه ۳۰ سوره نور با عبارت «یحفظوا فروجهم» به این معنا اشاره کرده است.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1390ق، ج15، ص111.</ref>‏ رعایت پوشش عفیفانه برای زنان و مردان دارای دو اصل مشترک با محدوده و مصادیق متفاوت است. پرهیز از لباس شهرت که موجب جلب‌توجه دیگران می‌شود و تنگ و چسبان‌نبودن لباس، اصول مشترکی است که مردان و زنان در پوشیدن لباس باید رعایت کنند.<ref>[https://www.islamquest.net/fa/archive/fa9335 «پوشیدن لباس تنگ و چسبان، برای زن و مرد چه حکمی دارد؟»، وب‌سایت اسلام کوئست.]</ref> تفاوت زنان و مردان در پوشش عفیفانه این است که تنها محدوده‌ای که زنان مجاز به نپوشاندن آن در صورت نداشتن [[آرایش زن در اسلام|آرایش]] و زینت هستند؛ گردی صورت و از مچ دست تا سر انگشتان است، اما مردان در صورت نداشتن مفسده چنین محدودیتی ندارند؛ بنابراین پوشاندن مقداری از بدن که عرفاً پوشانده نمی‌شود، جایز است<ref>[https://khl.ink/f/27847 خامنه‌ای، «پوشش و نگاه کردن»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> که علت آن در جاذبه داشتن حداکثری جنس زن برای مرد است که او را در نقش شکار و مرد را در نقش شکارچی قرار می‌دهد.<ref>مطهری، مسئله حجاب، بی‌تا، ص80.</ref>
 == اهمیت ==
-عفت را به‌صورت [[فطرت|فطری]]، همهٔ انسان‌ها نیک می‌دانند و حتی انسان‌های آلوده تلاش می‌کنند که خود را عفیف و پاک قلمداد کنند. دانش‌مندان علم اخلاق، عفت را از امور زیربنایی اخلاق شمرده‌اند که زمینه‌ساز تحقق برخی صفات اخلاقی دیگر می‌شود و در سعادت و شقاوت انسان نقش مهمی ایفا می‌کند.<ref>سبحانی‌نیا، «عفّت مالی و اقتصادی و درآمد نامشروع»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.[https://hawzah.net/fa/Article/View/95845/عفّت-مالی-و-اقتصادی-و-درآمد-نامشروع]</ref> از نظر [[قرآن]]، نفس در حالت اعتدال ذاتی و ساختار الهی خویش از فجور اجتناب دارد. در روایات از عفت به برترین عبادت، جمال مؤمن و لباس تقوی یاد شده و امام علی، شخص عفیف را حبیب خدا نامیده است.
+عفت را به‌صورت [[فطرت|فطری]]، همهٔ انسان‌ها نیک می‌دانند و حتی انسان‌های آلوده تلاش می‌کنند که خود را عفیف و پاک قلمداد کنند. دانش‌مندان علم اخلاق، عفت را از امور زیربنایی اخلاق شمرده‌اند که زمینه‌ساز تحقق برخی صفات اخلاقی دیگر می‌شود و در سعادت و شقاوت انسان نقش مهمی ایفا می‌کند.<ref>سبحانی‌نیا، «عفّت مالی و اقتصادی و درآمد نامشروع»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.[https://hawzah.net/fa/Article/View/95845/عفّت-مالی-و-اقتصادی-و-درآمد-نامشروع]</ref> از نظر [[قرآن]]، نفس در حالت اعتدال ذاتی و ساختار الهی خویش<ref>سورهٔ شمس، آیهٔ 7؛ سورهٔ انفطار، آیهٔ 7</ref> از فجور اجتناب دارد.<ref>سورهٔ طه، آیهٔ 50.</ref> در روایات از عفت به برترین عبادت،<ref>کلینی، اصول کافی، 1375ش، ج4، ص241. ‏</ref> جمال مؤمن<ref>ابن‌شعبه حرانی، تحف العقول عن آل‌الرسول، 1404ق، ص263. ‏</ref> و لباس تقوا یاد شده<ref>قمی، تفسیر القمی، 1404ق، ج1، ص226. ‏</ref> و امام علی، شخص عفیف را حبیب خدا نامیده است.<ref>ابن‌شعبه حرانی، تحف العقول عن آل‌الرسول، 1404ق، ص300. ‏</ref>
 === گستره ===
@@ خط ۴۴: / خط ۴۴: @@
 از نظر [[روان‌شناسی]] یکی از علت‌های اصلی پریشانی، عقده‌های روانی و اخلاقی، ضعف‌های عصبی، فشارها و [[انحراف جنسی|انحرافات جنسی]] است و از راه‌های درمان این بیماری‌ها، [[ازدواج]] است.<ref>خیراندیش، «تأمین نیازهای جنسی»، وب‌سایت شورزندگی.[https://shoorezendegi-1.hozeh.org/niazhaye-jensi/]</ref> در فرهنگ غربی برخی به‌سبب مشترک بودن این نیاز بین انسان و حیوان، به آن نگرش منفی و تحقیرآمیز دارند و رهبانیت را تنها راه دینداری و کسب [[معنویت]] قلمداد می‌کنند. برخی دیگر، همهٔ تحولات شخصیت را به این [[غریزه]] مرتبط می‌کنند؛ این دیدگاه به‌زیاده‌روی و بی‌بندوباری در رفتار جنسی می‌انجامد.<ref>«تأمین نیازهای جنسی همسران»، وب‌سایت راسخون.[https://rasekhoon.net/lifestyle/show/1397118/تامین-نیازهای-جنسی-همسران]</ref>
-در فرهنگ اسلامی برخلاف این دو نگاه، غریزهٔ جنسی اگر تحت فرمان عقل باشد یکی از لذت‌های بی‌بدیل، سودمند<ref>رفیعی محمدی، «تأمین نیازهای جنسی در زندگی زناشویی»، وب‌سایت شورزندگی.[https://shoorezendegi-1.hozeh.org/niazhaye-jensi/]</ref> و موجب دلگرمی در [[زندگی]] است. یگانه راهی که [[اسلام]] برای ارضای این غریزه تعیین کرده ازدواج است.<ref>«تأمین نیاز جنسی به سبک غرب یا اسلام»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.[https://hawzah.net/fa/Article/View/116866/تامین-نیاز-جنسی-به-سبک-غرب-یا-اسلام]</ref> در نگاه قرآن مردان و زنان عفیف کسانی هستند که به همسران خویش بسنده می‌کنند. [[قرآن]] اجتناب از گناهان مربوط به این غریزه را از نشانه‌های [[ایمان]] دانسته و به‌کسانی که به‌دلیل فقر امکان ازدواج ندارند توصیه به‌عفت‌ورزی کرده تا زمانی که به فضل و رحمت خداوند امکان ازدواج پیدا کنند.
+در فرهنگ اسلامی برخلاف این دو نگاه، غریزهٔ جنسی اگر تحت فرمان عقل باشد یکی از لذت‌های بی‌بدیل، سودمند<ref>رفیعی محمدی، «تأمین نیازهای جنسی در زندگی زناشویی»، وب‌سایت شورزندگی.[https://shoorezendegi-1.hozeh.org/niazhaye-jensi/]</ref> و موجب دلگرمی در [[زندگی]] است. یگانه راهی که [[اسلام]] برای ارضای این غریزه تعیین کرده ازدواج است.<ref>«تأمین نیاز جنسی به سبک غرب یا اسلام»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.[https://hawzah.net/fa/Article/View/116866/تامین-نیاز-جنسی-به-سبک-غرب-یا-اسلام]</ref> در نگاه قرآن مردان و زنان عفیف کسانی هستند که به همسران خویش بسنده می‌کنند.<ref>سورهٔ مؤمنون، آیهٔ 6؛ سورهٔ معارج، آیهٔ 30.</ref> [[قرآن]] اجتناب از گناهان مربوط به این غریزه را از نشانه‌های [[ایمان]] دانسته<ref>سورهٔ مؤمنون، آیهٔ 5</ref> و به‌کسانی که به‌دلیل فقر امکان ازدواج ندارند توصیه به‌عفت‌ورزی کرده تا زمانی که به فضل و رحمت خداوند امکان ازدواج پیدا کنند.<ref>سورهٔ نور، آیهٔ 33.</ref>
 === عفت در نگاه ===
-نگاه آلوده، غریزهٔ جنسی انسان را تحریک و او را دچار آشفتگی روحی می‌کند. در [[سبک زندگی]] مؤمنانه، مردان و زنان مؤمن مکلف هستند که شرمگاه خود را بپوشانند و چشمان خویش را بر نامحرمان بپوشانند. در نگاه [[امام علی]] بهترین روش مدیریت شهوت کنترل نگاه است و هیچ ورع و مروتی، بالاتر از عفت نگاه نیست.
+نگاه آلوده، غریزهٔ جنسی انسان را تحریک و او را دچار آشفتگی روحی می‌کند.<ref>[https://farsnews.ir/news/13900724000152/آثار-و-پیامدهای-عفّت-از-دیدگاه-اسلام عارفی]، «آثار و پیامدهای عفّت از دیدگاه اسلام»، خبرگزاری فارس.</ref> در [[سبک زندگی]] مؤمنانه، مردان و زنان مؤمن مکلف هستند که شرمگاه خود را بپوشانند و چشمان خویش را بر نامحرمان بپوشانند.<ref>سورهٔ نور، آیهٔ 30-31.</ref> در نگاه [[امام علی]] بهترین روش مدیریت شهوت کنترل نگاه است و هیچ ورع و مروتی، بالاتر از عفت نگاه نیست.<ref>آقا جمال خوانساری، شرح آقا جمال‌الدین خوانساری بر غرر الحکم و درر الکلم، 1366ش، ج7، ص385.</ref>
 === عفت در پوشش ===
-در سبک زندگی اسلامی، زنان مؤمن پوشش ویژه‌ای دارند که اصطلاحاً به آن [[حجاب]] می‌گویند. در اصطلاح قرآن، حجاب عبارت است از پوششی که زن در برابر نامحرمان باید استفاده کند و از عشوه‌گری و خودنمایی بپرهیزد. حجاب، یکی از احکام مشترک ادیان ابراهیمی و بنا به گواهی متون تاریخی، در بیشتر قریب به اتفاق ملت‌ها و آیین‌های جهان، مرسوم بوده است.<ref>علی‌مردی و علی‌مردی، «حجاب و پوشش در ادیان زرتشت، یهود و مسیحیت». معرفت ادیان، 1389ش، ص118.[http://ensani.ir/fa/article/306138/حجاب-و-پوشش-در-ادیان-زرتشت-یهود-و-مسیحیت]</ref> در اسلام، پوشش زن و مرد و مسئله محرم و [[نامحرم]] از ضروریات [[دین]] قلمداد شده است.
+در سبک زندگی اسلامی، زنان مؤمن پوشش ویژه‌ای دارند که اصطلاحاً به آن [[حجاب]] می‌گویند. در اصطلاح قرآن، حجاب عبارت است از پوششی که زن در برابر نامحرمان باید استفاده کند و از عشوه‌گری و خودنمایی بپرهیزد.<ref>سورهٔ نور، آیهٔ 31.</ref> حجاب، یکی از احکام مشترک ادیان ابراهیمی و بنا به گواهی متون تاریخی، در بیشتر قریب به اتفاق ملت‌ها و آیین‌های جهان، مرسوم بوده است.<ref>علی‌مردی و علی‌مردی، «حجاب و پوشش در ادیان زرتشت، یهود و مسیحیت». معرفت ادیان، 1389ش، ص118.[http://ensani.ir/fa/article/306138/حجاب-و-پوشش-در-ادیان-زرتشت-یهود-و-مسیحیت]</ref> در اسلام، پوشش زن و مرد و مسئله محرم و [[نامحرم]] از ضروریات [[دین]] قلمداد شده است.<ref>انصاریان، عرفان اسلامی، 1386ش، ج4، ص57.</ref>
 === عفت در گفتار ===
-این گونه از عفت به‌معنای زیبا سخن گفتن با دیگران، محکم و مطابق با واقع سخن گفتن و پرهیز از توهین و ناسزا است. استفاده از کنایه‌ها در فرهنگ مسلمانان، برای پاسداری از عفت در گفتار بوده و علاوه بر آن به آهنگ صدا، کیفیت القاء و درون‌مایه سخن نیز توجه می‌کنند. از این منظر، آهنگ بلند صدا شیوهٔ درازگوشان است و انسان عفیف مخاطبان خود را با آهنگ بلند مورد خطاب قرار نمی‌دهد. در این چارچوب به مسلمانان سفارش شده بود که آهنگ صدای‌شان بلندتر از آهنگ صدای [[حضرت محمد|پیامبر]]، نباشد و آهنگ صدای فرزندان نیز فروتر از صدای [[پدر]] و مادر باشد. در فرهنگ اسلامی از زنان انتظار می‌رود که با نامحرمان به ناز و عشوه‌گری سخن نگویند؛ مردان نیز از شوخی با زنان نامحرم و توصیف زیبایی‌های زنی برای مردان نامحرم بپرهیزند.
+این گونه از عفت به‌معنای زیبا سخن گفتن با دیگران،<ref>سورهٔ بقره، آیهٔ 83.</ref> محکم و مطابق با واقع سخن گفتن<ref>سورهٔ احزاب، آیهٔ 70، سورهٔ نساء، آیهٔ 9.</ref> و پرهیز از توهین و ناسزا است.<ref>سورهٔ انعام، آیهٔ 108.</ref> استفاده از کنایه‌ها در فرهنگ مسلمانان، برای پاسداری از عفت در گفتار بوده و علاوه بر آن به آهنگ صدا، کیفیت القاء و درون‌مایه سخن نیز توجه می‌کنند.<ref>کانون نشر و ترویج فرهنگ اسلامی حسنات اصفهان، سیری در سپهر اخلاق، 1389ش، ج2، ص521.</ref> از این منظر، آهنگ بلند صدا شیوهٔ درازگوشان است و انسان عفیف مخاطبان خود را با آهنگ بلند مورد خطاب قرار نمی‌دهد.<ref>سورهٔ لقمان، آیهٔ 19.</ref> در این چارچوب به مسلمانان سفارش شده بود که آهنگ صدای‌شان بلندتر از آهنگ صدای [[حضرت محمد|پیامبر]]، نباشد<ref>سورهٔ حجرات، آیهٔ 10.</ref> و آهنگ صدای فرزندان نیز فروتر از صدای [[پدر]] و مادر باشد.<ref>مجلسی، بحار الانوار، 1403ق، ج71، ص40.</ref> در فرهنگ اسلامی از زنان انتظار می‌رود که با نامحرمان به ناز و عشوه‌گری سخن نگویند؛<ref>سورهٔ احزاب، آیهٔ 32.</ref> مردان نیز از شوخی با زنان نامحرم<ref>ابن‌بابویه، ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، 1406ق، ص283.</ref> و توصیف زیبایی‌های زنی برای مردان نامحرم<ref>دیلمی، أعلام الدین فی صفات المؤمنین، 1408ق، ص417.</ref> بپرهیزند.<ref>کانون نشر و ترویج فرهنگ اسلامی حسنات اصفهان، سیری در سپهر اخلاق، 1389ش، ج2، ص521.</ref>
 === عفت مالی ===
-این بعد از عفت، به‌معنای پرهیز از کسب حرام و حفظ مناعت طبع و [[قناعت]] است. عفت مالی در ادبیات فارسی با اصطلاح لقمه حرام آمده و ناظر به درآمد نامشروع است.<ref>سبحانی‌نیا، «عفّت مالی و اقتصادی و درآمد نامشروع»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.[https://hawzah.net/fa/Article/View/95845/عفّت-مالی-و-اقتصادی-و-درآمد-نامشروع]</ref> در فرهنگ اسلامی در کنار سفارش به چگونگی نگهداری اموال یتیمان و سفهاء به پرهیز از تصرف شخصی در اموال آنان توجه شده است و تصرف عدوانی در مال یتیم، به خوردن آتش تشبیه شده است. از نظر قرآن عفّت مالی شامل پرهیز از هر درآمد نامشروع است. از نظر قرآن انسان عفیف، به‌کار و تلاش خود تکیه دارد و از سربار شدن بر مردم و درخواست از آنان ابا دارد.<ref>سبحانی‌نیا، «عفّت مالی و اقتصادی و درآمد نامشروع»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.[https://hawzah.net/fa/Article/View/95845/عفّت-مالی-و-اقتصادی-و-درآمد-نامشروع]</ref>
+این بعد از عفت، به‌معنای پرهیز از کسب حرام<ref>سورهٔ نساء، آیهٔ 6.</ref> و حفظ مناعت طبع و [[قناعت]] است.<ref>سورهٔ بقره، آیهٔ 273.</ref> عفت مالی در ادبیات فارسی با اصطلاح لقمه حرام آمده<ref>ابوسعید، سخنان منظوم ابوسعید ابوالخیر، 1350ش، رباعی614.</ref> و ناظر به درآمد نامشروع است.<ref>سبحانی‌نیا، «عفّت مالی و اقتصادی و درآمد نامشروع»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.[https://hawzah.net/fa/Article/View/95845/عفّت-مالی-و-اقتصادی-و-درآمد-نامشروع]</ref> در فرهنگ اسلامی در کنار سفارش به چگونگی نگهداری اموال یتیمان و سفهاء به پرهیز از تصرف شخصی در اموال آنان توجه شده است<ref>سورهٔ نساء، آیهٔ 6.</ref> و تصرف عدوانی در مال یتیم، به خوردن آتش تشبیه شده است.<ref>سورهٔ نساء، آیهٔ 10.</ref> از نظر قرآن عفّت مالی شامل پرهیز از هر درآمد نامشروع است.<ref>سورهٔ بقره، آیهٔ 188؛ سورهٔ مائده، آیهٔ 42؛ سورهٔ نساء، آیهٔ 29.</ref> از نظر قرآن انسان عفیف، به‌کار و تلاش خود تکیه دارد و از سربار شدن بر مردم و درخواست از آنان ابا دارد.<ref>سبحانی‌نیا، «عفّت مالی و اقتصادی و درآمد نامشروع»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.[https://hawzah.net/fa/Article/View/95845/عفّت-مالی-و-اقتصادی-و-درآمد-نامشروع]</ref>
 === عفت در خوراک ===
-این گونه از عفت، ناظر به آن است که انسان غذای حرام و شبهه‌ناک نخورد و در جهت تأمین غذا، مرتکب حرام نشود.<ref>پاک‌نژاد، «عفت شکم»، پایگاه اطلاع‌رسانی سیدمحسن پاک‌نژاد.[http://andishehbanan.ir/عفت-شکم/]</ref> در نگاه امام علی خداوند کم‌خوردن، کم‌خفتن و کم‌گفتن را دوست دارد و هرگاه خداوند خیر و صلاح بنده‌اش را بخواهد شکم او را از طعام حرام پاکیزه می‌کند. حکما معتقدند کسی که شکمش را از غذا پر می‌کند، حکمت در قلبش داخل نشده و به ملکوت آسمان‌ها راهی ندارد. بر اساس روایات، [[روزه]] گرفتن، گرسنگی‌کشیدن و کم‌خوری‏، بدن را از بیماری‌ها و دل را از طغیان در امان می‌دارد.
+این گونه از عفت، ناظر به آن است که انسان غذای حرام و شبهه‌ناک نخورد و در جهت تأمین غذا، مرتکب حرام نشود.<ref>پاک‌نژاد، «عفت شکم»، پایگاه اطلاع‌رسانی سیدمحسن پاک‌نژاد.[http://andishehbanan.ir/عفت-شکم/]</ref> در نگاه امام علی خداوند کم‌خوردن، کم‌خفتن و کم‌گفتن را دوست دارد و هرگاه خداوند خیر و صلاح بنده‌اش را بخواهد شکم او را از طعام حرام پاکیزه می‌کند.<ref>لیثی واسطی، عیون الحکم و المواعظ، 1376ش، ص132.</ref> حکما معتقدند کسی که شکمش را از غذا پر می‌کند، حکمت در قلبش داخل نشده و به ملکوت آسمان‌ها راهی ندارد.<ref>تویسرکانی، لئالی الأخبار، 1413ق، ج1، ص145.</ref> بر اساس روایات، [[روزه]] گرفتن، گرسنگی‌کشیدن و کم‌خوری‏، بدن را از بیماری‌ها و دل را از طغیان در امان می‌دارد.<ref>فیض کاشانی، راه روشن، 1372ش، ج5، ص220.</ref>
 === عفاف در معاشرت و رفتار ===