بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۸: خط ۱۸:


== مفهوم و قوانین غیررسمی مردپرهیزی ==
== مفهوم و قوانین غیررسمی مردپرهیزی ==
مردپرهیزی بیشتر به عنوان یک '''بازسازی عاطفی''' مطرح می‌شود تا یک نفی دائمی روابط، بر خلاف پرهیز از الکل. در این ترند، فرد به معنای واقعی «پرهیزکار» نمی‌شود، بلکه تصمیم می‌گیرد '''آگاهانه''' انرژی خود را از پیگیری روابط به سمت '''خودمراقبتی''' و '''اهداف شخصی''' هدایت کند.<ref>[https://www.mamamia.com.au/boysober-movement/ «No dating, no sex, no men: Why women in their 20s are going 'boysober'.»,website mamamia.]</ref> شرکت‌کنندگان اغلب از مجموعه‌ای از '''قوانین غیررسمی''' پیروی می‌کنند که ممکن است بسته به فرد متفاوت باشد، اما عموماً شامل موارد زیر است:
مردپرهیزی بیشتر به عنوان یک '''بازسازی عاطفی''' مطرح می‌شود تا یک نفی دائمی روابط. در این ترند، فرد به معنای واقعی «پرهیزکار» نمی‌شود، بلکه تصمیم می‌گیرد '''آگاهانه''' انرژی خود را از پیگیری روابط به سمت '''خودمراقبتی''' و '''اهداف شخصی''' هدایت کند.<ref>[https://www.mamamia.com.au/boysober-movement/ «No dating, no sex, no men: Why women in their 20s are going 'boysober'.»,website mamamia.]</ref> شرکت‌کنندگان اغلب از مجموعه‌ای از '''قوانین غیررسمی''' پیروی می‌کنند که ممکن است بسته به فرد متفاوت باشد، اما عموماً شامل موارد زیر است:


# '''بدون قرار عاشقانه'''  
# '''بدون قرار عاشقانه'''  
خط ۲۷: خط ۲۷:


== '''تفاوت''' '''مردپرهیزی با خویشتن‌داری جنسی''' ==
== '''تفاوت''' '''مردپرهیزی با خویشتن‌داری جنسی''' ==
مردپرهیزی با مفاهیمی مانند '''خویشتن‌داری جنسی'''  یا '''تجرد اختیاری''' تفاوت دارد:
مردپرهیزی با مفاهیمی مانند '''خویشتن‌داری جنسی''' تفاوت دارد: خویشتن‌داری جنسی معمولاً بر '''پرهیز از عمل جنسی''' تمرکز دارد و می‌تواند ریشه‌های مذهبی، اخلاقی یا پزشکی داشته باشد.<ref>[https://bamdadc.com/%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C/ «نقش خویشتن‌داری جنسی در سلامت روانی و جسمی»، وب‌سایت بامدادان.]</ref> مردپرهیزی بیشتر یک '''رویکرد روانی–عاطفی''' است و تمرکز آن بر '''قطع تمرکز از جنسیت مذکر''' است، نه صرفاً رابطهٔ جنسی.<ref>[https://dayan-co.com/%D9%BE%D8%B3%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D9%BE%D8%B1%D9%87%DB%8C%D8%B2%DB%8C-man-boysober-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%82%D8%A8/ «پسر/مرد پرهیزی (Man/Boysober): ترند جهانی خودمراقبتی زنان»، وب‌سایت خانه رشد دایان.]</ref>
 
* خویشتن‌داری جنسی معمولاً بر '''پرهیز از عمل جنسی''' تمرکز دارد و می‌تواند ریشه‌های مذهبی، اخلاقی یا پزشکی داشته باشد.
* مردپرهیزی بیشتر یک '''رویکرد روانی–عاطفی''' است و تمرکز آن بر '''قطع تمرکز از جنسیت مذکر و ساختارهای رمانتیک''' است، نه صرفاً رابطهٔ جنسی.
 
به همین دلیل، برخی پژوهشگران فرهنگی از مردپرهیزی به‌عنوان نوعی '''«سم‌زدایی عاطفی» (Emotional Detox)''' یاد می‌کنند.
 
== مردپرهیزی در ایران ==
در جامعه ایران، مردپرهیزی طی دهه‌های اخیر از یک قالب سنتی و مذهبی به یک پدیده اجتماعی مدرن تغییر شکل داده است. این پدیده را می‌توان در چند لایه بررسی کرد:
 
=== ۱. زمینه‌های اجتماعی و تغییر الگوی زیست ===
جامعه‌شناسان ایرانی به پدیده‌ای به نام '''«تجرد قطعی»''' یا '''«زیست مستقل دختران»''' اشاره می‌کنند. برخی گزارش‌ها نشان می‌دهند که بخشی از زنان به دلیل تجربه‌های زیسته ناخوشایند در محیط‌های کاری یا خانوادگی، به نوعی «خودبسندگی» و دوری گزیدن از روابط عاطفی با مردان روی آورده‌اند.
 
=== ۲. فضاهای تفکیک‌شده (Gender Segregation) ===
در ایران، مردپرهیزی گاهی به صورت ساختاری پدیدار می‌شود. ایجاد فضاهای «زنانه» (مانند پارک‌های بانوان، واگن‌های مخصوص زنان در مترو، یا تاکسی‌های بانوان) فرصتی را برای نوعی مردپرهیزی موقت در فضای عمومی فراهم کرده است.
 
=== ۳. تغییر در معیارهای عاطفی ===
مشابه جنبش‌های جهانی مانند ''Boysober''، در میان نسل‌های جوان‌تر ایران (دهه ۷۰ و ۸۰) گرایشی به نام «رابطه نخواستن» یا تمرکز بر «توسعه فردی» به جای ورود به روابط سنتی دیده می‌شود. این رفتار در ایران اغلب با هدف محافظت از سلامت روان در برابر روابط سمی (Toxic) صورت می‌گیرد.  


== واکنش‌ها و آثار مردپرهیزی ==
== واکنش‌ها و آثار مردپرهیزی ==
مردپرهیزی، بیش از آنکه یک پدیده پزشکی باشد، یک حرکت اجتماعی است که با واکنش‌های متعددی در رسانه‌ها و میان متخصصان علوم اجتماعی روبرو شده است.
مردپرهیزی، بیش از آنکه یک پدیده پزشکی باشد، یک حرکت اجتماعی است که با واکنش‌های متعددی در رسانه‌ها و میان متخصصان علوم اجتماعی روبرو شده است.


=== ۱. آثار فردی و توسعه شخصی ===
=== آثار فردی و توسعه شخصی ===
طرفداران این سبک زندگی، آثار مثبتی را برای این دوره پرهیز برمی‌شمارند:
طرفداران این سبک زندگی، آثار مثبتی را برای این دوره پرهیز برمی‌شمارند:


خط ۵۶: خط ۳۹:
* '''شناخت الگوهای رفتاری:''' این دوره به فرد فرصت می‌دهد تا الگوهای سمی در انتخاب‌های گذشته خود را شناسایی کرده و با دیدی بازتر به روابط آینده نگاه کند.
* '''شناخت الگوهای رفتاری:''' این دوره به فرد فرصت می‌دهد تا الگوهای سمی در انتخاب‌های گذشته خود را شناسایی کرده و با دیدی بازتر به روابط آینده نگاه کند.


=== ۲. واکنش‌های اجتماعی و رسانه‌ای ===
=== واکنش‌های اجتماعی و رسانه‌ای ===


* '''انگ‌زدایی از تجرد:''' این جنبش باعث شده است که «تجرد» به جای یک «اجبار یا شکست»، به عنوان یک «موقعیت قدرتمند و انتخابی» در افکار عمومی بازتعریف شود.
* '''انگ‌زدایی از تجرد:''' این جنبش باعث شده است که «تجرد» به جای یک «اجبار یا شکست»، به عنوان یک «موقعیت قدرتمند و انتخابی» در افکار عمومی بازتعریف شود.
* '''تقابل با سنت‌های ازدواج‌محور:''' در جوامعی مثل ایران، این رفتار گاهی با واکنش منفی لایه‌های سنتی روبرو می‌شود که آن را تهدیدی برای ساختار خانواده یا عامل افزایش «تجرد قطعی» می‌دانند.
* '''تقابل با سنت‌های ازدواج‌محور:''' در جوامعی مثل ایران، این رفتار گاهی با واکنش منفی لایه‌های سنتی روبرو می‌شود که آن را تهدیدی برای ساختار خانواده یا عامل افزایش «تجرد قطعی» می‌دانند.


=== ۳. پیامدهای ساختاری ===
=== پیامدهای ساختاری ===


* '''تغییر در بازار دوستیابی:''' تحلیل‌گران اقتصادی اشاره کرده‌اند که گسترش بوی‌سوبر در میان نسل زد، شرکت‌های مالک اپلیکیشن‌های دوستیابی را مجبور به بازنگری در الگوریتم‌ها و سیاست‌های خود کرده است.
* '''تغییر در بازار دوستیابی:''' تحلیل‌گران اقتصادی اشاره کرده‌اند که گسترش بوی‌سوبر در میان نسل زد، شرکت‌های مالک اپلیکیشن‌های دوستیابی را مجبور به بازنگری در الگوریتم‌ها و سیاست‌های خود کرده است.