پلیس زن در ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

| تصویر            =پلیس_زن.jpg

| زیرنویس تصویر    =قرارگاه مرکزی پلیس راهور تهران در خیابان آزادی، سرهنگ رابعه جوانبخت

| فایل پادکست      =پلیس زن.ogg

| حجم فایلپادکست    =8/03 

| تاریخ پادکست      =1-3-1405 

| زیرنویس عنوان    =

 

| عنوان اصلی        =  

| عنوان انگلیسی    =  

| عنوان عربی        =  

| عنوان علمی        =  

| شاخه علمی        =  

| نوع مفهوم        =  

| معنای اصطلاحی      =  

| حوزه کاربرد      =  

| گستره جغرافیایی  =  

| منشأ تاریخی      =  

 

| نخستین کاربرد    =  

| ریشه واژه        =  

| مرتبط با          =  

| اهمیت            =  

| مبدع              =  

| مروج              =  

| مقدس برای        =  

| مورد احترام      =  

| آثار مرتبط        =  

==تعریف شغل انتظامی==  

شغل انتظامی - عبارت است از مجموعه وظایف و اختیارات مشخصی که در جداول سازمان برای کارکنان انتظامی پیش‌بینی شده است. مشاغل فرماندهی جزو مشاغل انتظامی محسوب می‌گردد.<ref>" قوانین استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران" .مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی .مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 20/12/1382</ref> در لغت مشاغل انتظامی آندسته مشاغلی است که منسوب به انتظام(ارتش، ژاندارمری) است .<ref>[https://www.vajehyab.com/moein/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C فرهنگ معین ؛ذیل واژه "انتظامی ".در وب سایت واژه یاب]</ref> کارکنان نیروی انتظامی کسانی هستند که برابر شرایط و مقررات مندرج در این قانون یا قانون خدمت وظیفه عمومی به خدمت پذیرفته می‌شوند و عبارتند از: پایور، پیمانی، وظیفه.<ref>"قوانین استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران" .مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی .مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ .20/12/1382</ref> در فرهنگ لغت کارمند به معنای فردی است که در اداره یا موسسه‌ای به کار مشغول است.<ref>[https://www.vajehyab.com/moein/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF فرهنگ معین ؛ذیل واژه "کارمند"وب سایت واژه یاب]</ref> شغل کارمندی در قوانین نیروی انتظامی عبارت است از مجموعه وظایف و اختیارات مشخصی که در جداول سازمان برای کارمندان پیش‌بینی شده است.<ref>" قوانین استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران" .مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی .مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 20/12/1382</ref>

پیشینهٔ استخدام نیروی پلیس زن، به قرن نوزدهم میلادی در آمریکا برمی‌گردد که به‌منظور کنترل زنان و کودکانی که در مراکز اصلاح و تربیت بودند، گروهی از زنان به‌عنوان پلیس به کار گرفته شدند. در سال ۱۹۰۸م، اولین بازرس پلیس زن در [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] در عرصهٔ پیشگیری از جرایم و امور اجتماعی مشغول به کار شد. در کشور [[انگلستان]]، اولین افسران پلیس زن، فعالیت خود را از سال ۱۹۱۹م آغاز کردند. فعالیت پلیس زن در چند دههٔ اخیر در [[کشورهای اسلامی]] مانند [[بنگلادش]]، [[اردن]]، [[مالزی]]، [[بحرین]]، [[پاکستان]] و [[ایران]] نیز پذیرفته شده است.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/436902/%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3-%D8%B2%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8 «پلیس زن در ایران؛ قبل و بعد از انقلاب»، وب‌سایت جهان نیوز.]</ref>

از آنجا که در بخش‌هایی از خدمات نظامی و انتظامی نیاز به استفاده از زنان احساس می‌شد استخدام آنان در قوانین مختلف وارد شد. ابتدابر اساس قانون ارتش جمهوری اسلامی مصوب مجلس شورای اسلامی در سال 1366 استخدام [[زنان]] صرفا در مشاغل درمانی مجاز شد.<ref>"قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران ".مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی .مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 7/7/1366</ref>بنا برماده 196 این قانون استخدام زنان در دانشگاه افسری متوقف و صرفا به عنوان کارمند به خدمت گرفته می‌شدند.<ref>"قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران ".مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی .مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 7/7/1366</ref>

بکارگیری کارمند زن در ماده 20 قانون مقررات استخدامی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران سال 1374 نیز ذکر و تثبیت شد.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/92551 "قانون مقررات استخدامی نیروی انتظامی  جمهوری اسلامی ایران ".مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی .مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 27/04/1374 ]</ref> ماده 20.نیروی انتظامی می‌تواند زنان را با حفظ موازین اسلامی در مشاغلی که مستلزم به کارگیری زنان است به صورت کارکنان انتظامی یا کارمند استخدام نماید.<ref>" قوانین استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران" .مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی .مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 20/12/1382</ref>

#تبصره مشاغل خاص زنان و امور انضباطی آنان بنا به مورد در جداول سازمانی و آیین نامه انضباطی تعیین می‌شود . <ref>" قوانین استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران" .مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی .مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 20/12/1382</ref>

#تبصره کلیه کارکنان زن که در اجرای ماده (196)قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران - مصوب 7/7/1366از وضعیت انتظامی به کارمند معادل خود تبدیل شده‌اند،<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/91404 "قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران ".مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی .مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 7/7/1366]</ref> در صورت تمایل می‌توانند به وضعیت سابق اعاده شده و برابر مقررات این قانون به درجات متناسب نائل گردند.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/93999 " قانون مقررات استخدامی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران" .مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی .مصوب مجلس شورای اسلامی 20/12/1382]</ref>

اما در سال 1377  این ماده مورد اصلاح و بازنگری قرار گرفت و استخدام زنان در مشاغل انتظامی به صورت پرسنل انتظامی یا کارمند مجاز شناخته شد.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/93175 "قانون اصلاح ماده 20قانون مقررات استخدامی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران  مصوب 27/04/1374و تبصره آن "مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 01/09/1377]</ref> در تبصره این ماده مشاغل انتظامی مختص زنان نیز مشخص شده است. در سال 1382  به این ماده تبصره دیگری اضافه شد که کارمندان زن بر طبق ماده 196 مصوب 1366 مجلس می‌توانند به وضعیت خود به عنوان کارکنان انتظامی باز گردند.<ref>" قانون مقررات استخدامی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران" .مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی .مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 20/12/1382</ref>

پلیس زن، یک نیاز شغلی در جامعه برای برقراری نظم و امنیت اجتماعی است؛ اما در برخی موارد، سختی‌های شغل پلیسی سبب ایجاد تداخل میان نقش [[مادری]] و [[نقش همسری زن|همسری]] با نقش پلیسیِ زن می‌شود.<ref>[https://www.irna.ir/news/83474578/حکایت-شجاعت-و-مشقت-های-افسر-زن-آگاهی «حکایت شجاعت و مشقت‌های افسر زن آگاهی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی: ایرنا.]</ref> شیفتی بودن این شغل، یکی از محدودیت‌های شغل پلیسی برای زنان است و گاهی سبب ایجاد اختلال و کاهش عملکرد آنها در نقش‌آفرینی در محیط [[خانه]] و [[خانواده]] در جایگاه همسری، مادری، [[فرزندآوری]] و [[فرزندپروری|نگهداری از فرزند]] و رسیدگی به امور منزل می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1137295/fa شایگان و همکاران، «چالش‌های فردی و خانوادگی به‌کارگیری پلیس زن»، 1402ش، ص3-5.]</ref> از طرفی، حضور آنها در برخی مأموریت‌های حساس مانند صحنه‌های قتل و مواد مخدر علاوه‌بر تحمیل استرس و اضطراب کاری توسط فرد، سبب ایجاد نگرانی برای خانواده‌های آنها می‌شود.<ref>[https://www.irna.ir/news/83474578/حکایت-شجاعت-و-مشقت-های-افسر-زن-آگاهی «حکایت شجاعت و مشقت‌های افسر زن آگاهی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی: ایرنا.]</ref> برخی بر این باورند که روحیات و زمینه‌های شخصیتی افراد، نقشی تعیین‌کننده در موفقیت همزمان در حرفه پلیسی و ایفای نقش‌های خانوادگی دارد. بر این اساس، ورود زنان به مشاغل انتظامی نیازمند ارزیابی [[تاب‌آوری]] و تطابق روحیات فرد با شرایط ویژه این عرصه است. بر اساس این دیدگاه، موفقیت زنان در این شغل مستلزم توانایی تفکیک کامل تنش‌های کاری از محیط خانه است، تا فرد بتواند پس از پایان ساعات کاری، نقش‌های عاطفی و خانوادگی خود را به دور از فشارهای شغلی ایفا کند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/4863444/%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%B3-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%82%D8%B6%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «پلیس بودن با مادر بودن تناقضی ندارد»، خبرگزاری مهر.]</ref>

==پانویس==

==منابع==

* پسنده، مریم و همکاران، «بررسی نگرش شهروندان زن تهرانی دربارهٔ نقش پلیس زن در امنیت اجتماعی»، نشریهٔ انتظاک اجتماعی، شمارهٔ ۱، ۱۳۸۸ش.

* «فیلم برخورد خبرساز مأموران زن گشت ارشاد با دو دختر جوان»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مرداد ۱۴۰۳ش.