ابرابزار
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۴: خط ۳۴:
== پیامدهای چشم‌چرانی ==
== پیامدهای چشم‌چرانی ==
=== پیامدهای اخلاقی ===
=== پیامدهای اخلاقی ===
چشم‌چران دلی پرآشوب دارد و از آرامش بی‌بهره است، او عطشی دائمی دارد و دائم برای برطرف کردن آن به هر حقارتی تن می‌دهد، زیرا میان دیده و دل رابطه وجود دارد، هرچه دیده می‌بیند، در دل ثبت می‌شود و همواره در خاطر باقی می‌ماند، نگاه‌های آلوده دل را تاریک و آشفته می‌سازد.<ref>. یعقوبی، چشم‌چرانی و هرزه‌چشمی، 1397ش.</ref><ref>[https://ganjoor.net/babataher/2beytiha/sh23 . باباطاهر، دوبیتی‌ها، شماره 23، وب‌سایت گنجور.]</ref>
چشم‌چران دلی پرآشوب دارد و از آرامش بی‌بهره است، او عطشی دائمی دارد و دائم برای برطرف کردن آن به هر حقارتی تن می‌دهد، زیرا میان دیده و دل رابطه وجود دارد، هرچه دیده می‌بیند، در دل ثبت می‌شود و همواره در خاطر باقی می‌ماند، نگاه‌های آلوده دل را تاریک و آشفته می‌سازد.<ref>. یعقوبی، چشم‌چرانی و هرزه‌چشمی، 1397ش.</ref><ref>[https://ganjoor.net/babataher/2beytiha/sh23 . باباطاهر، دوبیتی‌ها، شماره 23، وب‌سایت گنجور.]</ref> باباطاهر در این خصوص چنین سروده است:<ref>[https://ganjoor.net/babataher/2beytiha/sh23 باباطاهر، دیوان اشعار، وب‌سایت گنجور.]</ref>


{{شعر جدید
{{شعر جدید
خط ۸۶: خط ۸۶:
واژهٔ چشم در زبان و فرهنگ ایرانی، فراتر از معنای سادهٔ آن برای توصیفات و معانی بلندی مانند چشم‌افروز، چشم امید، چشم‌پوشی و چشم‌وچراغ، استفاده می‌شود<ref>[https://ensani.ir/fa/article/259159/کلک-ادبیات-تطبیقی-چشم-جان-و-چشم-تن-در-اندیشه رجب‌زاده، «کلک ادبیات تطبیقی: چشم جان و چشم تن در اندیشه ایرانی و فرهنگ ژاپن»، ۱۳۷۴ش، ص۲۰۱.]</ref> که نشان از مقام بلند چشم در فرهنگ ایرانیان دارد.<ref>اکبری، چشم و نگاه، 1395ش، ص17.</ref> رواق منظر چشم من آشیانهٔ توست *** کرم نما و فرود آ که خانه خانهٔ توست<ref>[https://ganjoor.net/hafez/ghazal/sh34 حافظ، غزلیات، غزل شمارۀ ۳۴، وب‌سایت گنجور.]</ref>
واژهٔ چشم در زبان و فرهنگ ایرانی، فراتر از معنای سادهٔ آن برای توصیفات و معانی بلندی مانند چشم‌افروز، چشم امید، چشم‌پوشی و چشم‌وچراغ، استفاده می‌شود<ref>[https://ensani.ir/fa/article/259159/کلک-ادبیات-تطبیقی-چشم-جان-و-چشم-تن-در-اندیشه رجب‌زاده، «کلک ادبیات تطبیقی: چشم جان و چشم تن در اندیشه ایرانی و فرهنگ ژاپن»، ۱۳۷۴ش، ص۲۰۱.]</ref> که نشان از مقام بلند چشم در فرهنگ ایرانیان دارد.<ref>اکبری، چشم و نگاه، 1395ش، ص17.</ref> رواق منظر چشم من آشیانهٔ توست *** کرم نما و فرود آ که خانه خانهٔ توست<ref>[https://ganjoor.net/hafez/ghazal/sh34 حافظ، غزلیات، غزل شمارۀ ۳۴، وب‌سایت گنجور.]</ref>


ایرانیان بر اساس فرهنگ غنی خود، نامحرمان را به حریم خود راه نمی‌داده‌اند. خانه در معماری ایرانی حتی در دوران قبل از اسلام به‌گونه‌ای بوده که حریم خصوصی در امنیت بوده و فضاهای خانه به یک‌باره و با یک نگاه قابل مشاهده نبود<ref>[https://www.sid.ir/fa/Journal/ViewPaper.aspx?ID=595272 ملک‌میرزایی و کاظمی، «تأثیر معماری ایرانی اسلامی بر جرائم منافی عفت»، ۱۳۹۹ش، ص۹9.]</ref> و حتی درکوب‌های منزل را نیز برای تشخیص مرد و زن جداگانه قرار می‌دادند تا حریم خانواده از چشم نامحرمان محفوظ بماند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/568211/راز-درکوب-در-گذشته-چه-بود-عکس «راز درکوب در گذشته چه بود؟»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref> در بیرون از خانه نیز زنان ایرانی از دوران قدیم خود را در منظر نامحرمان با [[چادر]]، روسری، لباس‌های بلند و حتی روبند می‌پوشانیدند.<ref>[https://sadafbanoo.com/حجاب-در-ایران-باستان-چگونه-بوده-است/ کمیلی، «تاریخچه حجاب در ایران چیست؟ بررسی جامع پوشش زنان ایرانی»، وب‌سایت خانه حجاب صدف.]</ref> آموزه‌های فرهنگی ایرانیان نیز سرشار از توصیه‌هایی است که با بیان حکمت‌ها، جوانان را نسبت به خطرات چشم‌چرانی آگاهی می‌دادند.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/173570/چشم‌چرانی-خیانت-چشم میرزامحمد، «چشم‌چرانی؛ خیانت چشم»، وب‌سایت روزنامه کیهان.]</ref> به نظم چنین گفته‌اند:<ref>[https://ganjoor.net/babataher/2beytiha/sh23 باباطاهر، دیوان اشعار، وب‌سایت گنجور.]</ref>
ایرانیان بر اساس فرهنگ غنی خود، نامحرمان را به حریم خود راه نمی‌داده‌اند. خانه در معماری ایرانی حتی در دوران قبل از اسلام به‌گونه‌ای بوده که حریم خصوصی در امنیت بوده و فضاهای خانه به یک‌باره و با یک نگاه قابل مشاهده نبود<ref>[https://www.sid.ir/fa/Journal/ViewPaper.aspx?ID=595272 ملک‌میرزایی و کاظمی، «تأثیر معماری ایرانی اسلامی بر جرائم منافی عفت»، ۱۳۹۹ش، ص۹9.]</ref> و حتی درکوب‌های منزل را نیز برای تشخیص مرد و زن جداگانه قرار می‌دادند تا حریم خانواده از چشم نامحرمان محفوظ بماند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/568211/راز-درکوب-در-گذشته-چه-بود-عکس «راز درکوب در گذشته چه بود؟»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref> در بیرون از خانه نیز زنان ایرانی از دوران قدیم خود را در منظر نامحرمان با [[چادر]]، روسری، لباس‌های بلند و حتی روبند می‌پوشانیدند.<ref>[https://sadafbanoo.com/حجاب-در-ایران-باستان-چگونه-بوده-است/ کمیلی، «تاریخچه حجاب در ایران چیست؟ بررسی جامع پوشش زنان ایرانی»، وب‌سایت خانه حجاب صدف.]</ref> آموزه‌های فرهنگی ایرانیان نیز سرشار از توصیه‌هایی است که با بیان حکمت‌ها، جوانان را نسبت به خطرات چشم‌چرانی آگاهی می‌دادند.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/173570/چشم‌چرانی-خیانت-چشم میرزامحمد، «چشم‌چرانی؛ خیانت چشم»، وب‌سایت روزنامه کیهان.]</ref> همچنین از راه به‌جوش‌آوردن غیرت افراد با آموزه‌هایی مانند «هر که باشد نظرش در پی ناموس کَسی، پی ناموس وی افتد نظر بوالهوسی» دیگران را از چشم‌چرانی پرهیز می‌دهند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8123/106814/چشم-چرانی-هم-شد-کار! عرفانیان، «چشم‌چرانی هم شد کار!»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
{{شعر جدید
  | شاعر =
  | متن =
  ز دست دیده و دل هر دو فریاد \\ که هرچه دیده بیند دل کند یاد
 
بسازم خنجری نیشش ز فولاد \\ زنم بر دیده تا دل گردد آزاد
  }}
همچنین از راه به‌جوش‌آوردن غیرت افراد با آموزه‌هایی مانند «هر که باشد نظرش در پی ناموس کَسی، پی ناموس وی افتد نظر بوالهوسی» دیگران را از چشم‌چرانی پرهیز می‌دهند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8123/106814/چشم-چرانی-هم-شد-کار! عرفانیان، «چشم‌چرانی هم شد کار!»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
 
== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}