ایجاد لینک داخلی |
ایجاد لینک داخلی |
||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
==اثرگذاریها== | ==اثرگذاریها== | ||
===1. ترویج معنویت و ادبیات عرفانی=== | ===1. ترویج معنویت و ادبیات عرفانی=== | ||
با الهام از فضای معنوی، آموزهها و موضوعات عرفانی کتاب اسرارالتوحید، داستانها، حکمتها، حکایتها و پندواندرزهای زیادی در قالب ادبیات منثور و منظوم تولید شده که موجب ترویج معنویت دینی شده و بر غنای آثار عرفانی در ادبیات فارسی افزوده است. برای مثال، مولانا برجستهترین عارف ایرانی در پنج حکایت خود در مثنوی و کلیات شمس از این کتاب متأثر شده<ref> مبشری و عقدایی، «بررسی ساختار و محتوای حکایتی از اسرارالتوحید و مثنوی مولوی»، زمستان 1394ش، ص108.</ref> و عطار نیشابوری در «الهینامه»، «مصیبتنامه»، «اسرارنامه» و «منطق الطیر» که از ارزندهترین و ماندگارترین آثار غنایی ادبیات فارسی محسوب میشود، تحت تأثیر این کتاب بوده است.<ref>دامادی، ابوسعیدنامه، 1374ش، ص88.</ref> همچنین داستانها و حکایتهای اسرارالتوحید بر مکارمالاخلاق از رضیالدین محمد نیشابوری، گلشن راز | با الهام از فضای معنوی، آموزهها و موضوعات عرفانی کتاب اسرارالتوحید، داستانها، حکمتها، حکایتها و پندواندرزهای زیادی در قالب ادبیات منثور و منظوم تولید شده که موجب ترویج معنویت دینی شده و بر غنای آثار عرفانی در ادبیات فارسی افزوده است. برای مثال، مولانا برجستهترین عارف ایرانی در پنج حکایت خود در مثنوی و کلیات شمس از این کتاب متأثر شده<ref> مبشری و عقدایی، «بررسی ساختار و محتوای حکایتی از اسرارالتوحید و مثنوی مولوی»، زمستان 1394ش، ص108.</ref> و عطار نیشابوری در «الهینامه»، «مصیبتنامه»، «اسرارنامه» و «منطق الطیر» که از ارزندهترین و ماندگارترین آثار غنایی ادبیات فارسی محسوب میشود، تحت تأثیر این کتاب بوده است.<ref>دامادی، ابوسعیدنامه، 1374ش، ص88.</ref> همچنین داستانها و حکایتهای اسرارالتوحید بر مکارمالاخلاق از رضیالدین محمد نیشابوری، کتاب مفاتیح الاعجاز محمد لاهیجی در شرح [[گلشن راز]]، فتوتنامۀ سلطانی و حدائقالحقایق معینالدین هروی و مرصادالعباد نجمالدین راضی، اثرگذار بوده است. <ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/68529/%d8%aa%d8%a7%d8%ab%db%8c%d8%b1-%d8%a7%d8%a8%d9%88%d8%b3%d8%b9%db%8c%d8%af-%d8%a7%d8%a8%d9%88%d8%a7%d9%84%d8%ae%db%8c%d8%b1-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%af%d8%a8%db%8c%d8%a7%d8%aa-%d9%81%d8%a7%d8%b1%d8%b3%db%8c دامادی، «تأثیر ابوسعید ابوالخیر در ادبیات فارسی»، سال 1355ش، ص262-267.]</ref> | ||
===2. ترویج مثبتنگری=== | ===2. ترویج مثبتنگری=== | ||
پژوهشگران یکی از تأثیرات مهم اسرارالتوحید در جامعه را ترویج «مثبتنگری»، افکار و رفتار خوشبینانه در زندگی فردی و اجتماعی میدانند که از دو منظر تاریخی و امروزی قابل بررسی است. از نظر تاریخی، تجربۀ زیستۀ ابوسعید و جوهرۀ بنیادین اکثر حکایتهای کتاب اسرارالتوحید مفاهیمی مانند اخلاص، خوشبینی، امید و نشاط است که در مکاتب و مؤسسات روانشناسی برای برتر کردن زندگی انسان بر آنها تأکید میشود. به نظر روانشناسان، امروزه نیز انسان هرچه بیشتر به متنهایی مانند اسرارالتوحید نزدیک شود، از اختلالات شخصیتی و نابسامانیهای اجتماعی دور شده و از سلامت و امنیت روحی و روانی و سازمان اجتماعی استوارتر برخوردار خواهد شد. از نظر محققان، شواهد فراوانی در اسرارالتوحید وجود دارد که نشان میدهد مثبتگرایی پیش از آن که اندیشۀ غربی باشد، در فرهنگ و تفکر شرقی و در آثار ادبی، هنری و زندگی ایرانیان مصداق داشته و بازتاب مثبتگرایی و مثبتاندیشی در متون ادبی ایران کارآمدتر و اثرگذارتر از نظریههای غربی است. زیرا آنها در پی درمان زندگی دنیایی انسان هستنتد در حالی که تفکر ایرانی بازتابیافته در آثار ادبی و هنری از جمله اسرارالتوحید، میکوشد مسیر تکاملی انسان را بهصورت صعودی و از زمین به آسمان ترسیم کند.<ref>[https://jml.alzahra.ac.ir/article_5254_94d818957a20b213b5fa04c2464d2c5a.pdf پیرانی، «بازخوانی حکایتهای عرفانی اسرارالتوحید با رویکرد روانشناسی مثبتگرا»، 1399ش، ص25؛] [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1720352/%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D8%B9%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8% صادقی، «از شیوههای بیانی- بدیعی به مناسبات اجتماعی و انسانی با تکیه بر اسرارالتوحید ابوسعید ابوالخیر مقاله»، 1399ش، ص65.] </ref> | پژوهشگران یکی از تأثیرات مهم اسرارالتوحید در جامعه را ترویج «مثبتنگری»، افکار و رفتار خوشبینانه در زندگی فردی و اجتماعی میدانند که از دو منظر تاریخی و امروزی قابل بررسی است. از نظر تاریخی، تجربۀ زیستۀ ابوسعید و جوهرۀ بنیادین اکثر حکایتهای کتاب اسرارالتوحید مفاهیمی مانند اخلاص، خوشبینی، امید و نشاط است که در مکاتب و مؤسسات روانشناسی برای برتر کردن زندگی انسان بر آنها تأکید میشود. به نظر روانشناسان، امروزه نیز انسان هرچه بیشتر به متنهایی مانند اسرارالتوحید نزدیک شود، از اختلالات شخصیتی و نابسامانیهای اجتماعی دور شده و از سلامت و امنیت روحی و روانی و سازمان اجتماعی استوارتر برخوردار خواهد شد. از نظر محققان، شواهد فراوانی در اسرارالتوحید وجود دارد که نشان میدهد مثبتگرایی پیش از آن که اندیشۀ غربی باشد، در فرهنگ و تفکر شرقی و در آثار ادبی، هنری و زندگی ایرانیان مصداق داشته و بازتاب مثبتگرایی و مثبتاندیشی در متون ادبی ایران کارآمدتر و اثرگذارتر از نظریههای غربی است. زیرا آنها در پی درمان زندگی دنیایی انسان هستنتد در حالی که تفکر ایرانی بازتابیافته در آثار ادبی و هنری از جمله اسرارالتوحید، میکوشد مسیر تکاملی انسان را بهصورت صعودی و از زمین به آسمان ترسیم کند.<ref>[https://jml.alzahra.ac.ir/article_5254_94d818957a20b213b5fa04c2464d2c5a.pdf پیرانی، «بازخوانی حکایتهای عرفانی اسرارالتوحید با رویکرد روانشناسی مثبتگرا»، 1399ش، ص25؛] [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1720352/%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D8%B9%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8% صادقی، «از شیوههای بیانی- بدیعی به مناسبات اجتماعی و انسانی با تکیه بر اسرارالتوحید ابوسعید ابوالخیر مقاله»، 1399ش، ص65.] </ref> | ||
