تجرد قطعی: تفاوت میان نسخه‌ها

{{درشت|'''تجرد قطعی'''}}؛ تأخیر سنی و ناامیدی کامل از ازدواج.

تجرد قطعی زمانی است که افراد از سن مناسب [[ازدواج]] عبور کرده و به سنی رسیده‌اند که دیگر احتمال ازدواج آنها وجود ندارد. عوامل مختلف فردی، اجتماعی و خانوادگی در این امر دخالت دارند. این پدیده دارای آثار نامطلوبی برای فرد و [[جامعه]] است. عللی همچون؛ مدرنیته، شهرنشینی، اشتغال و استقلال مالی در شکل‌گیری این پدیده موثرند.

 

از منظر جمعیت‌شناسی، تجرد قطعی، پدیده‌ای است که در آن فرد شرایط مناسب سنی برای ازدواج را از دست می‌دهد. البته شاید امکان ازدواج داشته باشد، اما دیگر امکان باروری وجود ندارد. سن تجرد قطعی برای دختران بین ۴۰ تا ۵۰ سالگی یا سنی است که قدرت باروری از دست می‌رود. این پدیده، در همه انواع خانواده‌های سنتی، مدرن، مرفه، کم‌درآمد، شهری و روستایی مشاهده می‌شود. بر مبنای مطالعات جمعیت‌شناختی؛ در الگوی سنی ازدواج در ایران و بسیاری از کشورهای جهان، ۳۰ سالگی بُرش سِنی مهمی است که با عبور از آن کاهش چشمگیری در احتمال ازدواج رخ می‌دهد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84795304/تجرد-قطعی-و-گسل-۳۰سالگی اینانلو، «تجرد قطعی و گسل ۳۰سالگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> برخی محققین، تجرد را در چهار دسته؛ تجرد داوطلبانهٔ موقتی، تجرد داوطلبانهٔ پایدار، تجرد غیر داوطلبانهٔ موقتی و تجرد غیر داوطلبانهٔ پایدار، طبقه‌بندی می‌کنند؛ بر این اساس، مجردین در طول زندگی در این طبقات جابه‌جا می‌شوند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1589787570-9824-98-2-7.pdf شهانواز و اعظم‌زاده، «شناسایی و تحلیل پیش‌ران‌های مؤثر بر تجرد در ایران»، 1398ش، ص160.]</ref>

 

== آمارها ==

از سال ۱۹۶۰ تا ۲۰۱۲م، در آمریکا درصد تجرد مردان از ۱۰ به ۲۳ درصد و در زنان از ۸ به ۱۷ درصد افزایش یافت.<ref>[http://www.jss-isa.ir/article_26754_9134b3738d32bae33aef68f6a944c43f.pdf رحیمی و دیگران، «تحلیل گذار تجرد زنان و مردان در ایران طی سالهای 1345 تا 1390»، 1394ش، ص88.]</ref> تجرد قطعی برای مردان و زنان ژاپنی به ترتیب ۱۷ و ۱۲ درصد بوده است.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/829169/موجی-جهانی-که-به-ایران-هم-سرایت-کرد-مجرد-ماندن «موجی جهانی که به ایران هم سرایت کرد؛ «مجرد ماندن»، خبرآنلاین.]</ref>

در دهه‌های اخیر، جوامع انسانی تغییرات اساسی در سن ازدواج داشته‌اند. تغییرات سن ازدواج ابتدا در جوامع توسعه یافته رخ داد و پدیدهٔ مجردهای شهری برای اولین بار در [[آمریکا]] مطرح شد و سن ازدواج در آمریکا در دهه ۱۹۶۰م به‌شدت افزایش یافت. در [[ایران]]، ورود مدنیته و تغییرات ناشی از آن مانند آموزش، تحصیلات، اشتغال، امکان زندگی مستقل اجتماعی، تغییرات فرهنگی و اجتماعی باعث افزایش سن ازدواج و تمایل به تجرد شده است.<ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=37301&fn=3a64ac0bd0d729570c9f8fff8ab04389.pdf شهانواز و اعظم آزاده، «شناسایی و تحلیل پیش‌ران‌های مؤثر بر تجرد در ایران»، 1398ش، ص45.]</ref>

مطابق سرشماری نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ش، تجرد قطعی گروه سالمندی، بیش از ۸۰ هزار نفر بوده است. بر اساس نتایج به‌دست آمده، ۱۰ درصد زنان ۳۵ تا ۳۹ ساله کشور مجردند. در گروه سنی ۴۰ تا ۴۴ ساله ۶٫۸ درصد، در گروه سنی ۴۵ تا ۴۹ ساله ۴٫۴ درصد و ۵۰ تا ۵۴ ساله‌ها نیز ۳٫۱ درصد مجرد هستند.<ref>[https://plus.irna.ir/news/84200264/پیامدهای-بی-توجهی-به-تجرد-قطعی-دهه-شصتی-ها «پیامدهای بی‌توجهی به تجرد قطعی دهه شصتی‌ها»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> بیش از دوسوم تجردهای قطعی مربوط به زنان است که سه گروه عمده هستند:

بر مبنای تحقیقاتی در ایران؛ سرعت رشد تجرد قطعی در زنان بیشتر از مردان است؛ لذا تعداد زنان مجرد در ایران بیش از مردانی است که با عبور از شرایط سنی مناسب برای ازدواج، مجرد مانده‌اند.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1015611/کمین-تجرد-قطعی چیذری، «کمین تجرد قطعی»، جوان آنلاین.]</ref> بر اساس بررسی‌های مرکز آمار ایران، تجرد قطعی که در سال ۱۳۷۵ش، برای مردان حدود ۱٫۳۴٪ و برای زنان ۱٫۱۹٪ بوده، در سال ۱۳۹۵ش، به ۲٫۲۶٪ برای مردان و ۳٫۷۳٪ برای زنان رسیده است؛ این آمار نشان می‌دهد، روند افزایشی تجرد قطعی در زنان، بسیار بیشتر از مردان بوده، به‌طوری که طی سال‌های ۱۳۷۵ش تا ۱۳۹۵ش، این شاخص برای مردان، حدود دو برابر شده، اما برای زنان بیش از سه برابر بوده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/84795304/تجرد-قطعی-و-گسل-۳۰سالگی اینانلو، «تجرد قطعی و گسل ۳۰سالگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

یکی از کارشناسان جمعیت با اشاره به تجرد قطعی دختران متولد دهه پنجاه به این امر اشاره می‌کند که پیش از این تجرد قطعی برای مردان ۲٪ و برای زنان ۱٫۸٪ بوده، اما در بازه‌های اخیر تجرد قطعی زنان در حال افزایش بوده است. به‌طوری‌که تجرد قطعی مردان دهه پنجاه ۲٪ و تجرد قطعی زنان نزدیک به ۵٪ است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403022014314/وجود-حدود-۱۸-میلیون-دختر-زیر۳۰-سال-در-کشور-وضعیت-تجرد-زنان کاظمی‌پور، «وضعیت «تجرد» زنان دهه ۵۰ و ۶۰»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>

بر اساس داده‌های آخرین سرشماری مرکز آمار ایران تجرد قطعی دختران ایرانی طی سال‌های ۱۳۴۵ش، از (۸۴/.) تا ۱۳۷۵ش، (۱٫۱۹) روند رو به افزایشی داشته و در سال ۱۳۹۵ش، به (۳٫۷۳) یعنی به بیش از سه برابر رسیده و موجب نگرانی در کشور شده است.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_5643_f8ae7dd676c393b82bf9a8c10b9dd2df.pdf طالب‌پور و بیرانوند، «بررسی تجربه زیسته تجرد قطعی از منظر دختران مجرد»، 1401ش، ص100.]</ref>

== عوامل ==

تجرد قطعی، ناشی از مشکلاتی است که در نتیجه تغییرات کلان در سطح جامعه پدید می‌آید.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_5643_f8ae7dd676c393b82bf9a8c10b9dd2df.pdf طالب‌پور و بیرانوند، «بررسی تجربه زیسته تجرد قطعی از منظر دختران مجرد»، 1401ش، ص100.]</ref> بر اساس تحقیقات انجام شده؛ تمایل به داشتن تحصیلات عالی، افزایش سطح توقعات در خانم‌ها مانند داشتن همسری با تحصیلات بالا و شغل مناسب، کمرنگ‌شدن باورهای دینی، عدم تناسب بین تعداد پسران و دختران آماده ازدواج، سخت‌گیری‌های خانواده‌ها در شکل‌گیری زندگی فرزندان، افزایش چشم و هم‌چشمی‌ها برای برگزاری مراسم عروسی، مهریه‌های سنگین، بیکاری پسران و هزینه‌های بالای مسکن از دلایل مهم تجرد قطعی به‌شمار می‌آیند.<ref>[https://www.irna.ir/news/84795304/تجرد-قطعی-و-گسل-۳۰سالگی اینانلو، «تجرد قطعی و گسل ۳۰سالگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

برخی کارشناسان؛ بیکاری و حس استقلال‌طلبی را نیز بر این عوامل افزوده و با تأکید بر تغییر نگرش‌ها معتقدند؛ نگرش نسل جدید به ازدواج تغییر کرده است؛ افراد دهه‌های ۷۰ و ۸۰، نگرانی‌های خاصی نسبت به تشکیل خانواده دارند و شرایط محیطی، فرهنگی و افزایش آسیب‌های خانوادگی آنها را از ازدواج بازمی‌دارند. فراهم بودن زمینه ارتباط جنسی خارج از چارچوب زناشویی این بازدارندگی را تشدید می‌کند.<ref>[https://old.irannewspaper.ir/newspaper/item/578580/تجرد-قطعی-در-نقطه-بحران- قوی‌قلب، «تجرد قطعی در نقطه بحران!»، روزنامه ایران.]</ref>

 

=== عوامل فردی ===

* الزامی ندانستن ازدواج؛ برخی زنان اموری مانند تغییر در نگرش‌ها و عقائد، اشتغال، تحصیل و استقلال اقتصادی را بر ازدواج مقدم دانسته و ازدواج را الزامی و مهم نمی‌دانند.

* سخت‌گیری در کفویت؛ کفویت در ازدواج به معنای تناسب زن و مرد از نظر شئون اجتماعی است. بسیاری از زنان با سخت‌گیری در کفویت، خود را از ازدواج محروم می‌کنند.

* ترس از تشکیل خانواده؛ برخی زنان به دلیل احتمال طلاق، خیانت مرد، محدود شدن آزادی‌های فردی یا اجتماعی و اشتغال، از تشکیل خانواده و ازدواج هراس دارند.<ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=42091&fn=6da5a20bd5d3c071d4776b8b3b6cc2da.pdf شرف‌الدین، «مسائل جمعیتی تجرد زنان و دختران در ایران، علل و آثار»، 1400ش، ص42.]</ref>

 

=== عوامل خانوادگی ===

* اولویت پیشرفت اجتماعی؛ خانواده‌های بسیاری دختران خود را به ادامهٔ تحصیل و استقلال اقتصادی تشویق می‌کنند و این امر موجب افزایش احتمال تجرد دختران می‌شود.

* نیاز عاطفی_مالی خانواده؛ نیاز خانواده به تأمین مالی توسط فرزند یا وابستگی عاطفی و نیاز به مراقبت، از موانع ازدواج است.

* حساسیت‌زدایی از تجرد؛ امروزه مجرد ماندن جوانان، در حال عادی شدن برای خانواده‌ها است.<ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=42091&fn=6da5a20bd5d3c071d4776b8b3b6cc2da.pdf شرف‌الدین، «مسائل جمعیتی تجرد زنان و دختران در ایران، علل و آثار»، 1400ش، ص42.]</ref>

 

=== عوامل اجتماعی ===

* تغییر ملاک‌های موفقیت؛ در جامعه کنونی، ملاک‌های شایستگی و موفقیت، دگرگون شده و معطوف به مسائلی مانند تحصیلات بالا، اشتغال، شهرنشینی و مهارت‌آموزی شده است.

* پذیرش اجتماعی تجرد؛ امروزه تجرد به‌ویژه دربارهٔ دختران در شهرهای بزرگ امری پذیرفته شده است. همچنین امکانات اجتماعی گوناگون در پر کردن اوقات تنهایی به عادی‌شدن زندگی مجردی کمک کرده است.

* افزایش انتظارات مردان، آرمان‌گرایی، فردگرایی و تغییر ساختار جمعیتی.<ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=42091&fn=6da5a20bd5d3c071d4776b8b3b6cc2da.pdf شرف‌الدین، «مسائل جمعیتی تجرد زنان و دختران در ایران علل و آثار»، 1400ش، ص41-42]؛ [https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=30302&fn=fddd127bd0e1ee16d3ff92c8a557e8de.pdf چابکی، «روایت دختران 45 سال به بالای شهر تهران از علل تجرد قطعی»، 1395ش، ص116-111]؛ [https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=37301&fn=3a64ac0bd0d729570c9f8fff8ab04389.pdf شهانواز و اعظم آزاده، «شناسایی و تحلیل پیش‌ران‌های مؤثر بر تجرد در ایران»، 1398ش، ص68.]</ref>

رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی اگرچه موجب تسهیل زندگی است، اما تغییر در الگوی ازدواج، بالا رفتن سن ازدواج و تغییر در سبک زندگی را به‌همراه داشته است. افزایش آگاهی برآمده از رسانه و شبکه‌های اجتماعی، موجب سخت‌گیری در ازدواج شده است. شبکه‌های اجتماعی، کمبودهای عاطفی و امنیتی را در فضای غیر واقعی جبران کرده و فرد را از حضور در زندگی مشترک بی‌نیاز می‌کند. مجموعه این پیامدها، در افزایش میل افراد به تجرد یا تأخیر ازدواج، مؤثر بوده است.<ref>[https://www.sarpoosh.com/society/family-women/family-women970706609.html قوی‌قلب، «نقش فضای مجازی در افزایش تجرد قطعی در ایران»، وب‌سایت سرپوش اجتماعی، تاریخ درج مطلب: 25 مهر 1397ش.]</ref>

در اسلام؛ ازدواج، محبوب الهی است.<ref>. کلینی، الکافی، 1407ق، ج5، ص328.</ref> با ازدواج، زن و شوهر، به‌عنوان کارگزاران الهی در دستگاه خلقت استخدام می‌شوند.<ref>. سورة نحل، آیه 72.</ref> ازدواج از سنت‌های رسول‌الله<ref>. حرعاملی، وسائل‌الشیعه، 1409ق، ج20، ص18.</ref> و موجب آرامش انسان است.<ref>. سوره روم، آیه 21.</ref> افراد متأهل از بیشترین منزلت برخوردار بوده<ref>. مجلسی، بحارالأنوار، 1410ق، ج100، ص221.</ref> و با ازدواج نصف ایمان انسان تکمیل می‌شود<ref>. پاینده، نهج الفصاحه، 1382ش، ص754.</ref> اگر کسی در اوایل جوانی ازدواج کند دو سوم از دین خود را حفظ کرده است.<ref>. رواندی، النوادر، بی‌تا، ص12.</ref> دو رکعت نماز شخص متأهّل، از هفتاد رکعت نماز فرد مجرّد برتر است.<ref>کلینی، الکافی، 1407ق، ج‏5، ص328.</ref> ازدواج، مهم‌ترین اقدام است که انسان در زندگی خود انجام می‌دهد.<ref>. پاینده، نهج الفصاحه، 1382ش، ص381.</ref> با توجه به گزاره‌های روایی؛ بدترین افراد، عزب‌ها هستند، عزب‌ها برادران شیطان‌اند.<ref>مجلسی، بحار الأنوار، 1403 ق، ج‏100، ص221.</ref> ترک ازدواج از گناهان به‌شمار می‌آید.<ref>مجلسی، بحار الأنوار، 1403 ق، ج‏100، ص221.</ref> افرادی که مجرد از دنیا می‌روند بدترین مردگان بوده<ref>کلینی، الکافی، 1407ق، ج‏5، ص329.</ref> و پیامبر اسلام تصریح می‌کند که بیشتر اهل جهنم از مجردین هستند.<ref>. ابن‌بابویه، من لایحضره الفقیه، 1413ق، ج‏3، ص384.</ref>

محققین، کاهش سن ازدواج و تجرد قطعی را عمدتاً بر مبنای نظریه نوسازی تحلیل می‌کنند؛ نوسازی از طریق ایجاد فرصت‌های تحصیلی، اشتغال و شهرنشینی، الگوی سنتی ازدواج را تغییر داده، زندگی مجردی را به‌عنوان گزینه‌ای در کنار ازدواج مطرح ساخته است.<ref>[http://www.jss-isa.ir/article_26754_9134b3738d32bae33aef68f6a944c43f.pdf رحیمی و دیگران، «تحلیل گذار تجرد زنان و مردان در ایران طی سالهای 1345 تا 1390»، 1394ش، ص84.]</ref> از منظر برخی دیدگاه‌ها؛ در جامعهٔ صنعتی، شغل اهمیت جدی یافته و تبدیل به منبع اصلی هویت فردی می‌شود. هویت در جامعه جدید بر خلاف جامعهٔ ماقبل صنعتی که بر اساس عضویت فرد در [[خانواده]] معنا می‌یافت، بر اساس کار معنا می‌یابد؛ در جوامع سنتی، منزلت زنان متناسب با هویت زنانه شامل خانه‌داری، همسری و مادری تعریف شده و مردان نیز منزلت خود را در ارتباط با خانواده خود معنا می‌کردند؛ اما در جوامع مدرن، این امر دچار تغییر شده است؛ جوانان می‌توانند بدون ازدواج و با استفاده از امکانات تحصیل و اشتغال، استقلال هویتی خود را به‌دست آورند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1589787570-9824-98-2-7.pdf شهانواز و اعظم‌زاده، «شناسایی و تحلیل پیش‌ران‌های مؤثر بر تجرد در ایران»، 1398ش، ص168-166.]</ref> طبق نظریه انتخاب عقلانی؛ در شرایطی که تجرد دارای منفعت بیشتر باشد، افراد تن به ازدواج نمی‌دهند. در مقابل این دیدگاه، نظریه عقلانیت اخلاقی قرار دارد که تصمیمات افراد را متأثر از ارزش‌های فرهنگی دانسته و تجرد قطعی را عمدتاً با ارجاع به نگرش‌ها و مرجحات نظام اخلاقی جامعه تحلیل می‌کند.<ref>[http://www.jss-isa.ir/article_26754_9134b3738d32bae33aef68f6a944c43f.pdf رحیمی و دیگران، «تحلیل گذار تجرد زنان و مردان در ایران طی سالهای 1345 تا 1390»، 1394ش، ص85.]</ref> نظریه فرصت‌های نابرابر، تجرد قطعی را از پیامدهای مشکلات ازدواج و دسترسی آسان‌تر به روابط نامشروع می‌داند.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_5643_f8ae7dd676c393b82bf9a8c10b9dd2df.pdf طالب‌پور و بیرانوند، «بررسی تجربه زیسته تجرد قطعی از منظر دختران مجرد»، 1401ش، ص103-102.]</ref> نظریه بی‌سازمانی مرتن؛ ناهماهنگی میان اهداف ازدواج و راه‌های وصول به آن را از عوامل اصلی تجرد قطعی به‌شمار می‌آورد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1589787570-9824-98-2-7.pdf شهانواز و اعظم‌زاده، «شناسایی و تحلیل پیش‌ران‌های مؤثر بر تجرد در ایران»، 1398ش، ص167-166].</ref>

=== آثار فردی ===

* کامل نبودن دین؛ از دیدگاه آموزه‌های اسلامی، ازدواج موجب تکامل دین‌داری است.<ref>کلینی، کافی، 1429ق، ج5، ص328؛ ابن‌بابویه، من لایحضره الفقیه، 1413ق، ج3، ص384.</ref>

* نقص در تربیت؛ ازدواج تنها راه صحیح ارضای نیاز جنسی و سنت قطعی بندگان شایسته خدا است؛ اما افراد مجرد، گرفتار اضطراب، بحران‌ها و هیجانات روحی می‌شوند.

* نداشتن آسایش؛ آموزه‌های اسلامی، همسر را مایه آسایش و آرامش معرفی کرده‌اند.

* محرومیت از نعمت الهی؛ در روایتی بیان شده که مجامعت با همسر از بهترین نعمت‌های خدا است و فرد مجرد خود را از این نعمت محروم می‌کند.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعه، 1409ق، ج20، ص23؛ ج7، ص67.</ref>

* مرگ سوء؛ در روایات، مرگ افراد مجرد به عنوان بدترین مرگ‌ها لقب گرفته است و فرد مجرد هنگام جان دادن، خدا را با بدترین حالت ملاقات می‌کند.<ref>مجلسی، بحار الانوار، 1404ق، ج100، ص220؛ ابن‌بابویه، من لا یحضره الفقیه، 1413ق، ج3، ص385.</ref>

* ارتکاب گناه؛ در اثر تجرد، غریزه جنسی از مسیر طبیعی خود خارج می‌شود و احتمال انحراف و ارتکاب گناه را افزایش می‌دهد. از این‌رو برخی روایات، افراد مجرد را مورد لعن خدا دانسته<ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=44365&fn=864d2cf403d40d80185c0763aaf30950.pdf گوهری طالع و تردست، «آثار سوء تربیتی تجرد در قرآن و حدیث»، 1400ش، ص 219-220].</ref> و مرگ افراد مجرد را بدترین مرگ‌ها لقب داده‌اند.<ref>مجلسی، بحار الانوار، 1404ق، ج100، ص220؛ ابن‌بابویه، من لایحضره الفقیه، 1413ق، ج3، ص385.</ref>

برخی کارشناسان بر پیامد حس تنهایی تأکید داشته و معتقدند؛ انسان‌ها فراتر از این‌که نیازمند داشتن خانواده‌ای هستند، تجرد قطعی موجب می‌شود که انسان در دوران کهنسالی دچار مشکلات جدیی ناشی از تنهایی شود.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1015611/کمین-تجرد-قطعی چیذری، «کمین تجرد قطعی»، جوان آنلاین.]</ref> تعویق ازدواج، زمینه‌ساز فعالیت‌های جنسی خارج از چارچوب ازدواج و رفتار پرخطر به‌شمار آمده و با توجه به اهمیت ازدواج از نظر فرهنگ اسلامی، تجرد قطعی در کوتاه‌مدت؛ موجب هراس از آینده، تعارض بین هویت سنتی و مدرن و طرد اجتماعی می‌شود و در دراز مدت باعث کاهش میزان باروری شده و تعادل جمعیتی را دچار مشکل می‌کند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1589787570-9824-98-2-7.pdf شهانواز و اعظم‌زاده، «شناسایی و تحلیل پیش‌ران‌های مؤثر بر تجرد در ایران»، 1398ش، ص161-160.]</ref>

یکی از مسائلی که تجرد قطعی با خود به همراه دارد، کاهش جمعیت و [[فرزندآوری]] است. به لحاظ جمعیتی، رواج تجرد اثر منفی بر پویایی جمعیت داشته و زمینه باروری پایین و حرکت به سوی بحران جمعیتی را فراهم می‌سازد. بسیاری از جمعیت‌شناسان بر این باورند که تداوم باروری پایین در کشورهای غربی به دلیل گذار دوم جمعیتی است که یکی از جلوه‌های اصلی گذار دوم افزایش سن ازدواج، گسترش روابط خارج از حوزه ازدواج و افزایش تجرد قطعی است.<ref>[https://www.irna.ir/news/84795304/تجرد-قطعی-و-گسل-۳۰سالگی اینانلو، «تجرد قطعی و گسل 30 سالگی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی 1313.]</ref>

 

امروزه تجرد قطعی در جامعه ایران، فراتر از مشکل فردی تبدیل به مسئله اجتماعی شده و خانواده‌های فراوانی را درگیر ساخته است.<ref>[https://www.iase-jrn.ir/article_717830_4ffdc3c9e4bc8ad187b24a3214f522df.pdf ضیاءاصغری و دیگران، «مطالعه جامعه‌شناختی تجردقطعی دختران شهرتهران»، 1403ش، ص267.]</ref> به اعتقاد کارشناسان؛ تجرد قطعی، افراد و جامعه را با مشکلات جدی مواجه می‌سازد. تضعیف الگوی ازدواج، آسیب‌های ناشی از تنهایی، داغ ننگ اجتماعی ناشی از تجرد و درماندگی اجتماعی، از پیامدهای مهم تجرد قطعی است. هر کدام از این پیامدها می‌تواند منشأ مشکلات دیگر شود.<ref>[https://www.irna.ir/news/84795304/تجرد-قطعی-و-گسل-۳۰سالگی اینانلو، «تجرد قطعی و گسل ۳۰سالگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> برخی دیگر از آثار اجتماعی ازدواج عبارتند از:

* تهدید امنیت اجتماعی؛ تجرد، امنیت و آرامش را در سطح خانواده و جامعه تهدید می‌کند.<ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=44365&fn=864d2cf403d40d80185c0763aaf30950.pdf گوهری طالع و تردست، «آثار سوء تربیتی تجرد در قرآن و حدیث»، 1400ش، ص 220-224].</ref> سبب کاهش نرخ زاد و ولد، [[کاهش جمعیت]]، کاهش منابع انسانی، کاهش قدرت اقتصادی و نظامی و کاهش سرمایه‌های اجتماعی می‌شود.<ref>[https://socialwork.ir/تجرد-قطعی-و-آثار-مخرب-آن/ موسوی چلک، «تجرد قطعی و آثار مخرب آن»، انجمن مددکاران اجتماعی ایران، تاریخ درج مطلب: 19 مرداد 1395ش.]</ref>

با افزایش تعداد جوانانی که به سن تجرد قطعی رسیده‌اند، روابط خارج از چارچوب‌های اخلاقی و قانونی و نیز فرزندان ناخواسته، افزایش می‌یابد که خود به افزایش سقط جنین‌های زیرزمینی و غیرقانونی می‌انجامد و در نهایت، سلامت خانواده و اخلاق جامعه را به چالش می‌کشد.<ref>[https://www.borna.news/بخش-اجتماعی-4/1008566-پیامدهای-تجرد-قطعی-را-بشناسید ابهری، «پیامدهای تجرد قطعی را بشناسید»، خبرگزاری برنا].</ref>

 

== پانویس ==

== منابع ==

* قرآن کریم.

* «آخرین آمار تجرد قطعی در ایران، سهم عجیب زنان از مجرد بودن، ۳ راه‌حل برای ازدواج در دوران سالمندی»، وب‌سایت همشهری، تاریخ درج مطلب: ۱۷ دی ۱۴۰۱ش.

* «پیامدهای بی‌توجهی به تجرد قطعی دهه شصتی‌ها»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۳ بهمن ۱۳۹۹ش.

* «موج جهانی که به ایران هم سرایت کرد؛ مجرد ماندن»، وب‌سایت خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۰ آذر ۱۳۹۷ش.

* ابوترابی، علی، «پیامدهای تجرد قطعی»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن: ایکنا، تاریخ انتشار: ۱۵ اسفند ۱۴۰۱ش.

* ابن‌بابویه، محمّد، من لایحضره الفقیه، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۴۱۳ق.

* ابهری، مجید، «پیامدهای تجرد قطعی را بشناسید»، خبرگزاری برنا، تاریخ انتشار: ۱۴ خرداد ۱۳۹۹ش.

* اینانلو، مینا، «تجرد قطعی و گسل ۳۰ سالگی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، ۱۳۱۳، تاریخ درج مطلب: ۲۸ تیر ۱۴۰۱ش.

* اینانلو، مینا، «تجرد قطعی و گسل ۳۰سالگی»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۸ تیر ۱۴۰۱ش.

* پاینده‏، ابو القاسم، نهج الفصاحهٔ مجموعه کلمات قصار حضرت رسول، تهران، ‏ دنیای دانش، ‏۱۳۸۲.

* چابکی، ام‌البنین، «روایت دختران ۴۵ سال به بالای شهر تهران از علل تجرد قطعی»، فصلنامه مطالعات اجتماعی ایران، شماره ۳۵، ۱۳۹۵ش.

* چیذری، زهرا، «کمین تجرد قطعی»، جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۷ مرداد ۱۳۹۹ش.

* حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، قم، انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۰۹ق.

* حرعاملی، محمد بن حسن، تفصیل وسائل الشیعهٔ، قم، مؤسسه آل‌البیت، ۱۴۰۹ق.

* حریرچی، امیرمحمود، «پیامدهای بی‌توجهی به تجرد قطعی دهه شصتی‌ها»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ انتشار: ۱۳ بهمن ۱۳۹۹ش.

* رحیمی، علی و دیگران، «تحلیل گذار تجرد زنان و مردان در ایران طی سالهای ۱۳۴۵ تا ۱۳۹۰»، مطالعات اجتماعی ایران، دورهٔ نهم، شمارهٔ ۳، پاییز ۱۳۹۴ش.

* شرف‌الدین، حسین، «مسائل جمعیتی تجرد زنان و دختران در ایران، علل و آثار»، معرفت، سال ۳۰، شماره ۱، ۱۴۰۰ش.

* شهانواز، سارا و اعظم آزاده، منصوره، «شناسایی و تحلیل پیش‌ران‌های مؤثر بر تجرد در ایران»، دوفصلنامه مسائل اجتماعی ایران، سال ۱۰، شماره ۲۷، ۱۳۹۸ش.

* طالب‌پور، اکبر و بیرانوند، معصومه، «بررسی تجربه زیسته تجرد قطعی از منظر دختران مجرد»، فصلنامه زن و جامعه، شماره ۵۱، پاییز ۱۴۰۱ش.

* طالب‌پور، اکبر و بیرانوند، معصومه، «مطالعه کیفی پیامدهای تجرد قطعی دختران»، مطالعات زن و خانواده، شماره ۲۴، ۱۴۰۱ش.

* قوی‌قلب، مهسا، «تجرد قطعی در نقطه بحران!»، روزنامه ایران، شماره ۷۶۴۳، ۱۲ خرداد ۱۴۰۰ش.

* قوی‌قلب، مهسا، «نقش فضای مجازی در افزایش تجرد قطعی در ایران»، وب‌سایت سرپوش اجتماعی، تاریخ درج مطلب: ۲۵ مهر ۱۳۹۷ش.

* کلینی، ابو جعفر، محمد بن یعقوب، الکافی، ۸ جلد، دار الکتب الإسلامیهٔ، تهران، ۱۴۰۷ق.

* کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران، دارالثقلین، ۱۴۰۷ ق.

* گوهری طالع، عبدالله و تردست، علی، «آثار سوء تربیتی تجرد در قرآن و حدیث»، آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث، شماره ۱۴، ۱۴۰۰ش.

* مجلسی، محمد باقر، بحار الأنوار، بیروت، مؤسسهٔ الطبع و النشر، ۱۴۱۰ق.

* موسوی چلک، سیدحسن، «تجرد قطعی و آثار مخرب آن»، انجمن مددکاران اجتماعی ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۹ مرداد ۱۳۹۵ش.