بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی == | ||
واژه نهضت از ریشه «نهض» به معنای قیام، خیزش، بیداری است<ref>{{پک|آذر نوش|1381|ک=فرهنگ معاصر عربی ـ فارسی|ص=۷۱۸–۷۱۹.}}</ref> و در اصطلاح نهضت عبارت است از حرکتی كه از سوی گروهی بهطور نسبی منظم و بادوام برای رسیدن به هدف اجتماعی ـ سیاسی معین و بر اساس نقش معین شكل ميگيرد.<ref>{{پک|مصباح یزدی||ک=انقلاب اسلامی و ریشه های آن|ص=31|ج=۱}}</ref> | واژه نهضت از ریشه «نهض» به معنای قیام، خیزش، بیداری است<ref>{{پک|آذر نوش|1381|ک=فرهنگ معاصر عربی ـ فارسی|ص=۷۱۸–۷۱۹.}}</ref> و در اصطلاح نهضت عبارت است از حرکتی كه از سوی گروهی بهطور نسبی منظم و بادوام برای رسیدن به هدف اجتماعی ـ سیاسی معین و بر اساس نقش معین شكل ميگيرد.<ref>{{پک|مصباح یزدی||ک=انقلاب اسلامی و ریشه های آن|ص=31|ج=۱}}</ref> | ||
مفهوم مشروطه در اندیشه جریانهای مختلف عصر مشروطه، تعریف واحد و مشخصی نداشت و طیفی از معانی از «دولت قانونمند مبتنی بر شرع» تا «دولت محدودشده به قانون اساسی عرفی» را در بر میگرفت. برای مثال، علمای مشروطهخواه همچون آخوند خراسانی و ملا عبدالله مازندرانی، مشروطیت را بهمثابه چارچوبی برای تحدید قدرت استبدادی و اجرای احکام شریعت در عصر غیبت تعریف میکردند که بر اساس آن، قوانین موضوعه باید منطبق بر موازین شرعی بوده و سلطنت مقید به قانون شود. در مقابل، شیخ فضلالله نوری با تأکید بر تمایز میان مشروطه اسلامی و مشروطه اروپایی، بر لزوم انطباق کامل قوانین مجلس با احکام الهی و مخالفت با الگوبرداری بیرویه از نظامهای غربی تأکید داشت، در حالی که روشنفکرانی نظیر تقیزاده، مشروطیت را نهادی وارداتی و تابع تمامعیار اصول پارلمانی غرب میدانستند.<ref>{{پک/بن|1|ک=مؤسسه مطالعات و پژوشهای سیاسی.|ف=معنا و مفهوم مشروطه از نگاه علما و مشروطهخواهان}}</ref> | |||
== دوران مشروطه == | == دوران مشروطه == | ||
| خط ۸۲: | خط ۸۴: | ||
* «گزارش/ نگاهی به دستاوردهای انقلاب مشروطه در ايران»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: 14 مرداد 1394ش. | * «گزارش/ نگاهی به دستاوردهای انقلاب مشروطه در ايران»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: 14 مرداد 1394ش. | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مصباح یزدی|نام=محمدتقی|عنوان=انقلاب اسلامی و ريشههای آن|سال=1395|مکان=قم|ناشر=موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني|کوشش=قاشم شباننیان}} | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مصباح یزدی|نام=محمدتقی|عنوان=انقلاب اسلامی و ريشههای آن|سال=1395|مکان=قم|ناشر=موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني|کوشش=قاشم شباننیان}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=معنا و مفهوم مشروطه از نگاه علما و مشروطهخواهان|نشانی=https://psri.ir/?id=nznjp3fi|تاریخ=13 مرداد 1399|تاریخ بازبینی=3 خرداد ۱۴۰5|شناسه={{شناسه یادکرد|کد؟1!}}|وبگاه=مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی}} | |||
* «نیروهای اجتماعی مؤثر در انقلاب مشروطیت ایران / مریم ابراهیمی»، وبسایت مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی، تاریخ بازدید: 29 اردیبهشت 1405ش. | * «نیروهای اجتماعی مؤثر در انقلاب مشروطیت ایران / مریم ابراهیمی»، وبسایت مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی، تاریخ بازدید: 29 اردیبهشت 1405ش. | ||
* همراهی، نعمتالله و دیگران، «تاثیر مولفههای سرمایه اجتماعی بر روند شکلگیری و پیروزی انقلاب مشروطه ایران»، مجلۀ جامعهشناسی سیاسی ایران، شمارۀ 14، 1400ش. | * همراهی، نعمتالله و دیگران، «تاثیر مولفههای سرمایه اجتماعی بر روند شکلگیری و پیروزی انقلاب مشروطه ایران»، مجلۀ جامعهشناسی سیاسی ایران، شمارۀ 14، 1400ش. | ||
* ولیزاده، حیدر، «تکوین مفهوم ایران در عصر صفوی (با تأکید بر گفتمان شیعی)»، رساله دکتری، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، پژوهشکده اندیشه سیاسی، انقلاب و تمدن اسلامی، ۱۴۰۲ش. | * ولیزاده، حیدر، «تکوین مفهوم ایران در عصر صفوی (با تأکید بر گفتمان شیعی)»، رساله دکتری، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، پژوهشکده اندیشه سیاسی، انقلاب و تمدن اسلامی، ۱۴۰۲ش. | ||
