بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۰: خط ۳۰:
زبان رسمی و اداری امارات، زبان عربی است و به لهجه‌های عربی فصیح و عربی خلیج محاوره می‌شود. از زبان‌های غیربومی این کشور که کاربرد بسیاری دارد می‌توان به فارسی، هندی، اردو، بلوچی، انگلیسی و پشتو اشاره کرد.<ref>{{پک|ارزانی و کشاورز|۱۳۹۵|ک=شیعه‌شناسی|ف=شیعیان امارات متحده عربی|ص=۷۸}}</ref>  
زبان رسمی و اداری امارات، زبان عربی است و به لهجه‌های عربی فصیح و عربی خلیج محاوره می‌شود. از زبان‌های غیربومی این کشور که کاربرد بسیاری دارد می‌توان به فارسی، هندی، اردو، بلوچی، انگلیسی و پشتو اشاره کرد.<ref>{{پک|ارزانی و کشاورز|۱۳۹۵|ک=شیعه‌شناسی|ف=شیعیان امارات متحده عربی|ص=۷۸}}</ref>  


اسلام در قرن اول هجری و به فاصله کمی بعد از وفات رسول خداˆ توسط عمرو بن عاص وارد این سرزمین شد. امروزه مذاهب اسلامی موجود در امارات متحده عربی عبارت از شافعی، حنبلی، مالکی، حنفی، امامیه، اباضی و وهابی است. اباضی‌ و وهابی‌ها در اقلیت مطلق هستند. در مقابل، اکثر مردم پیرو مذهب مالکی هستند. قبلاً فرقه‌های اسماعیلیه و علی‌اللهی نیز در امارات زندگی می‌کردند، ولی این فرقه‌ها با مرور زمان از بین رفته و یا پیروان آن کوچ کردند و یا اینکه مذهب اسلام را پذیرفتند. از این‌رو، اکثریت ساکنان امارات مسلمان و بومیان و مهاجران عرب، سنی و مهاجران ایرانی شیعه هستند.<ref>{{پک|ارزانی و کشاورز|۱۳۹۵|ک=شیعه‌شناسی|ف=شیعیان امارات متحده عربی|ص=۶۶}}</ref><ref>{{پک|مظفری|۱۳۵۷|ک=امارات خلیج فارس، پژوهش اقتصادی، سیاسی و اجتماعی،|ص=۱۵۷|ج=}}</ref> در سال ۲۰۱۶م از جمعیت این کشور ۸۰٪ سنی، ۱۶٪ شیعه و ۴٪ بقیه مذاهب بودند.<ref>{{پک|ارزانی و کشاورز|۱۳۹۵|ک=شیعه‌شناسی|ف=شیعیان امارات متحده عربی|ص=۶۳}}</ref> در سال ۲۰۲۲م از جمعیت این کشور ۸۳٪ سنی و ۱۷٪ شیعه می‌باشند.<ref>{{پک/بن|امارت۵|ک=دانشگاه ادیان و مذاهب|ف=جغرافیای جهان تشیع}}</ref>
اسلام در قرن اول هجری و به فاصله کمی بعد از وفات رسول خداˆ توسط عمرو بن عاص وارد این سرزمین شد. امروزه مذاهب اسلامی موجود در امارات متحده عربی عبارت از شافعی، حنبلی، مالکی، حنفی، امامیه، اباضی و وهابی است. اباضی‌ و وهابی‌ها در اقلیت مطلق هستند. در مقابل، اکثر مردم پیرو مذهب مالکی هستند. قبلاً فرقه‌های اسماعیلیه و علی‌اللهی نیز در امارات زندگی می‌کردند، ولی این فرقه‌ها با مرور زمان از بین رفته و یا پیروان آن کوچ کردند و یا اینکه مذهب اسلام را پذیرفتند. از این‌رو، اکثریت ساکنان امارات مسلمان و بومیان و مهاجران عرب، سنی و مهاجران ایرانی شیعه هستند.<ref>{{پک|ارزانی و کشاورز|۱۳۹۵|ک=شیعه‌شناسی|ف=شیعیان امارات متحده عربی|ص=۶۶}}</ref><ref>{{پک|مظفری|۱۳۵۷|ک=امارات خلیج فارس، پژوهش اقتصادی، سیاسی و اجتماعی،|ص=۱۵۷|ج=}}</ref>


== '''نظام سیاسی''' ==
== '''نظام سیاسی''' ==
خط ۱۲۷: خط ۱۲۷:


== '''شیعیان''' ==
== '''شیعیان''' ==
ورود تشیع به کشور امارات به قرن نوزدهم میلادی و همزمان با اوج صنعت صید مروارید و ورود بازرگانان ایرانی و هندی بازمی‌گردد.<ref>{{پک|ارزانی و کشاورز|۱۳۹۵|ک=شیعه‌شناسی|ف=شیعیان امارات متحده عربی|ص=۶۷}}</ref> بر اساس آمارهای متفاوت، جمعیت شیعیان امارات بین ۶ تا ۲۰٪ از کل جمعیت کشور تخمین زده شده است.<ref>{{پک|ارزانی و کشاورز|۱۳۹۵|ک=شیعه‌شناسی|ف=شیعیان امارات متحده عربی|ص=۷۰}}</ref> در سال ۲۰۱۶م از جمعیت این کشور ۸۰٪ سنی، ۱۶٪ شیعه و ۴٪ بقیه مذاهب بودند.<ref>{{پک|ارزانی و کشاورز|۱۳۹۵|ک=شیعه‌شناسی|ف=شیعیان امارات متحده عربی|ص=۶۳}}</ref> در سال ۲۰۲۲م از جمعیت این کشور ۸۳٪ سنی و ۱۷٪ شیعه می‌باشند.<ref>{{پک/بن|امارت۵|ک=دانشگاه ادیان و مذاهب|ف=جغرافیای جهان تشیع}}</ref> بیشترین تمرکز شیعیان در امارت دبی است و پس از آن ابوظبی و شارجه قرار دارند. شیعیان به دو دسته بومی از قبیله بحارنه و غیربومی مهاجران ایرانی، هندی، پاکستانی، بحرینی، عراقی، لبنانی و افغانی تقسیم می‌شوند. گروه خوجه اثنی‌عشری با اصالت هندی و پاکستانی نیز از جمله شیعیان مقیم این کشور هستند.<ref>{{پک|ارزانی و کشاورز|۱۳۹۵|ک=شیعه‌شناسی|ف=شیعیان امارات متحده عربی|ص=۸۰}}</ref>
=== وضعیت سیاسی و حقوقی ===
شیعیان امارات تقریباً هیچ دخالتی در امر کشورداری ندارند و هیچ اتحادیه، حزب و سندیکایی برای آنان وجود ندارد. شیعیان از دسترسی به پست‌های کلیدی حکومتی محروم هستند و در مجلس ملی فدرال حضور ندارند.اداره اوقاف جعفری در دبی، تنها نهاد رسمی مسئول امور مذهبی شیعیان است که در سال ۱۹۷۱م تأسیس شده است. شیعیان برای حل اختلافات شرعی به علمای شیعه رجوع می‌کنند، زیرا دادگاهی برای صدور احکام بر اساس مذهب جعفری وجود ندارد.<ref>{{پک|ارزانی و کشاورز|۱۳۹۵|ک=شیعه‌شناسی|ف=شیعیان امارات متحده عربی|ص=۷۵-۷۶ و ۸۴}}</ref>
=== وضعیت اقتصادی و اجتماعی ===
اقتصاد امارات بر پایه نفت و گاز استوار است و شیعیان به دلیل حضور قاطع در بخش اقتصاد، به‌عنوان اقلیت ساده شناخته می‌شوند. شغل بیشتر شیعیان تجارت و بازرگانی است و برخی نیز به کشاورزی و کارهای ساده مشغول هستند. امارات یکی از پایگاه‌های مهم تأمین بیت‌المال مرجعیت شیعه است و تاجران و بازرگانان بزرگ شیعه در آن مستقر هستند. نظام اجتماعی امارات به صورت قبیله‌ای و عشیره‌ای است و شیعیان در کنار سایر فرق اسلامی در وضعیت نسبتاً خوبی زندگی می‌کنند؛ ارتباط شیعیان با غیرشیعیان مسالمت‌آمیز و محترمانه قلمداد می‌شود.<ref>{{پک|ارزانی و کشاورز|۱۳۹۵|ک=شیعه‌شناسی|ف=شیعیان امارات متحده عربی|ص=۸۶-۹۰}}</ref>
=== مراکز مذهبی و فعالیت‌های فرهنگی ===
شیعیان امارات در فعالیت‌های مذهبی خود از آزادی نسبی برخوردارند. مهمترین مساجد شیعیان شامل مسجد امام علی، مسجد امام حسین، مسجد الزهرا، مسجد الرسول، مسجد العین، حسینیه لاری‌های دبی و حسینیه گِراشی‌ها است. مسجد امام حسین در دبی که با پیگیری نماینده رهبر جمهوری اسلامی ایران ساخته شده، از مهمترین مراکز فعالیت‌های فرهنگی و مذهبی شیعیان به شمار می‌آید. مراسم عزاداری محرم، اقامه نماز جمعه با خواندن دو خطبه عربی و فارسی، برقراری جلسات قرائت قرآن، دعاهای کمیل و ندبه و نیز برگزاری مراسم اعیاد و سوگواری اهل‌بیت از جمله آیین‌های مذهبی شیعیان است. دو مدرسه شیعی به نام مدرسه امام صادق برای آموزش کودکان شیعه تأسیس شده است. چاپ نشریه نسیم برای ساکنان ایرانی شیعه‌مذهب و کتابخانه‌ای با ده هزار جلد کتاب در مسجد امام حسین از فعالیت‌های فرهنگی شیعیان به شمار می‌آید.<ref>{{پک|ارزانی و کشاورز|۱۳۹۵|ک=شیعه‌شناسی|ف=شیعیان امارات متحده عربی|ص=۸۰-۸۳}}</ref>
=== روحانیت و مراجع تقلید ===
شیعیان امارات عموماً از مراجع تقلید نجف به ویژه سیدعلی سیستانی تقلید می‌کنند. کمبود روحانیان جامع‌الشرایط و باکفایت در امارات مشهود است. نمایندگی مقام رهبری در امارات با انتصاب امام جمعه دبی و نماینده در این کشور فعال است. سیدمحمود مدنی بجستانی که در سال ۱۳۹۵ش به ایران بازگشت، سیدعلی شاهچراغی و سیدمرتضی کشمیری به‌عنوان نماینده سیدعلی خامنه‌ای از جمله شخصیت‌های برجسته روحانی شیعیان در این کشور محسوب می‌شوند.<ref>{{پک|ارزانی و کشاورز|۱۳۹۵|ک=شیعه‌شناسی|ف=شیعیان امارات متحده عربی|ص=۶۷}}</ref>
=== تأثیر انقلاب اسلامی ایران بر شیعیان امارات ===
پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، موجی از شور و احساسات مسلمانان منطقه را فراگرفت و شیعیان امارات نیز از این امر مستثنا نبودند. حاکمان امارات با احساس خطر، محدودیت‌هایی را بر شیعیان اعمال کردند و از نفوذ آنان در مشاغل حساس کشوری و لشکری خودداری نمودند. شیعیان با وجود آنکه ایران را قبله‌گاه خود می‌دانند، به دلیل حساسیت‌های وهابیان موجود در دستگاه حاکم، از نزدیکی به نهادهای رسمی جمهوری اسلامی ایران خودداری می‌ورزند. ایرانیان مهاجر زیر ذره‌بین مقامات مذهبی امارات قرار دارند و در صورت انجام فعالیت‌های مذهبی حساسیت‌برانگیز، اقامت آنان تمدید نمی‌شود.<ref>{{پک|ارزانی و کشاورز|۱۳۹۵|ک=شیعه‌شناسی|ف=شیعیان امارات متحده عربی|ص=۷۶-۷۸}}</ref>
=== چالش‌ها و محدودیت‌ها ===
نبود روحانی جامع و عالم، کمبود مراکز فرهنگی، هنری، آموزشی و ورزشی ویژه شیعیان و هم‌چنین کمبود صندوق‌های قرض‌الحسنه و مؤسسات خیریه غیرانتفاعی، نبود دادگاه بر اساس مذهب جعفری، ممنوعیت فعالیت‌های سیاسی و تشکیلات صنفی و همچنین عدم اختصاص بودجه دولتی برای مساجد و حسینیه‌های شیعیان اشاره کرد. دولت امارات هیچ کمک مالی به مساجد شیعه ندارد، در حالی که مبالغ چشمگیری برای ساخت و تجهیز مساجد اهل‌سنت اختصاص داده است. همچنین سیاست پاکسازی امارات از شیعیان با اخراج هزاران شیعه از عراق، لبنان، افغانستان، پاکستان و هند در سال‌های اخیر، از دیگر چالش‌های جدی این اقلیت مذهبی به شمار می‌آید.<ref>{{پک|ارزانی و کشاورز|۱۳۹۵|ک=شیعه‌شناسی|ف=شیعیان امارات متحده عربی|ص=۷۸-۸۵}}</ref>


== '''جنگ رمضان و همکاری با آمریکا و اسرائیل''' ==
== '''جنگ رمضان و همکاری با آمریکا و اسرائیل''' ==