| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''نهضت مشروطه؛'''</big> | <big>'''نهضت مشروطه؛'''</big> جنبشی اجتماعی-سیاسی در اواخر دورۀ قاجار برای تبدیل سلطنت مطلقه به نظامی مبتنی بر قانون، حاکمیت ملت و نهادهای نوین. | ||
نهضت مشروطه ایران که در اواخر دورۀ قاجار و با صدور فرمان مشروطیت در ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ش آغاز شد، کوشید تا نظام سیاسی مبتنی بر سلطنت مطلقه را به ساختاری قانونمحور با حاکمیت ملی و نهادهای نوینی چون مجلس و مطبوعات تبدیل کند. اگرچه این نهضت دستاوردهایی همچون تدوین قانون اساسی، تفکیک قوا و ورود مفاهیمی چون آزادی و برابری به گفتمان عمومی را به همراه داشت، اما با چالشهایی نظیر نفوذ اندیشههای غربی، تضعیف نقش روحانیت، اختلاف میان رهبران، دخالت بیگانگان و تبدیل تدریجی مجلس به ابزاری برای تحکیم سلطنت در دوره پهلوی مواجه شد. بدینترتیب، مشروطه که در پی تحدید قدرت استبدادی و استقرار حاکمیت قانون بود، در عمل با فرازونشیبهای فراوانی روبهرو شد و با وجود تثبیت نهادهای قانونی، نتوانست به تمامی آرمانهای اولیه خود دست یابد و سرانجام در ۱۳۰۴ش با انقراض قاجاریه و استقرار پهلوی، دوره مشروطه پایان یافت. | |||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی == | ||
