فریده مهدیان (بحث | مشارکت‌ها)
فریده مهدیان (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۹: خط ۹:
== خاستگاه و سیر تحول ==
== خاستگاه و سیر تحول ==
مبلمان شهری پیوندی تاریخی و تفکیک‌ناپذیر با خاستگاه خود یعنی شهر، کوچه، میدان و پارک دارد. شهر بر ساختار خیابان تأثیر می‌گذارد و خیابان نیز به نوبه خود بر شکل‌گیری و طراحی مبلمان شهری اثر می‌گذارد و این رابطه‌ای متقابل و مستقیم است.<ref>[https://magirans.com/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%81%D8%B6%D8%A7%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%85%D8%A8%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C.htm «طراحی فضاها و مبلمان شهری درراستای پایداری شهری با تأکید بر سنگ فرش یاده و مطالعة موردی: محدودۀ چهارراه آبرسان - تقاطع شهید بهشتی (تبریز)»، وب‌سایت مگیران.]</ref> در بررسی سیرتاریخی، در ایران باستان نمونه‌هایی چون سنگ‌نوشته‌های هگمتانه در دورۀ مادها، تندیس‌های هخامنشی، سکوهای صفوی و سقاخانه‌های اسلامی کارکردهایی مشابه داشته‌اند؛ با این حال تاریخچۀ مدونی در ایران ندارد.<ref>[https://gps.gu.ac.ir/article_7386.html لحمیان و همکاران، «نقش مبلمان شهری در توسعۀ گردشگری. مطالعۀ موردی: شهر ساری»، 1392ش، ص107.]</ref>  نخستین بار اصطلاح مبلمان شهری در قرن بیستم در اروپا و آمریکای شمالی به‌کار رفت.<ref>[https://www.srds.ir/article_220199.html بهادری و همکاران، «مطالعۀ تطبیقی مناطق کلان‌شهر تبریز بر مبنای مؤلفه‌های مبلمان شهری»، 1405ش، ص93.]</ref> پس از جنگ جهانی دوم برای پیاده‌محوری و زیست‌پذیری فضاها، مبلمان شهری به‌طور نظام‌مند اهمیت یافت<ref>[https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%A8%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 «جایگاه مبلمان شهری در تعامل پایدار و منظر پایدار شهری بررسی بوستان نهج‌البلاغه تهران»، وب‌سایت مگیران.]</ref> و با ظهور طراحان و نوآوری در مواد، با فرآیندهای تولید و فناوری، طرح‌های جامعی پدید آمد و مفاهیمی چون یکپارچگی، هماهنگی، هویت و دوام محور طراحی قرار گرفت.<ref>[https://sabzzivar.com/article/7.pdf «مبلمان شهري، هویت و تاریخچۀ آن»، وب‌سایت سبز زیور.]</ref>  
مبلمان شهری پیوندی تاریخی و تفکیک‌ناپذیر با خاستگاه خود یعنی شهر، کوچه، میدان و پارک دارد. شهر بر ساختار خیابان تأثیر می‌گذارد و خیابان نیز به نوبه خود بر شکل‌گیری و طراحی مبلمان شهری اثر می‌گذارد و این رابطه‌ای متقابل و مستقیم است.<ref>[https://magirans.com/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%81%D8%B6%D8%A7%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%85%D8%A8%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C.htm «طراحی فضاها و مبلمان شهری درراستای پایداری شهری با تأکید بر سنگ فرش یاده و مطالعة موردی: محدودۀ چهارراه آبرسان - تقاطع شهید بهشتی (تبریز)»، وب‌سایت مگیران.]</ref> در بررسی سیرتاریخی، در ایران باستان نمونه‌هایی چون سنگ‌نوشته‌های هگمتانه در دورۀ مادها، تندیس‌های هخامنشی، سکوهای صفوی و سقاخانه‌های اسلامی کارکردهایی مشابه داشته‌اند؛ با این حال تاریخچۀ مدونی در ایران ندارد.<ref>[https://gps.gu.ac.ir/article_7386.html لحمیان و همکاران، «نقش مبلمان شهری در توسعۀ گردشگری. مطالعۀ موردی: شهر ساری»، 1392ش، ص107.]</ref>  نخستین بار اصطلاح مبلمان شهری در قرن بیستم در اروپا و آمریکای شمالی به‌کار رفت.<ref>[https://www.srds.ir/article_220199.html بهادری و همکاران، «مطالعۀ تطبیقی مناطق کلان‌شهر تبریز بر مبنای مؤلفه‌های مبلمان شهری»، 1405ش، ص93.]</ref> پس از جنگ جهانی دوم برای پیاده‌محوری و زیست‌پذیری فضاها، مبلمان شهری به‌طور نظام‌مند اهمیت یافت<ref>[https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%A8%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 «جایگاه مبلمان شهری در تعامل پایدار و منظر پایدار شهری بررسی بوستان نهج‌البلاغه تهران»، وب‌سایت مگیران.]</ref> و با ظهور طراحان و نوآوری در مواد، با فرآیندهای تولید و فناوری، طرح‌های جامعی پدید آمد و مفاهیمی چون یکپارچگی، هماهنگی، هویت و دوام محور طراحی قرار گرفت.<ref>[https://sabzzivar.com/article/7.pdf «مبلمان شهري، هویت و تاریخچۀ آن»، وب‌سایت سبز زیور.]</ref>  
==کارکرد و اهداف بنیادین در طراحی==  
==اهداف بنیادین در طراحی==  
مبلمان شهری، فضاهای بین ساختمان‌ها را تکمیل کرده، زندگی در محیط سخت شهری را ممکن ساخته و با تنظیم جریان حرکت و سکون، به فضای شهری روح می‌بخشد.<ref>[https://sabzzivar.com/article/7.pdf «مبلمان شهري، هویت و تاریخچۀ آن»، وب‌سایت سبز زیور.]</ref>  این عناصر با تأمین رفاه، آسایش، ایمنی و زیباسازی، کیفیت زندگی و هویت بصری را ارتقا،<ref>[https://ssa.co.ir/urban-furniture/ «مبلمان شهری، کاربرد و انواع آن در زیباسازی شهری»، وب‌سایت شرکت سپهر صنعت آداک.]</ref> منظر شهری را تحت‌تأثیر قرار داده<ref>[https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A8%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A8%DB%8C.htm «چالش‌های مبلمان شهری در شهر اردبیل»، وب‌سایت مگیران.]</ref> و حس آرامش روانی و نظم را ایجاد می‌کنند.<ref>[https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A8%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7.htm «اثرات مبلمان شهری بر روابط اجتماعی»، وب‌سایت مگیران.]</ref> اهداف بنیادین در طراحی مبلمان شهری یا کارکردی است مثل رفع نیازهای روزمره یا زیبایی‌شناختی است مثل ارتقای بصری و هویت‌بخشی<ref>[https://www.sid.ir/paper/1172004/fa جلالی و همکاران، «ارزیابی میزان رضایت‌مندی شهروندان با تأکید بر مبلمان شهری»، 1403ش، ص47.]</ref> یا ارتباطات اجتماعی است مثل تشویق به تعاملات اجتماعی یا پایداری محیطی است مثل استفاده از مواد سازگار با محیط زیست برای کاهش آلودگی<ref>[https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%A8%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 «جایگاه مبلمان شهری در تعامل پایدار و منظر پایدار شهری بررسی بوستان نهج‌البلاغه تهران»، وب‌سایت مگیران.]</ref> و یا تأمین امنیت و امکان دسترسی برای گروه‌های مختلف است.<ref>[https://ssa.co.ir/urban-furniture/ «مبلمان شهری، کاربرد و انواع آن در زیباسازی شهری»، وب‌سایت شرکت سپهر صنعت آداک.]</ref> البته راهبرد کلیدی در طراحی، ادغام و عملکرد هماهنگ عناصر بر اساس اصول کاربری، هویتمندی، زیبایی بصری، بافت، اقلیم، دسترسی مناسب و نیاز تمام شهروندان است<ref>[https://www.srds.ir/article_220199.html بهادری و همکاران، «مطالعۀ تطبیقی مناطق کلان‌شهر تبریز بر مبنای مؤلفه‌های مبلمان شهری»، 1405ش، ص102-101.]</ref> که با حذف اغتشاشات بصری، تصاویر ماندگاری خلق کرده<ref>[https://www.sid.ir/paper/874692/fa#pointx سالاری، «نقش مبلمان در طراحی شهری»، 1395ش، ص12.]</ref> و به صرفه‌جویی در فضا، هزینه و ایجاد یکپارچگی می‌انجامد.<ref>[https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A8%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7.htm «اثرات مبلمان شهری بر روابط اجتماعی»، وب‌سایت مگیران.]</ref>  
مبلمان شهری، فضاهای بین ساختمان‌ها را تکمیل کرده، زندگی در محیط سخت شهری را ممکن ساخته و با تنظیم جریان حرکت و سکون، به فضای شهری روح می‌بخشد.<ref>[https://sabzzivar.com/article/7.pdf «مبلمان شهري، هویت و تاریخچۀ آن»، وب‌سایت سبز زیور.]</ref>  اهداف بنیادین در طراحی مبلمان شهری یا کارکردی است مثل رفع نیازهای روزمره یا زیبایی‌شناختی است مثل ارتقای بصری و هویت‌بخشی<ref>[https://www.sid.ir/paper/1172004/fa جلالی و همکاران، «ارزیابی میزان رضایت‌مندی شهروندان با تأکید بر مبلمان شهری»، 1403ش، ص47.]</ref> یا ارتباطات اجتماعی است مثل تشویق به تعاملات اجتماعی یا پایداری محیطی است مثل استفاده از مواد سازگار با محیط زیست برای کاهش آلودگی<ref>[https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%A8%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 «جایگاه مبلمان شهری در تعامل پایدار و منظر پایدار شهری بررسی بوستان نهج‌البلاغه تهران»، وب‌سایت مگیران.]</ref> و یا تأمین امنیت و امکان دسترسی برای گروه‌های مختلف است.<ref>[https://ssa.co.ir/urban-furniture/ «مبلمان شهری، کاربرد و انواع آن در زیباسازی شهری»، وب‌سایت شرکت سپهر صنعت آداک.]</ref> البته راهبرد کلیدی در طراحی، ادغام و عملکرد هماهنگ عناصر بر اساس اصول کاربری، هویتمندی، زیبایی بصری، بافت، اقلیم، دسترسی مناسب و نیاز تمام شهروندان است<ref>[https://www.srds.ir/article_220199.html بهادری و همکاران، «مطالعۀ تطبیقی مناطق کلان‌شهر تبریز بر مبنای مؤلفه‌های مبلمان شهری»، 1405ش، ص102-101.]</ref> که با حذف اغتشاشات بصری، تصاویر ماندگاری خلق کرده<ref>[https://www.sid.ir/paper/874692/fa#pointx سالاری، «نقش مبلمان در طراحی شهری»، 1395ش، ص12.]</ref> و به صرفه‌جویی در فضا، هزینه و ایجاد یکپارچگی می‌انجامد.<ref>[https://magirans.com/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A8%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7.htm «اثرات مبلمان شهری بر روابط اجتماعی»، وب‌سایت مگیران.]</ref>  


==انواع ==
==انواع ==