حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۵۲: خط ۵۲:


== نشانه‌ها و آیین‌های نمادین ==
== نشانه‌ها و آیین‌های نمادین ==
در طول مسیرهای تشییع پیکر قاسم سلیمانی، نشانه‌ها و نمادهای متعددی به کار گرفته شد که بر غنای معنایی این رویداد افزود. استفاده گسترده از پرچم‌های سه‌رنگ ایران، تصاویر سلیمانی با حالات و قاب‌های متفاوت، پرچم‌های سیاه و سبز با عباراتی چون «یا منتقم»، پیشانی‌بندهای قرمز، و سرودهای ملی-حماسی و عاشورایی، از جلوه‌های دیداری و شنیداری این آیین بود. به‌گواه گزارش‌های میدانی، این نشانه‌ها در سراسر مسیرهای تشییع به‌وفور دیده می‌شد و هر گروه یا ایستگاه صلواتی، با انتخاب نماد و شعاری خاص، به بازتولید گفتمانی متفاوت از این رویداد می‌پرداخت. کاربرد عناصر عاشورایی، از جمله تشبیه تشییع سلیمانی به آیین‌های سوگواری امام حسین، به دگرگونی معنایی مراسم انجامید. حضور سید علی خامنه‌ای در مراسم و نماز بر پیکر سلیمانی، و گریۀ جمعی در لحظات نماز گزارش شد.<ref>{{پک/بن|۱۰|ک=وب‌سایت انصاف نیوز|ف=گزارش: مشاهدات میدانی تشییع پیکر قاسم سلیمانی}}</ref>
به گزارش رسانه‌ها در طول مراسم تشییع، نشانه‌ها و نمادهای متعددی به کار گرفته شد. برای مثال استفاده گسترده از پرچم‌های سه‌رنگ ایران، تصاویر گوناگون قاسم سلیمانی، پرچم‌های قرمز با عبارت «یا منتقم»، پیشانی‌بندهای قرمز با همان عبارت و پرچم‌های گروه‌های مقاومت منطقه<ref>{{پک/بن|۱۰|ک=وب‌سایت انصاف نیوز|ف=گزارش: مشاهدات میدانی تشییع پیکر قاسم سلیمانی}}</ref> از جمله عصائب اهل الحق عراق، کتائب حزب الله عراق و گردان‌های الاشتر بحرین از نشانه‌های دیداری بود. پلاکاردهایی با مضامین «انتقام سخت»، «بدرود فرمانده»، «خون‌بهایت فتح قدس است»، «یک جهان منتقم تو هستند»، «یالثارات‌الحسین»<ref>{{پک/بن|تشییع۱۶|ک=وب‌سایت هفت صبح|ف=شعارها و پرچم‌های حاضر در مراسم بدرقه حاج قاسم}}</ref> و «برجام: برنامه جامع انتقام ملی» نیز در دست شرکت‌کنندگان دیده می‌شد. در عرصۀ شنیداری نیز پخش ترانه‌های عاشورایی و حماسی از ایستگاه‌های صلواتی، مداحی، شعارهای جمعی و فریادهای تکبیر و صلوات، فضای شنیداری مراسم را شکل می‌داد. همچنین سینه‌زنی جمعی، تشکیل صفوف نماز و گریۀ گستردهٔ شرکت‌کنندگان از آیین‌های اجراشده در این مراسم بود. خودروهای حامل پیکرها نیز با تزیینات متفاوت، جلوه‌ای دیگر از نمادپردازی‌های این آیین به شمار می‌رفتند.<ref>{{پک/بن|۱۰|ک=وب‌سایت انصاف نیوز|ف=گزارش: مشاهدات میدانی تشییع پیکر قاسم سلیمانی}}</ref>


== بازتاب‌های رسانه‌ای ==
== بازتاب‌های رسانه‌ای ==
خط ۵۸: خط ۵۸:


== ابعاد رویداد از نگاه کارشناسان و تحلیلگران ==
== ابعاد رویداد از نگاه کارشناسان و تحلیلگران ==
سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، این رویداد را «بزرگ‌ترین بدرقه جهان» توصیف کرده و آن را نماد برانگیختگی مقاومت در جهان اسلام و نشانه‌ای از شکست استکبار در دو دورهٔ حیات و پس از شهادت سلیمانی دانسته است. از منظر وی، این تشییع، ژنرال‌های جنگ نرم آمریکا را متحیر ساخت و غلبهٔ نرم‌افزاری بر هیمنهٔ استکبار را به نمایش گذاشت.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۴|ک=وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای|ف=بیانات در دیدار دست‌اندرکاران مراسم سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی و خانواده شهید سلیمانی}}</ref> در کنار این نگاه، برخی تحلیلگران این رویداد را به‌عنوان پدیده‌ای اجتماعی-فرهنگی و بازتاب‌دهندهٔ پیوند میان مردم، نظام سیاسی و گفتمان مقاومت ارزیابی کرده‌اند. به باور آنان، تشییع میلیونی نشانه‌ای از اعتماد عمومی به نظام، بازآفرینی همبستگی ملی و رویش معرفتیِ جدید در انقلاب اسلامی بوده که در آن، ترور سلیمانی به تقویت هویت ملی-مذهبی و بازتعریف جایگاه ایران در منطقه انجامید.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۵|ک=وب‌سایت دیگران|ف=تحلیل جامعه‌شناختیِ تشییع سردار سلیمانی: «بزرگ‌ترین بدرقه‌ی جهان»؛ رویش معرفتی جدید در انقلاب}}</ref> همچنین این رویداد، به‌عنوان پاسخی به نارضایتی‌های انباشته و نمایشی از وفاداری جمعی به آرمان‌های انقلاب، و نیز عاملی برای افول نفوذ آمریکا در منطقه تفسیر شده است.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۳|ک=وب‌سایت دیگران|ف=شهید سلیمانی، سمبل عقلانیت تشیع}}</ref> به‌دلیل ابعاد گستردهٔ این رویداد، کتاب «آیت حق» با هدف تحلیل جامعه‌شناختی و سیاسی آن توسط مرکز پژوهش‌های علوم انسانی اسلامی صدرا منتشر شده است که حاصل نشست‌های علمی با حضور اساتید حوزه و دانشگاه بوده و به واکاوی چرایی حضور میلیونی مردم با سلایق گوناگون و بازتاب‌های اجتماعی و سیاسی آن پرداخته است.<ref>{{پک/بن|تشییع۵|ک=خبرگزاری فارس|ف=ایران برای سردار دل‌ها گریست/ بررسی تشییع تاریخی حاج قاسم در آیت حق}}</ref>
سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، این رویداد را «بزرگ‌ترین بدرقه جهان» توصیف کرده و آن را نماد برانگیختگی مقاومت در جهان اسلام و نشانه‌ای از شکست استکبار در دو دورهٔ حیات و پس از شهادت سلیمانی دانسته است. از منظر وی، این تشییع، ژنرال‌های جنگ نرم آمریکا را متحیر ساخت و غلبهٔ نرم‌افزاری بر هیمنهٔ استکبار را به نمایش گذاشت.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۴|ک=وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای|ف=بیانات در دیدار دست‌اندرکاران مراسم سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی و خانواده شهید سلیمانی}}</ref> در کنار این نگاه، برخی تحلیلگران این رویداد را به‌عنوان پدیده‌ای اجتماعی-فرهنگی و بازتاب‌دهندهٔ پیوند میان مردم، نظام سیاسی و گفتمان مقاومت ارزیابی کرده‌اند. به باور آنان، تشییع میلیونی نشانه‌ای از اعتماد عمومی به نظام، بازآفرینی همبستگی ملی و رویش معرفتیِ جدید در انقلاب اسلامی بوده که در آن، ترور سلیمانی به تقویت هویت ملی-مذهبی و بازتعریف جایگاه ایران در منطقه انجامید.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۵|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR|ف=بزرگ‌ترین بدرقه‌ی جهان؛ رویش معرفتی جدید در انقلاب}}</ref> همچنین این رویداد، به‌عنوان پاسخی به نارضایتی‌های انباشته و نمایشی از وفاداری جمعی به آرمان‌های انقلاب، و نیز عاملی برای افول نفوذ آمریکا در منطقه تفسیر شده است.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۳|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR|ف=شهید سلیمانی، سمبل عقلانیت تشیع}}</ref> به‌دلیل ابعاد گستردهٔ این رویداد، کتاب «آیت حق» با هدف تحلیل جامعه‌شناختی و سیاسی آن توسط مرکز پژوهش‌های علوم انسانی اسلامی صدرا منتشر شده است که حاصل نشست‌های علمی با حضور اساتید حوزه و دانشگاه بوده و به واکاوی چرایی حضور میلیونی مردم با سلایق گوناگون و بازتاب‌های اجتماعی و سیاسی آن پرداخته است.<ref>{{پک/بن|تشییع۵|ک=خبرگزاری فارس|ف=ایران برای سردار دل‌ها گریست/ بررسی تشییع تاریخی حاج قاسم در آیت حق}}</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۶۹: خط ۶۹:
{{یادکرد وب|عنوان=بازتاب تشییع سردار سلیمانی در رسانه‌های جهان|نشانی=https://fararu.com/fa/news/424120/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86|تاریخ=۱۶ دی ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|۹}}|وبگاه=خبرگزاری فرارو}}
{{یادکرد وب|عنوان=بازتاب تشییع سردار سلیمانی در رسانه‌های جهان|نشانی=https://fararu.com/fa/news/424120/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86|تاریخ=۱۶ دی ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|۹}}|وبگاه=خبرگزاری فرارو}}


{{یادکرد وب|عنوان=بزرگ‌ترین بدرقه‌ی جهان؛ رویش معرفتی جدید در انقلاب|نشانی=https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=44733|تاریخ=۲ اسفند ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|تشییع۴}}|وبگاه=وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.}}
{{یادکرد وب|عنوان=بزرگ‌ترین بدرقه‌ی جهان؛ رویش معرفتی جدید در انقلاب|نشانی=https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=44733|تاریخ=۲ اسفند ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|تشییع۴}}|وبگاه=پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR. ۲۱}}


{{یادکرد وب|عنوان=بیانات در دیدار دست‌اندرکاران مراسم سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی و خانواده شهید سلیمانی|نشانی=https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=46944|تاریخ=۲۶ آذر ۱۳۹۹|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|تشییع۱۴}}|وبگاه=وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای}}
{{یادکرد وب|عنوان=بیانات در دیدار دست‌اندرکاران مراسم سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی و خانواده شهید سلیمانی|نشانی=https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=46944|تاریخ=۲۶ آذر ۱۳۹۹|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|تشییع۱۴}}|وبگاه=وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای}}
خط ۹۱: خط ۹۱:
{{یادکرد وب|عنوان=روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگ‌ترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر|نشانی=http://www.chaharfasl.ir/gozaresh/136101/%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%C2%AB%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85%C2%BB-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D8%B4%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%82%D8%B1%D9%86%D8%9B-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C|تاریخ=۱۸ دی ۱۴۰۰|تاریخ بازبینی=۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|تشییع۱}}|وبگاه=پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل}}
{{یادکرد وب|عنوان=روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگ‌ترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر|نشانی=http://www.chaharfasl.ir/gozaresh/136101/%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%C2%AB%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85%C2%BB-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D8%B4%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%82%D8%B1%D9%86%D8%9B-%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C|تاریخ=۱۸ دی ۱۴۰۰|تاریخ بازبینی=۸ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|تشییع۱}}|وبگاه=پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل}}


{{یادکرد وب|عنوان=شهید سلیمانی، سمبل عقلانیت تشیع|نشانی=https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=47051|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۹|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|تشییع۱۳}}|وبگاه=وب‌سایت دیگران}}
{{یادکرد وب|عنوان=شعارها و پرچم‌های حاضر در مراسم بدرقۀ حاج قاسم|نشانی=https://7sobh.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-12/301997-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%DA%86%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%A7%D8%B6%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3|تاریخ=۷ آذر ۱۴۰۴|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|تشییع۱۶}}|وبگاه=وب‌سایت هفت صبح}}
 
{{یادکرد وب|عنوان=شهید سلیمانی، سمبل عقلانیت تشیع|نشانی=https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=47051|تاریخ=۲۱ دی ۱۳۹۹|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|تشییع۱۳}}|وبگاه=پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR}}


{{یادکرد وب|عنوان=گزارش: مشاهدات میدانی تشییع پیکر قاسم سلیمانی|نشانی=https://ensafnews.com/207838/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B3/|تاریخ=۱۶ دی ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۸ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|۱۰}}|وبگاه=وب‌سایت انصاف نیوز}}
{{یادکرد وب|عنوان=گزارش: مشاهدات میدانی تشییع پیکر قاسم سلیمانی|نشانی=https://ensafnews.com/207838/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B3/|تاریخ=۱۶ دی ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۸ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|۱۰}}|وبگاه=وب‌سایت انصاف نیوز}}