پیشنویس:مادر: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «<big>'''مادر'''</big> ==مفهومشناسی== مادر ترجمه واژه «اُم» در عربی به معنای زنی که فرزند به دنیا میآورد یا زنی که داری فرزند است. مادر، زنی است که فرزندی را بهدنیا میآورد، او را تغذیه میکند و نگهداری و سرپرستی او را بر عهده دارد.[۱] واژه مادر در ز...» ایجاد کرد |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''مادر'''</big> | <big>'''مادر'''</big> | ||
==مفهومشناسی== | ==مفهومشناسی== | ||
مادر ترجمه واژه «اُم» در عربی به معنای زنی که فرزند به دنیا میآورد یا زنی که داری فرزند است. مادر، زنی است که فرزندی را بهدنیا میآورد، او را تغذیه میکند و نگهداری و سرپرستی او را بر عهده دارد. | مادر ترجمه واژه «اُم» در عربی به معنای زنی که فرزند به دنیا میآورد یا زنی که داری فرزند است. مادر، زنی است که فرزندی را بهدنیا میآورد، او را تغذیه میکند و نگهداری و سرپرستی او را بر عهده دارد.<ref>دهخدا، لغتنامه، ذیل واژهٔ مادر، 1377ش، ج13، ص19928.</ref> واژه مادر در [[زبان فارسی]]، بهمعنای زمین، اصلی و نخستین نیز آمده است.<ref>معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژهٔ مادر، 1388ش، ج3، ص3681.</ref> اصطلاحات مادرخوانده، مادر رضاعی/شیری، نامادری و مادربزرگ نیز در فرهنگ فارسیزبانان بهکار میرود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/598288/خوشه-مرکبِ-مفهومِ-مادر-در-قرآن-کریم-مطالعه-ای-شناختی امینی، «خوشۀ مرکب مفهوم مادر در قرآن کریم: مطالعهای شناختی»، 1403ش، ص34.]</ref> مادر با معانی استعاری نیز آمیخته شده است؛ برای مثال «مادر وطن» نماد تعلق، حمایت و پاسداری از وطن و هویت اجتماعی است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82863111/وطن-همان-مادر-است «وطن همان مادر است!»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> در گسترهٔ ایران فرهنگی، مفهوم مادر به شکلهای متنوعی بیان میشود؛ از جمله «مامان» در فارسی عامیانه، «انا» یا «آنا» در ترکی،<ref>[https://abadis.ir/fatofa/مادر-ترکی/ «مادر ترکی»، وبسایت آبادیس.]</ref> «دا» در لری،<ref>[https://abadis.ir/bepors/question/8893/ «پدر و مادر به گویش لری چی میشه؟»، وبسایت آبادیس.]</ref> «مار» یا «مائار» در گویش گیلکی<ref>[https://baxsad.blog.ir/post/110 «اعضای خانواده و افراد دارای نسبت خانوادگی در زبان گیلکی»، وبسایت آموزش زبان گیلکی.]</ref> و «آبه» و «آیه» در گویش هزارگی.<ref>[https://www.watanadab.com/hazaragi-content/20240213172239 خاوری، «هزاگی؛ گویش/ لهجه»، وبسایت ادبیات وطن ادب.]</ref> | ||
در اصطلاح فقهی مادر کسی است که فرزند از رحم او متولد و به همین سبب صاحب منزلت مادری میشود. به عبارت دیگر مادر کسی است که؛ امر پرورش فرزندان را در دوران حمل و پس از آن بر عهده داشته و در انجام این وظیفه، بدون هیچ چشمداشت مادی یا معنوی، کوشا است. در مباحث فرهنگی و اجتماعی، پایگاه مادری حامل منزلت و نقشهایی است که دیگران از زن بهعنوان مادر انتظار دارند. ملاکهای منزلت در فرهنگهای مختلف متفاوت است که عمدترین آنها عبارتند از: ثروت، قدرت، نَسب، سن و ارزشهای فرهنگی و معنوی.<ref>ابراهیمیپور و دیگران، شاخصهای خانواده مطلوب، 1395ش، ص549.</ref> | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
نسخهٔ ۹ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۱۶:۵۱
مادر
مفهومشناسی
مادر ترجمه واژه «اُم» در عربی به معنای زنی که فرزند به دنیا میآورد یا زنی که داری فرزند است. مادر، زنی است که فرزندی را بهدنیا میآورد، او را تغذیه میکند و نگهداری و سرپرستی او را بر عهده دارد.[۱] واژه مادر در زبان فارسی، بهمعنای زمین، اصلی و نخستین نیز آمده است.[۲] اصطلاحات مادرخوانده، مادر رضاعی/شیری، نامادری و مادربزرگ نیز در فرهنگ فارسیزبانان بهکار میرود.[۳] مادر با معانی استعاری نیز آمیخته شده است؛ برای مثال «مادر وطن» نماد تعلق، حمایت و پاسداری از وطن و هویت اجتماعی است.[۴] در گسترهٔ ایران فرهنگی، مفهوم مادر به شکلهای متنوعی بیان میشود؛ از جمله «مامان» در فارسی عامیانه، «انا» یا «آنا» در ترکی،[۵] «دا» در لری،[۶] «مار» یا «مائار» در گویش گیلکی[۷] و «آبه» و «آیه» در گویش هزارگی.[۸]
در اصطلاح فقهی مادر کسی است که فرزند از رحم او متولد و به همین سبب صاحب منزلت مادری میشود. به عبارت دیگر مادر کسی است که؛ امر پرورش فرزندان را در دوران حمل و پس از آن بر عهده داشته و در انجام این وظیفه، بدون هیچ چشمداشت مادی یا معنوی، کوشا است. در مباحث فرهنگی و اجتماعی، پایگاه مادری حامل منزلت و نقشهایی است که دیگران از زن بهعنوان مادر انتظار دارند. ملاکهای منزلت در فرهنگهای مختلف متفاوت است که عمدترین آنها عبارتند از: ثروت، قدرت، نَسب، سن و ارزشهای فرهنگی و معنوی.[۹]
پانویس
- ↑ دهخدا، لغتنامه، ذیل واژهٔ مادر، 1377ش، ج13، ص19928.
- ↑ معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژهٔ مادر، 1388ش، ج3، ص3681.
- ↑ امینی، «خوشۀ مرکب مفهوم مادر در قرآن کریم: مطالعهای شناختی»، 1403ش، ص34.
- ↑ «وطن همان مادر است!»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.
- ↑ «مادر ترکی»، وبسایت آبادیس.
- ↑ «پدر و مادر به گویش لری چی میشه؟»، وبسایت آبادیس.
- ↑ «اعضای خانواده و افراد دارای نسبت خانوادگی در زبان گیلکی»، وبسایت آموزش زبان گیلکی.
- ↑ خاوری، «هزاگی؛ گویش/ لهجه»، وبسایت ادبیات وطن ادب.
- ↑ ابراهیمیپور و دیگران، شاخصهای خانواده مطلوب، 1395ش، ص549.