| خط ۶: | خط ۶: | ||
تشییع جنازه [[قاسم سلیمانی]] به رویدادی آیینی اشاره دارد که پس از ترور وی به همراه [[ابومهدی المهندس]] و جمعی از همرزمانش در حملۀ هوایی آمریکا به فرودگاه بغداد در بامداد ۱۳ دی ۱۳۹۸ش، به دستور [[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور وقت ایالات متحده، از روز ۱۴ دی در شهرهای عراق آغاز و تا ۱۸ دی در شهرهای ایران ادامه یافت.<ref>{{پک/بن|تشییع۱|ک=پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل|ف=روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر}}</ref> | تشییع جنازه [[قاسم سلیمانی]] به رویدادی آیینی اشاره دارد که پس از ترور وی به همراه [[ابومهدی المهندس]] و جمعی از همرزمانش در حملۀ هوایی آمریکا به فرودگاه بغداد در بامداد ۱۳ دی ۱۳۹۸ش، به دستور [[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور وقت ایالات متحده، از روز ۱۴ دی در شهرهای عراق آغاز و تا ۱۸ دی در شهرهای ایران ادامه یافت.<ref>{{پک/بن|تشییع۱|ک=پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل|ف=روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر}}</ref> | ||
== پیشینه و زمینهها == | == پیشینه و زمینهها<ref group="دیدگاه">این بخش اصلا لازم نیست به نظرم | ||
این مقاله باید متمرکز بر تشییع باشد و نیازی به ورود در معرفی شخص نیست. از الگوی نوشتار اصلی استفاده میکنیم که نویسنده به مقاله قاسم سلیمانی منتقل شود.</ref> == | |||
قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در سالهای پیش از ترور، بهعنوان یکی از چهرههای اثرگذار نظامی و راهبردی جمهوری اسلامی ایران در منطقه شناخته میشد. او که از دوران جنگ تحمیلی و فرماندهی لشکر ۴۱ ثارالله در جبهههای جنوب، تجربههای میدانی گستردهای را پشت سر گذاشته بود، پس از انتصاب به فرماندهی نیروی قدس در ۱۳۷۶ش نقش محوری در سیاستهای منطقهای جمهوری اسلامی ایفا کرد. حضور میدانی او در حمایت از محور مقاومت در سوریه و عراق، بهویژه در نبرد با داعش و نیز حمایت از گروههای فلسطینی و لبنانی، جایگاه او را بهعنوان یکی از چهرههای کلیدی در بازتعریف معادلات غرب آسیا تثبیت کرد.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۳|ک=پایگاه اطلاعرسانی KHAMENEI.IR|ف=شهید سلیمانی، سمبل عقلانیت تشیع}}</ref> بر اساس برخی تحلیلها، نقش محوری سلیمانی در خنثیسازی نقشۀ آمریکا و برخی کشورهای منطقه برای تجزیه سوریه و عراق و نیز شکست طرح آنان برای ساقطکردن دولت بشار اسد، از دلایل اصلی ترور او به شمار میرود.<ref>{{پک/بن|تشییع۲۴|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=علت این همه وحشت آمریکایی ها از شهید سلیمانی چه بود؟}}</ref> نزدیکی او به [[سید علی خامنهای]] و دریافت [[مدال فتح]]<ref>{{پک/بن|تشییع۲۶|ک=وبسایت آپارات|ف=اهدای نشان فتح به سردار حاج قاسم سلیمانی توسط امام خامنهای}}</ref> و [[نشان ذوالفقار]] از سوی وی<ref>{{پک/بن|تشییع۲۵|ک=وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی خامنهای|ف=سخننگاشت {{!}} اعطای نشان عالی ذوالفقار به سردار سرلشکر قاسم سلیمانی}}</ref> بر جایگاه ویژهٔ او در ساختار قدرت جمهوری اسلامی افزود. این زمینهها، تشییع پس از ترور او را به رویدادی با ابعاد ملی و فراملی تبدیل کرد.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۳|ک=پایگاه اطلاعرسانی KHAMENEI.IR|ف=شهید سلیمانی، سمبل عقلانیت تشیع}}</ref> | قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در سالهای پیش از ترور، بهعنوان یکی از چهرههای اثرگذار نظامی و راهبردی جمهوری اسلامی ایران در منطقه شناخته میشد. او که از دوران جنگ تحمیلی و فرماندهی لشکر ۴۱ ثارالله در جبهههای جنوب، تجربههای میدانی گستردهای را پشت سر گذاشته بود، پس از انتصاب به فرماندهی نیروی قدس در ۱۳۷۶ش نقش محوری در سیاستهای منطقهای جمهوری اسلامی ایفا کرد. حضور میدانی او در حمایت از محور مقاومت در سوریه و عراق، بهویژه در نبرد با داعش و نیز حمایت از گروههای فلسطینی و لبنانی، جایگاه او را بهعنوان یکی از چهرههای کلیدی در بازتعریف معادلات غرب آسیا تثبیت کرد.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۳|ک=پایگاه اطلاعرسانی KHAMENEI.IR|ف=شهید سلیمانی، سمبل عقلانیت تشیع}}</ref> بر اساس برخی تحلیلها، نقش محوری سلیمانی در خنثیسازی نقشۀ آمریکا و برخی کشورهای منطقه برای تجزیه سوریه و عراق و نیز شکست طرح آنان برای ساقطکردن دولت بشار اسد، از دلایل اصلی ترور او به شمار میرود.<ref>{{پک/بن|تشییع۲۴|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=علت این همه وحشت آمریکایی ها از شهید سلیمانی چه بود؟}}</ref> نزدیکی او به [[سید علی خامنهای]] و دریافت [[مدال فتح]]<ref>{{پک/بن|تشییع۲۶|ک=وبسایت آپارات|ف=اهدای نشان فتح به سردار حاج قاسم سلیمانی توسط امام خامنهای}}</ref> و [[نشان ذوالفقار]] از سوی وی<ref>{{پک/بن|تشییع۲۵|ک=وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی خامنهای|ف=سخننگاشت {{!}} اعطای نشان عالی ذوالفقار به سردار سرلشکر قاسم سلیمانی}}</ref> بر جایگاه ویژهٔ او در ساختار قدرت جمهوری اسلامی افزود. این زمینهها، تشییع پس از ترور او را به رویدادی با ابعاد ملی و فراملی تبدیل کرد.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۳|ک=پایگاه اطلاعرسانی KHAMENEI.IR|ف=شهید سلیمانی، سمبل عقلانیت تشیع}}</ref> | ||
| خط ۵۲: | خط ۵۴: | ||
== تشییعکنندگان == | == تشییعکنندگان == | ||
در آیین تشییع پیکر قاسم سلیمانی در شهرهای مختلف عراق و ایران، طیفهای گستردهای از اقشار مختلف جامعه از جمله مراجع تقلید، علمای برجستۀ حوزه، دانشگاهیان مقامات عالیرتبۀ کشوری و لشکری<ref>{{پک/بن|تشییع۱۰|ک=خبرگزاری میزان|ف=خیزش دهها میلیون ایرانی و عراقی در مراسم تشییع پیکر مطهر حاج قاسم}}</ref> و نیز جوانانی از بیش از ۱۰۰ ملیت جهان حضور داشتند که با در دست داشتن پرچمهای کشورهای خود، بر ابعاد فراملی این رویداد تأکید میکردند.<ref>{{پک/بن|تشییع۸|ک=خبرگزاری فرارو|ف=تشییع باشکوه پیکر سردار شهید قاسم سلیمانی در تهران و قم}}</ref> اسماعیل هنیه، رئیس وقت دفتر سیاسی حماس طی سخنانی، سلیمانی را «شهید القدس» نامید و بر نقش او در حمایت از آرمان فلسطین تأکید کرد.<ref>{{پک/بن|تشییع۹|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=حاج قاسم، مردی از جنس مردم و انقلاب}}</ref> با این حال، برآوردهای متفاوتی از تعداد شرکتکنندگان در مراسم تشییع پیکر قاسم سلیمانی در گزارش رسانهها ارائه شده است. برخی تعداد شرکتکنندگان در این مراسم را حدود ۲۰<ref>{{پک/بن|تشییع۱۹|ک=خبرگزاری مهر|ف=حدود ۲۰ میلیون نفر در تشییع پیکر سردار سلیمانی شرکت کردند}}</ref> تا ۲۵ میلیون نفر و تعداد شرکتکنندگان در مراسم تهران را حدود ۵ | در آیین تشییع پیکر قاسم سلیمانی در شهرهای مختلف عراق و ایران، طیفهای گستردهای از اقشار مختلف جامعه از جمله مراجع تقلید، علمای برجستۀ حوزه، دانشگاهیان مقامات عالیرتبۀ کشوری و لشکری<ref>{{پک/بن|تشییع۱۰|ک=خبرگزاری میزان|ف=خیزش دهها میلیون ایرانی و عراقی در مراسم تشییع پیکر مطهر حاج قاسم}}</ref> و نیز جوانانی از بیش از ۱۰۰ ملیت جهان حضور داشتند که با در دست داشتن پرچمهای کشورهای خود، بر ابعاد فراملی این رویداد تأکید میکردند.<ref>{{پک/بن|تشییع۸|ک=خبرگزاری فرارو|ف=تشییع باشکوه پیکر سردار شهید قاسم سلیمانی در تهران و قم}}</ref> اسماعیل هنیه، رئیس وقت دفتر سیاسی حماس طی سخنانی، سلیمانی را «شهید القدس» نامید و بر نقش او در حمایت از آرمان فلسطین تأکید کرد.<ref>{{پک/بن|تشییع۹|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=حاج قاسم، مردی از جنس مردم و انقلاب}}</ref> با این حال، برآوردهای متفاوتی از تعداد شرکتکنندگان در مراسم تشییع پیکر قاسم سلیمانی در گزارش رسانهها ارائه شده است. برخی تعداد شرکتکنندگان در این مراسم را حدود ۲۰<ref>{{پک/بن|تشییع۱۹|ک=خبرگزاری مهر|ف=حدود ۲۰ میلیون نفر در تشییع پیکر سردار سلیمانی شرکت کردند}}</ref> تا ۲۵ میلیون نفر و تعداد شرکتکنندگان در مراسم تهران را حدود ۵ تا ۷ میلیون نفر برآورد کرده است.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۸|ک=وبسایت تابناک|ف=حضور میلیونی در مراسم تشییع شهید سلیمانی}}</ref> این مراسم در سطح جهانی از نظر تعداد شرکتکنندگان، پس از مراسم تشییع شخصیتهایی مانند آنا دورای در هند، امامخمینی در جمهوری اسلامی ایران و آبراهام لینکلن در آمریکا، در شمار یکی از بزرگترین مراسم تشییع جهان قرار گرفته است.<ref>{{پک/بن|تشییع۶|ک=خبرگزاری ایمنا|ف=تشییع پیکر امام خمینی(ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت ترین ها}}</ref> | ||
== نشانهها و آیینهای نمادین == | == نشانهها و آیینهای نمادین == | ||
| خط ۶۶: | خط ۶۸: | ||
=== فرهنگی و هنری === | === فرهنگی و هنری === | ||
به گزارش رسانهها، رویداد تشییع پیکر قاسم سلیمانی با برگزاری فراخوانها و نمایشگاههای عکسی متعدد، بازتابی در عرصۀ هنرهای تجسمی یافت. برای مثال خانه عکاسان ایران و انجمن عکاسان انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، فراخوان عکاسی «فرمانده من» را با موضوع تشییع در شهرهای اهواز، مشهد، تهران، قم و کرمان برگزار کردند که در آن عکاسان حرفهای، عموم مردم و نوجوانان، آثار خود را در بخشهای تک عکس، مجموعه عکس و عکاسی با تلفن همراه فرستادند.<ref>{{پک/بن|تشییع۲۱|ک=خبرگزاری قدس|ف=فراخوان عکاسی از تشییع شهید قاسم سلیمانی با عنوان «فرمانده من»}}</ref><ref>{{پک/بن|تشییع۲۲|ک=خبرگزاری مهر|ف=نمایشگاه عکس از جلوههای مردمی محبوبیت حاج قاسم افتتاح شد}}</ref> همچنین در سومین سالگرد ترور، نمایشگاه «کآرام جانم میرود» با نمایش ۶۵ عکس از ۳۷ عکاس از شهرهای عراق و ایران، به همت خانه عکاسان ایران در حوزه هنری برگزار شد. این فراخوانها و نمایشگاهها با هدف ثبت و بازنمایی ابعاد مردمی و احساسی حضور سلیمانی در زندگی عمومی و پیوند عاطفی مردم با او برگزار شدند.<ref>{{پک/بن|تشییع۲۰|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=۶۵ عکس از تشییع پیکر سردار سلیمانی روی دیوار می رود}}</ref> | به گزارش رسانهها، رویداد تشییع پیکر قاسم سلیمانی با برگزاری فراخوانها و نمایشگاههای عکسی متعدد، بازتابی در عرصۀ هنرهای تجسمی یافت. برای مثال خانه عکاسان ایران و انجمن عکاسان انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، فراخوان عکاسی «فرمانده من» را با موضوع تشییع در شهرهای اهواز، مشهد، تهران، قم و کرمان برگزار کردند که در آن عکاسان حرفهای، عموم مردم و نوجوانان، آثار خود را در بخشهای تک عکس، مجموعه عکس و عکاسی با تلفن همراه فرستادند.<ref>{{پک/بن|تشییع۲۱|ک=خبرگزاری قدس|ف=فراخوان عکاسی از تشییع شهید قاسم سلیمانی با عنوان «فرمانده من»}}</ref><ref>{{پک/بن|تشییع۲۲|ک=خبرگزاری مهر|ف=نمایشگاه عکس از جلوههای مردمی محبوبیت حاج قاسم افتتاح شد}}</ref> همچنین در سومین سالگرد ترور، نمایشگاه «کآرام جانم میرود» با نمایش ۶۵ عکس از ۳۷ عکاس از شهرهای عراق و ایران، به همت خانه عکاسان ایران در حوزه هنری برگزار شد. این فراخوانها و نمایشگاهها با هدف ثبت و بازنمایی ابعاد مردمی و احساسی حضور سلیمانی در زندگی عمومی و پیوند عاطفی مردم با او برگزار شدند.<ref>{{پک/بن|تشییع۲۰|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=۶۵ عکس از تشییع پیکر سردار سلیمانی روی دیوار می رود}}</ref><ref group="دیدگاه">قسمت اخیر مربوط به تشییع نیست</ref> | ||
== ابعاد رویداد از نگاه کارشناسان و تحلیلگران<ref group="دیدگاه">میشه گفت پیامدها؟</ref> == | |||
سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، این رویداد را «بزرگترین بدرقه جهان» توصیف کرده و آن را نماد برانگیختگی مقاومت در جهان اسلام و نشانهای از شکست استکبار در دو دورهٔ حیات و پس از شهادت سلیمانی دانسته است. از منظر وی، این تشییع، ژنرالهای جنگ نرم آمریکا را متحیر ساخت و غلبهٔ نرمافزاری بر هیمنهٔ استکبار را به نمایش گذاشت.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۴|ک=وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی خامنهای|ف=بیانات در دیدار دستاندرکاران مراسم سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی و خانواده شهید سلیمانی}}</ref> در کنار این نگاه، برخی تحلیلگران این رویداد را بهعنوان پدیدهای اجتماعی-فرهنگی و بازتابدهندهٔ پیوند میان مردم، نظام سیاسی و گفتمان مقاومت ارزیابی کردهاند. به باور آنان، تشییع میلیونی نشانهای از اعتماد عمومی به نظام، بازآفرینی همبستگی ملی و رویش معرفتیِ جدید در انقلاب اسلامی بوده که در آن، ترور سلیمانی به تقویت هویت ملی-مذهبی و بازتعریف جایگاه ایران در منطقه انجامید.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۵|ک=پایگاه اطلاعرسانی KHAMENEI.IR|ف=بزرگترین بدرقهی جهان؛ رویش معرفتی جدید در انقلاب}}</ref> همچنین این رویداد، بهعنوان پاسخی به نارضایتیهای انباشته<ref group="دیدگاه">پاسخی به نارضایتیهای انباشته؟ چطور میشه این تشییع پاسخ به نارضایتی انباشه باشه؟ نباید برعکس باشه؟ | |||
در منبع بود واقعا؟</ref> و نمایشی از وفاداری جمعی به آرمانهای انقلاب و نیز عاملی برای افول نفوذ آمریکا در منطقه تفسیر شده است.<ref>{{پک/بن|تشییع۱۳|ک=پایگاه اطلاعرسانی KHAMENEI.IR|ف=شهید سلیمانی، سمبل عقلانیت تشیع}}</ref><ref group="دیدگاه">این پانویس و قبلی آدرس سایت درست درج نشده است.</ref> بهدلیل ابعاد گستردهٔ این رویداد، کتاب «آیت حق» با هدف تحلیل جامعهشناختی و سیاسی آن توسط مرکز پژوهشهای علوم انسانی اسلامی صدرا منتشر شده است که حاصل نشستهای علمی با حضور اساتید حوزه و دانشگاه بوده و به واکاوی چرایی حضور میلیونی مردم با سلایق گوناگون و بازتابهای اجتماعی و سیاسی آن پرداخته است.<ref>{{پک/بن|تشییع۵|ک=خبرگزاری فارس|ف=ایران برای سردار دلها گریست/ بررسی تشییع تاریخی حاج قاسم در آیت حق}}</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
