بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳: خط ۳:
باور به آخرالزمان و منجی موعود، از پویاترین اندیشه‌ها در تاریخ ادیان و تمدن‌های بشری است. در این میان، مهدویت در اسلام با واکاوی فتنه‌های اجتماعی، بحران‌های معیشتی و ترسیم ویژگی‌های تمدن آرمانی در عصر ظهور شناخته می‌شود. موازی با اندیشه اسلامی، جلوه‌های این باور در آیین زرتشت با محوریت سوشیانت، در مسیحیت با بازگشت دوباره عیسی مسیح و در آیین هندو با ظهور آواتار کلکی بازتاب یافته است؛ مفاهیمی که در دوران معاصر، به ابزاری برای بهره‌برداری‌های سیاسی، رسانه‌ای و سینمایی در جهان غرب تبدیل شده‌اند.
باور به آخرالزمان و منجی موعود، از پویاترین اندیشه‌ها در تاریخ ادیان و تمدن‌های بشری است. در این میان، مهدویت در اسلام با واکاوی فتنه‌های اجتماعی، بحران‌های معیشتی و ترسیم ویژگی‌های تمدن آرمانی در عصر ظهور شناخته می‌شود. موازی با اندیشه اسلامی، جلوه‌های این باور در آیین زرتشت با محوریت سوشیانت، در مسیحیت با بازگشت دوباره عیسی مسیح و در آیین هندو با ظهور آواتار کلکی بازتاب یافته است؛ مفاهیمی که در دوران معاصر، به ابزاری برای بهره‌برداری‌های سیاسی، رسانه‌ای و سینمایی در جهان غرب تبدیل شده‌اند.


== مهدویت و آخرالزمان در اسلام ==
== آخرالزمان در اسلام ==
در اندیشه اسلامی، به‌ویژه بر اساس منابع شیعه، آخرالزمان به دورانی اشاره دارد که با تحولات عظیم و نشانه‌های الهی همراه است و به ظهور حضرت مهدی و وقایع پس از آن منتهی می‌گردد<ref>{{پک/بن|تابناک_جنگ|ف=این جنگ بزرگ نشانه آخرالزمان است|ک=تابناک}}</ref>. روایات اسلامی اوضاع این دوران را در حوزه‌های گوناگون ترسیم کرده‌اند.
در اندیشه اسلامی، به‌ویژه بر اساس منابع شیعه، آخرالزمان به دورانی اشاره دارد که با تحولات عظیم و نشانه‌های الهی همراه است و به ظهور حضرت مهدی و وقایع پس از آن منتهی می‌گردد<ref>{{پک/بن|تابناک_جنگ|ف=این جنگ بزرگ نشانه آخرالزمان است|ک=تابناک}}</ref>. روایات اسلامی اوضاع این دوران را در حوزه‌های گوناگون ترسیم کرده‌اند.


خط ۱۷: خط ۱۷:
== آخرالزمان در سایر ادیان آسمانی ==
== آخرالزمان در سایر ادیان آسمانی ==
=== آیین زرتشت و سه موعود ===
=== آیین زرتشت و سه موعود ===
در آیین مزدیسنا یا دین زرتشتی، موضوع آخرالزمان با مفهوم نجات و رهایی پیوند دارد. در متون کهن زرتشتی مانند اوستا و بندهش، از سه موعود آخرالزمانی یاد شده است که همگی با عنوان عام '''سوشیانت''' یا '''سوشیانس''' (به معنی سودرسان یا رهایی‌بخش) شناخته می‌شوند<ref>{{پک/بن|ایرنا_زرتشت|ف=آخرالزمان و سه موعود زرتشتی|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref>. سومین و آخرینِ این موعودها، وظیفه نهایی پاکسازی جهان از شرارت و دروغ (دُروج) و اعطای جاودانگی به گیتی را بر عهده دارد.
در آیین مزدیسنا یا دین زرتشتی، موضوع آخرالزمان با مفهوم نجات و رهایی پیوند دارد. در متون کهن زرتشتی مانند اوستا و بندهش، از سه موعود آخرالزمانی یاد شده است که همگی با عنوان عام سوشیانت یا سوشیانس به معنی سودرسان یا رهایی‌بخش شناخته می‌شوند<ref>{{پک/بن|ایرنا_زرتشت|ف=آخرالزمان و سه موعود زرتشتی|ک=خبرگزاری ایرنا}}</ref>. سومین و آخرینِ این موعودها، وظیفه نهایی پاکسازی جهان از شرارت و دروغ (دُروج) و اعطای جاودانگی به گیتی را بر عهده دارد.


=== رجعت مسیح در کتاب مقدس ===
=== رجعت مسیح در کتاب مقدس ===
خط ۲۳: خط ۲۳:


== آخرالزمان در دین هندو ==
== آخرالزمان در دین هندو ==
 
در باورهای هندو، زمان به دورهای متعددی تقسیم می‌شود که آخرین آن‌ها دوره انحطاط اخلاقی و غلبه تاریکی بر نیکی است و با نام یوگه کالی یا همان دوران آخرالزمان شناخته می‌شود<ref>{{پک|قرائی|۱۳۹۷|ک=موعود آخرالزمان در دین هندو|ص=۲۷}}</ref>.
== آخرالزمان در دین هندو ==
در باورهای هندو، زمان به دورهای متعددی تقسیم می‌شود که آخرین آن‌ها دوره انحطاط اخلاقی و غلبه تاریکی بر نیکی است و با نام '''یوگه کالی''' (دوران آخرالزمان) شناخته می‌شود<ref>{{پک|قرائی|۱۳۹۷|ک=موعود آخرالزمان در دین هندو|ص=۲۷}}</ref>.


=== کلکی، منجی آیین هندو ===
=== کلکی، منجی آیین هندو ===
بر اساس متون حماسی هندو مانند مهابارته و پورانه‌ها، در پایان دوره کالی، دهمین تجسد یا آواتار ویشنو به نام '''کلکی''' (Kalki) ظهور خواهد کرد<ref>{{پک|قرائی|۱۳۹۷|ک=موعود آخرالزمان در دین هندو|ص=۳۰}}</ref>. او بر اسب سفیدی سوار شده، شمشیر به دست می‌گیرد و با نابود کردن بدکاران و پاکسازی زمین از ظلم، بشریت را به عصر طلایی جدیدی وارد می‌کند. برخی از پژوهشگران معاصر کوشش کرده‌اند ویژگی‌های کلکی را بر حضرت محمد، پیامبر اسلام، تطبیق دهند؛ هرچند این فرضیه به دلیل تأخر متون کلکی‌پورانه و تفاوت‌های ریشه‌ای زبانی با نقدهای جدی روبه‌رو شده است<ref>{{پک|قرائی|۱۳۹۷|ک=موعود آخرالزمان در دین هندو|ص=۴۲}}</ref>.
بر اساس متون حماسی هندو مانند مهابارته و پورانه‌ها، در پایان دوره کالی، دهمین تجسد یا آواتار ویشنو به نام کلکی (Kalki) ظهور خواهد کرد<ref>{{پک|قرائی|۱۳۹۷|ک=موعود آخرالزمان در دین هندو|ص=۳۰}}</ref>. او بر اسب سفیدی سوار شده، شمشیر به دست می‌گیرد و با نابود کردن بدکاران و پاکسازی زمین از ظلم، بشریت را به عصر طلایی جدیدی وارد می‌کند. برخی از پژوهشگران معاصر کوشش کرده‌اند ویژگی‌های کلکی را بر حضرت محمد، پیامبر اسلام، تطبیق دهند؛ هرچند این فرضیه به دلیل تأخر متون کلکی‌پورانه و تفاوت‌های ریشه‌ای زبانی با نقدهای جدی روبه‌رو شده است<ref>{{پک|قرائی|۱۳۹۷|ک=موعود آخرالزمان در دین هندو|ص=۴۲}}</ref>.


== دیدگاه‌های غربی و معاصر ==
== دیدگاه‌های غربی و معاصر ==