پیش‌نویس:شهوت: تفاوت میان نسخه‌ها

شهوت به هرگونه میل و گرایش درونی به لذت‌های مادی و دنیوی گفته می‌شود و در مواردی به‌طور خاص به تمایل جنسی اطلاق می‌گردد. شهوت نقطه مقابل عفت است. عفت نیز دارای مفهوم عام و خاص است. مفهوم عام آن، خویشتن‌داری در برابر هر گونه تمایل افراطی نفسانی است و مفهوم خاص آن، خویشتن‌داری در برابر تمایلات بی‌بند و بار جنسی است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/6719/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DB%8C مکارم شیرازی، «شهوت‌پرستی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref><ref group="دیدگاه">بر اساس متن منبع، پرهیز از بی پروایی در امور جنسی معنای خاص عفت است و معادل جمله ماقبل آن نیست.

 

 

جایگزین کردم</ref> ریشه واژه اشتها نیز همین ماده است.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/24/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85%D8%9B-%D9%84%D8%B0%D9%91%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%AA%E2%80%8F-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 مصباح یزدی، «جلسه پنجم؛ لذّات و شهوات‏ از نگاه قرآن»، پایگاه اطلاع‌رسانی آثار آیت‌الله مصباح یزدی.]</ref>

'''در روان‌شناسی''': شهوت در نگاه روان‌شناسانه به میلی گفته می‌شود که شدت آن از مرز اعتدال گذشته و با غلبه کامل بر سایر امیال، توجه فرد را به صورت انحصاری به سوی خویش فرا می‌خواند.<ref>[https://lib.eshia.ir/10061/18/94#_ftnref2 هاشمی رفسنجانی، فرهنگ قرآن، مرکز فرهنگ و معارف قرآن، ج۱۸، ص۹۴.]</ref><ref group="دیدگاه">نظر رواشنسان حتما باید بیاید ولی از منبع متناسب با خودش نه از فرهنگ قرآن. </ref> البته گفته شده در بیشتر موارد، وقتی کلمه شهوت، مطلق و بدون پیشوند یا پسوندی به کار می‌رود، مفهوم شهوت جنسی از آن برداشت می‌شود. برخی از لغت‌دانان نیز اصطلاح شهوت را میل جنسی معنا کرده‌اند.<ref>[https://www.tebyan.net/news/348157/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%B0%D9%85%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB محمدی، «شهوات و مذمت آن از دیدگاه قرآن و احادیث»، سایت تبیان]</ref><ref group="دیدگاه">بحث مفهوم شناسی نیاز به ساماندهی دارد

 

 

 

 

 

2- رفع تکرارها</ref>

شهوت به پیروی از انواع لذت‌های دنیوی دارای انواعی است که برخی از آن‌ها در ادبیات عمومی معروف است:<ref group="دیدگاه">هر کدام از انواع زیر قطعا مقالات مستقلی خواهند داشت و به همین دلیل در اینجا فقط به معرفی حداقلی آنها پرداخته می‌شود. متن زیر یک خلاصه خیلی فشرده از متن شماست. لطفا چک کنید و ارجاعات مربوطه را درج کنید. (البته متن پیشنهادی است، چنانچه تغییراتی و یا اصلاحاتی مدنظرتان هست اعمال کنید؛ غرض نگارش حداقلی و موجز این بحث است)

 

 

'''شهوت جنسی:''' غریزه‌ای که کارکرد اصلی آن بقا و استمرار نسل است. روان‌شناسان آن را در دسته نیازهای ثانویه قرار می‌دهند؛ با این حال، عدم مدیریت یا سرکوب آن می‌تواند به اختلالات روانی (نظیر افسردگی و وسواس) و بروز ناهنجاری‌های رفتاری و اجتماعی منجر شود.

 

'''شهوت مال‌اندوزی:''' تمایل افراطی به انباشت سرمایه و دارایی، فارغ از مشروعیت یا عدم مشروعیت روش‌های کسب آن.

 

 

 

* شهوت جنسی: از شهوت و تمایل دو جنس مخالف در میان انسان‌ها با غریزه جنسی نیز تعبیر می‌شود. ارضا‌نشدن و فقدان پاسخ به این غریزه به مرگ انسان منتهی نمی‌شود و به همین دلیل روان‌شناسان و زیست‌شناسان آن را در ردیف نیازهای ثانویه انسانی قرار داده‌اند. اما بدون پاسخ مناسب به این کشش درونی جامعه شاهد اختلالات متعددی خواهد شد، مانند بیماری‌های روانی همچون [[وسواس]] و [[افسردگی]] یا [[انحرافات جنسی]] چون [[استمنا]] و [[همجنس‌گرایی]]،<ref>فقیهی، تربیت جنسی، ۱۳۸۷ش، ص۳۸ ـ ۳۹.</ref> برهنگی و خودنمایی و آرایش زنان در سطح جامعه، آزارگری و آزارخواهی جنسی، [[چشم‌چرانی]]، [[روسپی‌گری]]، زنا با محارم، بچه‌بازی و تشابه به جنس مخالف.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Attachment/ArticleFile/22960.pdf مروتی و دیگران، «علل و عوامل انحرافات جنسی از دیدگاه قرآن و روایات»، ص۹۶ ـ ۹۷.]</ref> در این میان [[آمیزش جنسی]] را بزرگترین لذت جسمانی برای انسان قلمداد کرده‌اند.<ref>[https://lib.eshia.ir/12016/3/106 طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، منشورات اسماعیلیان، ج۳، ص۱۰۶.]</ref> حکمت آفرینش شهوت جنسی را استمرار و بقاى نسل موجودات زنده دانسته‌اند.<ref>[https://www.porseman.com/article/%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%BA%D8%B1%D9%8A%D8%B2%D9%87-%D8%AC%D9%86%D8%B3%D9%8A/137226 «فلسفه وجود غریزه جنسی»، پرسمان دانشگاهیان.]</ref>

 

* قدرت‌طلبی و مقام‌پرستی: انسان گرفتار به این شهوت برای رسیدن به قدرت و مقام یا نگهداشتن موقعیت فعلی خود از هر وسیله و اقدامی بهره می‌برد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/102488/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DA%AF%DB%8C_%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA%D8%9B_%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7_%D8%A8%D9%87_%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C_%D8%B0%D9%84%D8%AA محدثی، «بردگی شهوت؛ سقوط به وادی ذلت»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>

* شهوت شهرت: بسیاری از مردم از مشهور‌شدن و دیده‌شدن لذت می‌برند و گاه ثروت خود را فدای آن می‌کنند. دنبال‌کنندگان شهوت شهرت در [[شبکه‌های اجتماعی]]، هیچ‌گونه خط قرمزی را مراعات نمی‌کنند و حریم‌های خصوصی را بی‌ارزش می‌شمارند. نشان‌دادن زندگی‌های مجلل و تجملاتی، خانه‌ها و کاخ‌ها، لباس‌ها و پوشش‌های تفاخری و برهنه‌ساز و تبلیغ [[سلبریتی|سلبریتی‌ها]] نمونه‌هایی است که میل رویاپردازی در مخاطب را ارضا کرده و مخاطب بیشتری را جذب می‌کند.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/208192/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C میرزابیگی، «شهوت شهرت در شبکه‌های اجتماعی»، سایت کیهان.]</ref>

* یرخوری و شکمبارگی: بسیاری از مفسران درباره شهوت غذا‌خوردن سخن گفته و برای مهار آن چاره‌اندیشی نموده‌اند.<ref>[https://www.tebyan.net/news/348157/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%B0%D9%85%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB محمدی، «شهوات و مذمت آن از دیدگاه قرآن و احادیث»، سایت تبیان]؛ [http://pajoohe.ir/%D9%BE%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%B1%DB%8C-Gluttony__a-34176.aspx صفرزاده، «پرخوری»، دانشنامه پژوهه.]</ref>

== شهوت در نگاه قرآنی و اخلاقی<ref group="دیدگاه">شهوت در ادیان

شهوت در دیدگاه مسیحیت

شهوت و دیگر ادیان در صورت وجود مطالب</ref> ==

[[قرآن]] در آیات متعددی مستقیم و غیرمستقیم به موضوع شهوت پرداخته و در رسیدن به حد عفت و مهار آن راهنمایی کرده است. برای نمونه پس از یادآوری گروهى از پيامبران الهى و صفات برجسته و والاى آنان، به فرزندان ناشايسته‌اى اشاره می‌کند که روى كار آمدند، نماز را ضايع كردند و از انواع شهوت‌ها پيروى نمودند. سپس به آنان وعید مجازات می‌دهد.<ref>[https://lib.eshia.ir/27561/2/281 مکارم شیرازی، اخلاق در قرآن، ۱۳۷۷ش، ج۲، ص۲۸۱ ـ ۲۸۵.]</ref> كلمه «شهوات» در سه جای قرآن به كار رفته است كه در همه موارد بار منفی دارد.<ref>[https://mesbahyazdi.ir/node/24/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85%D8%9B-%D9%84%D8%B0%D9%91%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%AA%E2%80%8F-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 مصباح یزدی، «جلسه پنجم؛ لذّات و شهوات‏ از نگاه قرآن»، پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله مصباح یزدی.]</ref> قرآن از انواع گرایش‌های شهوانی در میان مردم یاد می‌کند، مواردی چون دلباختگی به زنان، تمایل شدید به داشتن فرزند پسر، ثروت‌اندوزی، دلبستگی به اسب، دام یا زراعت. از دیدگاه [[سید محمدحسین طباطبایی]] عشق به مقام و جاه‌طلبی از امور وهمی و خیالی‌اند و در آیات به امور واقعی اشاره شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/12016/3/105 طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، منشورات اسماعیلیان، ج۳، ص۱۰۵ ـ ۱۰۶.] </ref><ref group="دیدگاه">آدرس بر اساس شیوه نامه درج شود</ref>

[[پیامبران]] هرگز به دنبال نابودی کامل شهوت نبوده‌اند. بلکه هدف اصلی این بوده است که این قوه را مهار کنند تا با معیار عقل و قانون الهی وظیفه خود را انجام دهد و از زیاده‌روی و سرکشی که منجر به فساد می‌شود، جلوگیری نمایند.<ref>[https://lib.eshia.ir/11148/1/16/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA خمینی، شرح چهل حدیث، ۱۳۸۰ش، ص۱۶ ـ ۱۷.]</ref> از دیدگاه اخلاقی وقتی انسان اسیر شهوت می‌شود، آزادی و عزت خود را از دست داده و برده امیال نفسانی و دنیاطلبان می‌شود؛ تنها راه نجات، تهذیب نفس از طریق علم سودمند و تمرین مستمر برای مخالفت با خواسته‌های نفس است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11148/1/255/%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AA خمینی، شرح چهل حدیث، ۱۳۸۰ش، ص۲۵۵.]</ref> ملا احمد نراقی معتقد است افراط در شهوت جنسی، عقل و دین را مغلوب کرده و با تمرکز بر لذت‌های پست، فرد را به سوی تباهی و هلاکت در دنیا و آخرت سوق می‌دهد. بنابراین باید از تحریک آن پرهیز کرد، زیرا این شهوت همچون حاکم ظالم، تمام قوا را نابود کرده و عمر را کوتاه می‌سازد.<ref>[https://lib.eshia.ir/10341/1/315 نراقی، معراج السعاده، مؤسسه انتشارات هجرت، ص۳۱۵ ـ ۳۱۶.]</ref>