خط ۴۳: خط ۴۳:
* '''ایران:''' ایران از گذشته‌های دور محل رجوع شیعیان افغانستان برای تحصیل علوم دینی بوده و این توجه بعد از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] گسترش یافته است. جدا از دانشگاه‌های ایران که دارای رشته‌های علوم دینی و معارف اسلامی هستند، حوزه‌های علمیه سراسر ایران به‌ویژه قم و [[مشهد]] نقش زیادی در [[تربیت]] جوانان [[شیعه]] داشته و به این طریق در حوزه‌های گوناگون علوم اسلامی شخصیت‌های شناخته شده‌ای آموزش داده‌ است. این شخصیت‌ها نیز توانسته‌اند در [[فرهنگ]]، سیاست، ادبیات، اجتماع و دانشگاه‌های افغانستان نقش‌آفرین باشند.<ref>کاظمی، حوزۀ علمیه نجف و قم و نقش آن در تاریخ معاصر افغانستان، 1401‌ش، ص51.</ref>  در ایران مدارس اهل‌سنت نیز به‌خصوص در [[سیستان]] و [[بلوچستان]] و [[خراسان]] اقدام به جذب جوانان اهل‌سنت افغانستان کرده و در طول سال‌های اخیر [[جامعه المصطفی العالمیه]] نیز در بعضی واحدهای خود چون گرگان طلاب اهل‌سنت را جذب نموده که برخی از دانش‌آموختگان این مدارس در افغانستان نقش داشته‌‌اند.<ref>[https://sunnionline.us/farsi/daroruloom-zahedan «معرفی دارالعلوم زاهدان»، پایگاه رسمی اطلاع‌رسانی اهل‌سنت ایران.]</ref>
* '''ایران:''' ایران از گذشته‌های دور محل رجوع شیعیان افغانستان برای تحصیل علوم دینی بوده و این توجه بعد از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] گسترش یافته است. جدا از دانشگاه‌های ایران که دارای رشته‌های علوم دینی و معارف اسلامی هستند، حوزه‌های علمیه سراسر ایران به‌ویژه قم و [[مشهد]] نقش زیادی در [[تربیت]] جوانان [[شیعه]] داشته و به این طریق در حوزه‌های گوناگون علوم اسلامی شخصیت‌های شناخته شده‌ای آموزش داده‌ است. این شخصیت‌ها نیز توانسته‌اند در [[فرهنگ]]، سیاست، ادبیات، اجتماع و دانشگاه‌های افغانستان نقش‌آفرین باشند.<ref>کاظمی، حوزۀ علمیه نجف و قم و نقش آن در تاریخ معاصر افغانستان، 1401‌ش، ص51.</ref>  در ایران مدارس اهل‌سنت نیز به‌خصوص در [[سیستان]] و [[بلوچستان]] و [[خراسان]] اقدام به جذب جوانان اهل‌سنت افغانستان کرده و در طول سال‌های اخیر [[جامعه المصطفی العالمیه]] نیز در بعضی واحدهای خود چون گرگان طلاب اهل‌سنت را جذب نموده که برخی از دانش‌آموختگان این مدارس در افغانستان نقش داشته‌‌اند.<ref>[https://sunnionline.us/farsi/daroruloom-zahedan «معرفی دارالعلوم زاهدان»، پایگاه رسمی اطلاع‌رسانی اهل‌سنت ایران.]</ref>


* '''عراق:''' عراق به‌عنوان یکی از مهم‌ترین کانون‌های علمی و دینی جهان تشیع معروف است. در دوران معاصر، شمار قابل توجهی از طلاب علوم دینی افغانستان این فرصت را یافته‌اند که تحت نظر مراجع تقلید در این کشور به تحصیل بپردازند. پس از دورۀ عبدالرحمان خان، این عالمان با ایجاد مدارس علوم دینی در داخل افغانستان، بستر مناسبی برای آموزش معارف اسلامی فراهم آوردند. [[مدرس افغانی|محمد علی مدرس]]، [[قربانعلی وحیدی]]، [[سید سرور واعظ]]، [[سید علی‌احمد حجت|سید علی احمد حجت]]، [[قربانعلی محقق کابلی]]، [[محمداسحاق فیاض|محمداسحاق فیاض،]] [[محمدآصف محسنی|محمد آصف محسنی]]، [[سید علی بهشتی ورسی|سید علی بهشتی]]، [[سید اسماعیل بلخی]]، [[هاشم صالحی مدرس]] و [[قربانعلی عرفانی یکه ولنگی|قربانعلی عرفانی]] برخی از تحصیل کردگان نجف هستند که تأثیر عمیقی بر فرهنگ و هویت دینی شیعیان این کشور گذاشته‌اند. در سال‌های اخیر نیز با احیای مجدد حوزۀ علمیۀ نجف پس از سقوط صدام حسین، طلاب افغانستانی در این مراکز علمی مشغول تحصیل شده‌اند.<ref>کاظمی، حوزۀ علمیه نجف و قم و نقش آن در تاریخ معاصر افغانستان، 1401ش، ص98. </ref>
* '''عراق:''' عراق به‌عنوان یکی از مهم‌ترین کانون‌های علمی و دینی جهان تشیع معروف است. در دوران معاصر، شمار قابل توجهی از طلاب علوم دینی افغانستان این فرصت را یافته‌اند که تحت نظر مراجع تقلید در این کشور به تحصیل بپردازند. پس از دورۀ عبدالرحمان خان، این عالمان با ایجاد مدارس علوم دینی در داخل افغانستان، بستر مناسبی برای آموزش معارف اسلامی فراهم آوردند. [[مدرس افغانی|محمد علی مدرس]]، [[قربانعلی وحیدی]]، [[سید سرور واعظ]]، [[سید علی‌احمد حجت|سید علی احمد حجت]]، [[قربانعلی محقق کابلی]]، [[محمداسحاق فیاض|محمداسحاق فیاض،]] [[محمدآصف محسنی|محمد آصف محسنی]]، [[سید علی بهشتی ورسی|سید علی بهشتی]]، [[سید اسماعیل بلخی]]، [[هاشم صالحی مدرس]]، [[قربانعلی عرفانی یکه ولنگی|قربانعلی عرفانی]] و سلطان ترکستانی برخی از تحصیل کردگان نجف هستند که تأثیر عمیقی بر فرهنگ و هویت دینی شیعیان این کشور گذاشته‌اند. در سال‌های اخیر نیز با احیای مجدد حوزۀ علمیۀ نجف پس از سقوط صدام حسین، طلاب افغانستانی در این مراکز علمی مشغول تحصیل شده‌اند.<ref>کاظمی، حوزۀ علمیه نجف و قم و نقش آن در تاریخ معاصر افغانستان، 1401ش، ص98؛ قاسمی (محقق خراسانی)، المؤلفون الافغانیون المعاصرون (مولفان معاصر افغانستان)، 1400ش، ص182. شفائی، زندانیان روحانیت تشیع افغانستان، 1368ش، ص43. </ref>


==مواد و منابع آموزش دینی در افغانستان==
==مواد و منابع آموزش دینی در افغانستان==