بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
در بامداد جمعه [[۱۴ فروردین]] ۱۴۰۵ش برابر با [[۳ آوریل]] ۲۰۲۶م، یک فروند جنگنده F-15E آمریکایی بر فراز ایران سرنگون شد. اگرچه مقامات آمریکایی در ابتدا وقوع هرگونه حادثه برای جنگنده خود را تکذیب کردند، اما پس از انتشار گزارشهایی مبنی بر فرود دو سرنشین آن (خلبان و تکنیسین تسلیحات) با چتر نجات در خاک ایران، وقوع حادثه را تأیید کردند.<ref>{{پک/بن|وب۱|ف=ادعای سیبیاس درباره نجات یک خلبان جنگنده سرنگون شده آمریکایی در ایران|ک=روزنامه دنیای اقتصاد}}</ref><ref>{{پک/بن|web8|ف=اعتراف رسمی مقامات آمریکایی: جنگنده اف-۱۵ توسط ایران سرنگون شده است|ک=خبرگزاری مهر}}</ref> این اولین هواپیمای سرنشیندار جنگی ایالات متحده بود که پس از ۲۳ سال در یک درگیری رزمی توسط آتش دشمن سرنگون میشد.<ref>{{پک/بن|web4|ف=First US Fighter Shootdown in 23 Years — Iran Air Defence Analysis|ک=Iran Air Defence Analysis}}</ref> | در بامداد جمعه [[۱۴ فروردین]] ۱۴۰۵ش برابر با [[۳ آوریل]] ۲۰۲۶م، یک فروند جنگنده F-15E آمریکایی بر فراز ایران سرنگون شد. اگرچه مقامات آمریکایی در ابتدا وقوع هرگونه حادثه برای جنگنده خود را تکذیب کردند، اما پس از انتشار گزارشهایی مبنی بر فرود دو سرنشین آن (خلبان و تکنیسین تسلیحات) با چتر نجات در خاک ایران، وقوع حادثه را تأیید کردند.<ref>{{پک/بن|وب۱|ف=ادعای سیبیاس درباره نجات یک خلبان جنگنده سرنگون شده آمریکایی در ایران|ک=روزنامه دنیای اقتصاد}}</ref><ref>{{پک/بن|web8|ف=اعتراف رسمی مقامات آمریکایی: جنگنده اف-۱۵ توسط ایران سرنگون شده است|ک=خبرگزاری مهر}}</ref> این اولین هواپیمای سرنشیندار جنگی ایالات متحده بود که پس از ۲۳ سال در یک درگیری رزمی توسط آتش دشمن سرنگون میشد.<ref>{{پک/بن|web4|ف=First US Fighter Shootdown in 23 Years — Iran Air Defence Analysis|ک=Iran Air Defence Analysis}}</ref> | ||
بر اساس ادعای منابع آگاه نظامی، احتمال میرود ایران برای سرنگونی این جنگندههای پیشرفته از ترکیبی از تسلیحات جدید و کمکهای فنی متحدان خود استفاده کرده باشد. گزارشهای انبیسی حاکی از آن است که ممکن است موشکهای دوشپرتاب (MANPADS) پیشرفته ساخت چین در هدف قرار دادن اف-۱۵ها در ارتفاع پایین نقش داشته باشند. همچنین گمانهزنیهایی مبنی بر در اختیار قرار دادن رادارهای هشدار زودهنگام دوربرد توسط پکن به تهران در روزهای آغازین درگیری مطرح شده است که توان پدافندی ایران را در برابر هواپیماهای رادارگریز | بر اساس ادعای منابع آگاه نظامی، احتمال میرود ایران برای سرنگونی این جنگندههای پیشرفته از ترکیبی از تسلیحات جدید و کمکهای فنی متحدان خود استفاده کرده باشد. گزارشهای انبیسی حاکی از آن است که ممکن است موشکهای دوشپرتاب (MANPADS) پیشرفته ساخت چین در هدف قرار دادن اف-۱۵ها در ارتفاع پایین نقش داشته باشند. همچنین گمانهزنیهایی مبنی بر در اختیار قرار دادن رادارهای هشدار زودهنگام دوربرد توسط پکن به تهران در روزهای آغازین درگیری مطرح شده است که توان پدافندی ایران را در برابر هواپیماهای رادارگریز افزایش داد.<ref>{{پک/بن|وب۷|ف=ادعای انبیسی به نقل از منابع آگاه: جنگنده آمریکایی اف-۱۵ که ماه پیش بر فراز جنوب غربی ایران سرنگون شد، احتمالاً با یک موشک دوشپرتاب ساخت چین هدف قرار گرفته|ک=خبرگزاری انتخاب}}</ref> | ||
شبکه سیانان در گزارشی اختصاصی مدعی شد که خلبانان نجاتیافته از مشاهده آرایشهای عجیب و پیچیدهای از پهپادهای ایرانی در آسمان خبر دادهاند که به صورت یکپارچه و شناور جابجا میشدند.<ref>{{پک/بن|وب۵۳|ف=روایت خلبان آمریکایی از لحظه سرنگونی جنگنده F۱۵ در آسمان ایران|ک=خبرگزاری ایمنا}}</ref> این پهپادها که | شبکه سیانان در گزارشی اختصاصی مدعی شد که خلبانان نجاتیافته از مشاهده آرایشهای عجیب و پیچیدهای از پهپادهای ایرانی در آسمان خبر دادهاند که به صورت یکپارچه و شناور جابجا میشدند.<ref>{{پک/بن|وب۵۳|ف=روایت خلبان آمریکایی از لحظه سرنگونی جنگنده F۱۵ در آسمان ایران|ک=خبرگزاری ایمنا}}</ref> این پهپادها که بهدلیل درخشش و نوع حرکت دستهجمعی به موجودات فضایی یا عروس دریایی تشبیه شدهاند، از فناوری پیشرفتهای بهره میبردند که خلبانان آمریکایی را غافلگیر کرده بود.<ref>{{پک/بن|وب۵۷|ف=روایت خلبان جنگنده ساقطشده آمریکایی از قدرت پهپادی ایران|ک=خبرگزاری فارس}}</ref> بهگفته کارشناسان نظامی، این قابلیت که پیشتر تصور نمیشد در اختیار ایران باشد، باعث نگرانی جدی فرماندهان آمریکایی شده است.<ref>{{پک/بن|وب۶۱|ف=روایت یک خلبان جنگندهٔ اف‑۱۵ آمریکایی پس از سرنگونی بر فراز ایران|ک=پایگاه خبری تحلیلی فرارو}}</ref> | ||
بر اساس گزارشهای منتشر شده، محل سقوط این جنگنده در ارتفاعات صعبالعبور استان [[کهگیلویه و بویراحمد]] بوده است.<ref>{{پک/بن|وب۲|ف=جنگ روایتها درباره نجات دو خلبان F-15 آمریکایی در ایران؛ واقعیت چیست؟|ک=فرارو}}</ref> هر دو خدمه پروازی موفق به خروج اضطراری (اجکت) شدند اما در دو نقطه متفاوت | بر اساس گزارشهای منتشر شده، محل سقوط این جنگنده در ارتفاعات صعبالعبور استان [[کهگیلویه و بویراحمد]] بوده است.<ref>{{پک/بن|وب۲|ف=جنگ روایتها درباره نجات دو خلبان F-15 آمریکایی در ایران؛ واقعیت چیست؟|ک=فرارو}}</ref> هر دو خدمه پروازی موفق به خروج اضطراری (اجکت) شدند اما در دو نقطه متفاوت در خاک ایران فرود آمدند.<ref>{{پک/بن|وب۴|ف=گفتوگوی اعتماد با خبرنگاران محلی درباره خلبانان جنگنده سقوط کرده در کهگیلویه و بویر احمد / عشایر و روستاییان با سلاح به مناطق کوهستانی و دشتهای استان سرازیر شدهاند|ک=وبسایت اعتماد آنلاین}}</ref> بر اساس برخی منابه، یکی از این دو خلبانان، پیشتر نیز در جریان سقوط سه جنگنده اف-15 در آسمان کویت نیز مجبور به فرود اضطراری شده است.<ref>{{پک/بن|80|ک=وبسایت نورنیوز|ف=خلبان جنگنده اف-15 آمریکا چگونه دو بار در جنگ علیه ایران سقوط کرد؟}}</ref> | ||
مقامات محلی و نظامی ایران بلافاصله نیروهای خود را برای بازداشت خلبانان بسیج کردند و جایزهای برای دستگیری یا هدف قرار دادن آنها تعیین شد.<ref>{{پک/بن|وب۲|ف=جنگ روایتها درباره نجات دو خلبان F-15 آمریکایی در ایران؛ واقعیت چیست؟|ک=فرارو}}</ref> عشایر خوزستان و کهگیلویه و بویراحمد اعلام کردند تا زمانی که این خلبانان را پیدا نکنند دست از تلاش برنمیدارند. آنها در گفتگو با منابع خبر گفتند: «این کار را نه به خاطر پاداش و نه به دلیل ماجراجویی، بلکه به این دلیل انجام میدهیم که پیامی برای سایر خلبانان امریکایی ارسال کنیم که نباید به خاک ایران تجاوز کنند.»<ref>{{پک/بن|وب۴|ف=گفتوگوی اعتماد با خبرنگاران محلی درباره خلبانان جنگنده سقوط کرده در کهگیلویه و بویر احمد / عشایر و روستاییان با سلاح به مناطق کوهستانی و دشتهای استان سرازیر شدهاند|ک=وبسایت اعتماد آنلاین}}</ref> | |||
== عملیات نجات == | == عملیات نجات == | ||
پس از سقوط جنگنده اف-۱۵، ایالات متحده عملیات نجات را آغاز کرد. در این عملیات بیش از ۱۵۰ فروند انواع هواگرد و جنگنده برای پوشش هوایی و خارج کردن خلبان از | پس از سقوط جنگنده اف-۱۵، ایالات متحده عملیات نجات را آغاز کرد. در این عملیات بیش از ۱۵۰ فروند انواع هواگرد و جنگنده برای پوشش هوایی و خارج کردن خلبان از خاک ایران به کار گرفته شدند.<ref>{{پک/بن|صدای آمریکا|ک=صدای آمریکا|ف=دونالد ترامپ: عملیات نجات خلبانان ما در ایران نمایش قدرت آمریکا بود}}</ref> گزارش شده است که نیروهای انتظامی، عشایر و مردم محلی در مناطق چهارمحال و بختیاری با سلاحهای سبک به سمت هواگردهای گشتزنی آمریکایی شلیک کردهاند. برخی منابع به نقل از یک منبع نظامی مدعی شدند که جنگندههای آمریکایی مناطقی از کهگیلویه و بویراحمد را بمباران کردهاند تا احتمالاً خلبان خود را پیش از اسارت توسط ایران، از بین ببرند.<ref>{{پک/بن|وب۲|ف=جنگ روایتها درباره نجات دو خلبان F-15 آمریکایی در ایران؛ واقعیت چیست؟|ک=فرارو}}</ref><ref>{{پک/بن|وب۳|ف=عملیات نجات خلبان یا ربودن اورانیوم؟!|ک=اقتصادران}}</ref> | ||
[[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور ایالات متحده، ادعا دارد که خلبان اول چند ساعت بعد از سقوط نجات پیدا کرد اما نجات افسر دوم | [[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور ایالات متحده، ادعا دارد که خلبان اول چند ساعت بعد از سقوط نجات پیدا کرد اما نجات افسر دوم بهدلیل جراحات شدید و حضور نیروهای ایرانی در منطقه، حدود ۴۸ ساعت به طول انجامید.<ref>{{پک/بن|صدای آمریکا|ک=صدای آمریکا|ف=دونالد ترامپ: عملیات نجات خلبانان ما در ایران نمایش قدرت آمریکا بود}}</ref> او همچنین در صبح یکشنبه ۱۶ فروردین با انتشار پیامی مدعی شد که ارتش آمریکا یکی از جسورانهترین عملیاتهای جستجو و نجات تاریخ خود را انجام داده است.<ref>{{پک/بن|وب۳|ف=گزارش تایمز از نجات دومین خلبان آمریکایی در ایران|ک=تابناک}}</ref> | ||
در جریان این عملیات، گزارشهایی مبنی بر انهدام دو بالگرد بلکهاوک<ref>{{پک/بن|وب۲|ف=بقائی: احتمالا آمریکاییها دنبال دزدیدن اورانیوم بودهاند|ک=خبرگزاری تسنیم}}</ref> و یک هواپیمای سی-۱۳۰ آمریکایی نیز منتشر شد.<ref>{{پک/بن|web10|ف=جزئیات جدید از ۲ بار سقوط خلبان جنگنده اف ۱۵ آمریکا در ایران / هر دو بار موفق به فرار شد|ک=روزنامه شرق}}</ref><ref name=":02">{{پک/بن|وب۳|ف=عملیات نجات خلبان یا ربودن اورانیوم؟!|ک=اقتصادران}}</ref> نیویورک تایمز ساعاتی پس از پیام پیروزی ترامپ گزارش داد که دستکم دو هواپیمای ترابری آمریکایی در جریان این مأموریت در ایران زمینگیر شدند. طبق این گزارش، فرماندهان آمریکایی به دلیل نقص فنی یا شرایط محیطی مجبور شدند این دو هواپیما را منفجر کنند تا به دست نیروهای ایرانی نیفتند و سپس از سه هواپیمای جدید برای تخلیه پرسنل استفاده کردند.<ref>{{پک/بن|وب۲|ف=جنگ روایتها درباره نجات دو خلبان F-15 آمریکایی در ایران؛ واقعیت چیست؟|ک=فرارو}}</ref><ref>{{پک/بن|وب۱۰|ف=ماموریت نجاتی که ۲ خدمه اف-۱۵ئی استرایک ایگل را به خانه بازگرداند|ک=میلیتاری تایمز}}</ref> منابع ایرانی با انتشار تصاویری از لاشههای در حال سوختن تجهیزات آمریکایی، این واقعه را تکرار شکست عملیات پنجه عقاب (واقعه طبس) توصیف کردند.<ref>{{پک/بن|وب۲|ف=جنگ روایتها درباره نجات دو خلبان F-15 آمریکایی در ایران؛ واقعیت چیست؟|ک=فرارو}}</ref><ref name=":02" /> همچنیین منابع خبری مدعی هستند که یک فروند ای-۱۰ نیز در حین پوشش هوایی هدف قرار گرفت و خلبان آن ناچار شد در حریم هوایی کویت خروج اضطراری کند.<ref>{{پک/بن|وب۴|ف=تایملاین دو جت نظامی آمریکا که توسط نیروهای ایرانی سرنگون شدند|ک=گاردین}}</ref> | در جریان این عملیات، گزارشهایی مبنی بر انهدام دو بالگرد بلکهاوک<ref>{{پک/بن|وب۲|ف=بقائی: احتمالا آمریکاییها دنبال دزدیدن اورانیوم بودهاند|ک=خبرگزاری تسنیم}}</ref> و یک هواپیمای سی-۱۳۰ آمریکایی نیز منتشر شد.<ref>{{پک/بن|web10|ف=جزئیات جدید از ۲ بار سقوط خلبان جنگنده اف ۱۵ آمریکا در ایران / هر دو بار موفق به فرار شد|ک=روزنامه شرق}}</ref><ref name=":02">{{پک/بن|وب۳|ف=عملیات نجات خلبان یا ربودن اورانیوم؟!|ک=اقتصادران}}</ref> نیویورک تایمز ساعاتی پس از پیام پیروزی ترامپ گزارش داد که دستکم دو هواپیمای ترابری آمریکایی در جریان این مأموریت در ایران زمینگیر شدند. طبق این گزارش، فرماندهان آمریکایی به دلیل نقص فنی یا شرایط محیطی مجبور شدند این دو هواپیما را منفجر کنند تا به دست نیروهای ایرانی نیفتند و سپس از سه هواپیمای جدید برای تخلیه پرسنل استفاده کردند.<ref>{{پک/بن|وب۲|ف=جنگ روایتها درباره نجات دو خلبان F-15 آمریکایی در ایران؛ واقعیت چیست؟|ک=فرارو}}</ref><ref>{{پک/بن|وب۱۰|ف=ماموریت نجاتی که ۲ خدمه اف-۱۵ئی استرایک ایگل را به خانه بازگرداند|ک=میلیتاری تایمز}}</ref> منابع ایرانی با انتشار تصاویری از لاشههای در حال سوختن تجهیزات آمریکایی، این واقعه را تکرار شکست عملیات پنجه عقاب (واقعه طبس) توصیف کردند.<ref>{{پک/بن|وب۲|ف=جنگ روایتها درباره نجات دو خلبان F-15 آمریکایی در ایران؛ واقعیت چیست؟|ک=فرارو}}</ref><ref name=":02" /> همچنیین منابع خبری مدعی هستند که یک فروند ای-۱۰ نیز در حین پوشش هوایی هدف قرار گرفت و خلبان آن ناچار شد در حریم هوایی کویت خروج اضطراری کند.<ref>{{پک/بن|وب۴|ف=تایملاین دو جت نظامی آمریکا که توسط نیروهای ایرانی سرنگون شدند|ک=گاردین}}</ref> | ||
=== فرضیه ربودن اورانیوم و عملیات فریب === | === فرضیه ربودن اورانیوم و عملیات فریب === | ||
برخی مقامهای ایرانی و شماری از رسانههای بینالمللی، برخلاف روایت رسمی آمریکا، دربارهٔ ماهیت این عملیات ابراز تردید کردهاند.<ref>{{پک/بن|وب۳|ف=عملیات نجات خلبان یا ربودن اورانیوم؟!|ک=اقتصادران}}</ref><ref>{{پک/بن|وب۱|ف=احتمال عملیات فریب برای دزدیدن اورانیوم غنیشده|ک=تابناک}}</ref> | برخی مقامهای ایرانی و شماری از رسانههای بینالمللی، برخلاف روایت رسمی آمریکا، دربارهٔ ماهیت این عملیات ابراز تردید کردهاند.<ref>{{پک/بن|وب۳|ف=عملیات نجات خلبان یا ربودن اورانیوم؟!|ک=اقتصادران}}</ref><ref>{{پک/بن|وب۱|ف=احتمال عملیات فریب برای دزدیدن اورانیوم غنیشده|ک=تابناک}}</ref> اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در یک نشست خبری اظهار کرد که این اقدام ممکن است فراتر از یک مأموریت نجات بوده و احتمالاً با هدفی دیگر، از جمله انتقال مواد هستهای، انجام شده باشد.<ref>{{پک/بن|وب۲|ف=بقائی: احتمالا آمریکاییها دنبال دزدیدن اورانیوم بودهاند|ک=خبرگزاری تسنیم}}</ref> در گزارشهای مطرحشده، فاصلهٔ محل سقوط جنگنده در استان کهگیلویه و بویراحمد با منطقهٔ اصلی عملیات نظامی آمریکا در جنوب اصفهان و نیز حجم نیروها و تجهیزات بهکاررفته در این مأموریت، ازجمله دلایل طرح این تردیدها عنوان شده است.<ref>{{پک/بن|وب۳|ف=عملیات نجات خلبان یا ربودن اورانیوم؟!|ک=اقتصادران}}</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۷۷: | خط ۷۹: | ||
{{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|وب۳}}|عنوان=گزارش تایمز از نجات دومین خلبان آمریکایی در ایران|وبگاه=تابناک|تاریخ=۲۳ فروردین ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۵ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1366785}} | {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|وب۳}}|عنوان=گزارش تایمز از نجات دومین خلبان آمریکایی در ایران|وبگاه=تابناک|تاریخ=۲۳ فروردین ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۵ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1366785}} | ||
{{یادکرد وب|عنوان=خلبان جنگنده اف-15 آمریکا چگونه دو بار در جنگ علیه ایران سقوط کرد؟|نشانی=https://nournews.ir/fa/news/321531/%D8%AE%D9%84%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%81-15-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%9F|تاریخ=13 خرداد 1405|تاریخ بازبینی=16 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|80}}|وبگاه=وبسایت نورنیوز}} | |||
{{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|web1}}|عنوان=American F-15 pilot was shot down twice during Operation Epic Fury, according to report|وبگاه=Sandboxx|تاریخ=۶ ژوئن ۲۰۲۶|تاریخ بازبینی=۱۶ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://www.sandboxx.us/report/american-f-15-pilot-shot-down-twice/}} | {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|web1}}|عنوان=American F-15 pilot was shot down twice during Operation Epic Fury, according to report|وبگاه=Sandboxx|تاریخ=۶ ژوئن ۲۰۲۶|تاریخ بازبینی=۱۶ تیر ۱۴۰۵|نشانی=https://www.sandboxx.us/report/american-f-15-pilot-shot-down-twice/}} | ||