خط ۱۲: خط ۱۲:
فیاض، شاگردان فراوانی تربیت کرد که برخی از آنها از عالمان و مدرسان شناخته شده هستند، همچون هاشم صالحی مدرس، نادر مهدوی، علی رفیعی، علی مروج وغلام‌حسین اخلاقی.<ref>[http://pajoohe.ir/ صادقی، «محمد اسحاق فیاض»، دانشنامه پژوهه پژوهشگاه باقرالعلوم.]</ref>  
فیاض، شاگردان فراوانی تربیت کرد که برخی از آنها از عالمان و مدرسان شناخته شده هستند، همچون هاشم صالحی مدرس، نادر مهدوی، علی رفیعی، علی مروج وغلام‌حسین اخلاقی.<ref>[http://pajoohe.ir/ صادقی، «محمد اسحاق فیاض»، دانشنامه پژوهه پژوهشگاه باقرالعلوم.]</ref>  
==سیرۀ اخلاقی==
==سیرۀ اخلاقی==
فیاض، از شهرت علمی پرهیز می‌کرد. او در زمان حیات خویی حاضر نشد اعلام مرجعیت و توضیح المسائل خود را چاپ و منتشر کند.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/ «محمد اسحاق فیاض»، ویکی شیعه.]</ref>  بعد از درگذشت خویی نیز از پذیرش مرجعیت و نشر توضیح المسائل خودداری و مردم را به تقلید از [[آیت‌الله سیستانی|سید علی سیستانی]] سفارش می‌کرد.<ref>ناصری، مشاهیر تشیع در افغانستان، 1379ش، ج1، ص133</ref>  وی با واگذاری تدبیر امور سیاسی عراق به سید علی سیستانی، تقویت جایگاه وی را برای حفظ کیان شیعه ضروری می‌دانست. هر از چندگاهی به ملاقات وی می‌رفت.<ref>[https://mobahesat.ir/2626 فتحی، «اندیشه سیاسی اجتماعی آیت‌الله‌العظمی شیخ محمداسحاق فیاض»، وب‌سایت مباحثات.]</ref> فیاض، خوش‌برخورد و نسبت به [[سید|سادات]] بسیار متواضع بود و توجه خاصی به [[توسل]] به [[اهل‌بیت]] داشت.<ref> [http://pajoohe.ir/ صادقی، «محمد اسحاق فیاض»، دانشنامه پژوهه پژوهشگاه باقرالعلوم.]</ref>
فیاض، از شهرت علمی پرهیز می‌کرد. او در زمان حیات سید ابوالقاسم خویی حاضر نشد اعلام مرجعیت و توضیح المسائل خود را چاپ و منتشر کند.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/ «محمد اسحاق فیاض»، ویکی شیعه.]</ref>  بعد از درگذشت خویی نیز از پذیرش مرجعیت و نشر توضیح المسائل خودداری و مردم را به تقلید از [[آیت‌الله سیستانی|سید علی سیستانی]] سفارش می‌کرد.<ref>ناصری، مشاهیر تشیع در افغانستان، 1379ش، ج1، ص133</ref> اما پس از اصرار فراوان مردم، سرانجام رسالۀ عملیۀ خود را منتشر ساخت.<ref>ناصری، مشاهیر تشیع در افغانستان، ۱۳۹۰ش، ج2، ص۵۰۵.</ref> وی از جمله مراجعی است که سید محمدصدر  به مقلدان خود توصیه کرده بود.<ref>خسرو شاهین، نشریه شهروند، ۱۳۸۶، ش۳۱.</ref> پس از سقوط نظام بعثی در عراق، دفاتر نمایندگی این مرجع تقلید در کشورهای ایران، افغانستان و پاکستان تأسیس شد.<ref>[https://fa.alfayadh.org/ «دفتر مرجع دینی آیة الله العظمی شیخ محمد اسحاق فیاض»، وب‌سایت دفتر مرجع دینی آیة الله العظمی شیخ محمد اسحاق فیاض.]</ref>  وی با واگذاری تدبیر امور سیاسی عراق به سید علی سیستانی، تقویت جایگاه وی را برای حفظ کیان شیعه ضروری می‌دانست. هر از چندگاهی به ملاقات وی می‌رفت.<ref>[https://mobahesat.ir/2626 فتحی، «اندیشه سیاسی اجتماعی آیت‌الله‌العظمی شیخ محمداسحاق فیاض»، وب‌سایت مباحثات.]</ref> فیاض، خوش‌برخورد و نسبت به [[سید|سادات]] بسیار متواضع بود و توجه خاصی به [[توسل]] به [[اهل‌بیت]] داشت.<ref> [http://pajoohe.ir/ صادقی، «محمد اسحاق فیاض»، دانشنامه پژوهه پژوهشگاه باقرالعلوم.]</ref>


==جایگاه علمی- اجتماعی==
==جایگاه علمی- اجتماعی==
خط ۷۸: خط ۷۸:
*  «پیکر آیت‌الله فیاض در نجف اشرف تشییع شد»، خبرگزاری ایکنا، تاریخ درج مطلب: 16 خرداد 1405ش.
*  «پیکر آیت‌الله فیاض در نجف اشرف تشییع شد»، خبرگزاری ایکنا، تاریخ درج مطلب: 16 خرداد 1405ش.
*  «تسلیت آیت‌الله‌العظمی مظاهری در پی ارتحال آیت‌الله‌العظمی فیاض» خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: 16 خرداد 1404ش.
*  «تسلیت آیت‌الله‌العظمی مظاهری در پی ارتحال آیت‌الله‌العظمی فیاض» خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: 16 خرداد 1404ش.
*  خسرو شاهی، هادی، «روحانی انقلابی»، نشریه شهروند،ش ۳۱، دی ۱۳۸۶ش.
*  «در پی درگذشت مرجع تشیع آیت‌الله شیخ محمد اسحاق فیاض در عراق، دولت این کشور، سه روز عزای عمومی اعلام کرد.» وب‌سایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: 14 خرداد 1405ش.
*  «در پی درگذشت مرجع تشیع آیت‌الله شیخ محمد اسحاق فیاض در عراق، دولت این کشور، سه روز عزای عمومی اعلام کرد.» وب‌سایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: 14 خرداد 1405ش.
*  «زندگی‌نامة محمد اسحاق فیاض»، سایت مرکز تحقیقات کامپیوتری نور، تاریخ بازدید: 23 آذر1401ش.
*  «دفتر مرجع دینی آیة الله العظمی شیخ محمد اسحاق فیاض»، وب‌سایت دفتر مرجع دینی آیة الله العظمی شیخ محمد اسحاق فیاض، تاریخ بازدید: 30 اردیبهشت 1404ش.
*  «زندگی‌نامة محمد اسحاق فیاض»، وب‌سایت مرکز تحقیقات کامپیوتری نور، تاریخ بازدید: 23 آذر1401ش.
*  «ساخت شفاخانة 70بستر حضرت خاتم المرسلین غزنی توسط آیت الله اسحاق فیاض»، خبرگزاری صدای افغان (آوا). تاریخ بازدید: 25 آذر1401ش.
*  «ساخت شفاخانة 70بستر حضرت خاتم المرسلین غزنی توسط آیت الله اسحاق فیاض»، خبرگزاری صدای افغان (آوا). تاریخ بازدید: 25 آذر1401ش.
* «شماری از رهبران سیاسی افغانستان درگذشت آیت‌الله فیاض را تسلیت گفتند»، وب‌سایت روزنامۀ اطلاعات روز، تاریخ درج مطلب: 14 خرداد 1405ش.
* «شماری از رهبران سیاسی افغانستان درگذشت آیت‌الله فیاض را تسلیت گفتند»، وب‌سایت روزنامۀ اطلاعات روز، تاریخ درج مطلب: 14 خرداد 1405ش.
خط ۹۱: خط ۹۳:
* «محمد اسحاق فیاض»، ویکی‌شیعه، تاریخ بازدید: 23 آذر1401ش.
* «محمد اسحاق فیاض»، ویکی‌شیعه، تاریخ بازدید: 23 آذر1401ش.
* محقق خراسانی، محمد عیسی، المؤالفون الافغانیون المعاصرون، نجف، النعمان، 1389ق.
* محقق خراسانی، محمد عیسی، المؤالفون الافغانیون المعاصرون، نجف، النعمان، 1389ق.
* ناصری، عبدالمجید، مشاهیر تشیع در افغانستان، قم، مؤسسة امام خمینی، چ1، 1379ش.
* ناصری، عبدالمجید، مشاهیر تشیع در افغانستان، قم، مؤسسۀ امام خمینی، چ1، 1379ش.
* نجفی، حبیب الله، «آشنایی با زندگی، شخصیت علمی و آثار حضرت آیت الله العظمی فیاض مالستانی (مدظله العالی)»، فصلنامۀ علمی، فرهنگی، اجتماعی سخن صبا، شمارۀ 11، 1392ش.
* نجفی، حبیب الله، «آشنایی با زندگی، شخصیت علمی و آثار حضرت آیت الله العظمی فیاض مالستانی (مدظله العالی)»، فصلنامۀ علمی، فرهنگی، اجتماعی سخن صبا، شمارۀ 11، 1392ش.
* Muslim 500: The World’s 500 Most Influential Muslims, 2023
* Muslim 500: The World’s 500 Most Influential Muslims, 2023