| خط ۳۳: | خط ۳۳: | ||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی == | ||
روسپیگری با اصطلاحاتی چون زنان خیابانی،<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهابالدینی، «روسپیگری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> [[فحشای جنسی]]، [[زنا]]، [[انحراف جنسی]]، [[همباشی]]، [[ازدواج سفید]]، [[خیانت زناشویی]]، تنفروشی، [[صنعت سکس]]، [[قاچاق زنان]] و [[بردهداری جنسی]] در فارسی و مفاهیمی چون قحبه، عاهرة، مجون، فاجرة و فاحشه در زبان عربی نسبت معنایی دارد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهابالدینی، «روسپیگری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> روسپی، مخفّف روسپید است که بهصورت طعنه و تمسخر به زن بدکاره و روسیاه، اطلاق میشود.<ref>دهخدا، لغتنامه، 1377ش، ذیل واژه روسپی.</ref><ref>[https://www.pzhfars.ir/article%20157775%20bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسویفرد و دیگران، «مروری جامعهشناختی و جرمشناختی نسبت به پدیدۀ روسپیگری در نظام بینالملل و ایران با تأکید بر آموزههای جرمشناسی اسلامی»، 1401ش، ص267 و 268.]</ref> تنفروشی نسبت به روسپیگری مفهومی عام است که شامل رابطه جنسی فردی و مقطعی نیز میشود؛<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/187516/مردان-تن-فروش-و-حسابهای-پر-پول «مردان تنفروش و حسابهای پر پول!»، وبسایت رویداد.]</ref><ref>[https://reader.taaghche.com/book/57166/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%9B-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%8 مدنی قهفرخی، جامعهشناسی روسپیگری و آسیبهای اجتماعی، 1395ش، ص65 و 79-81.]</ref><ref>[https://dr-sanaie.com/%d8%b1%d9%88%d8%b3%d9%be%db%8c%da%af%d8%b1%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/ سنایی، «روسپیگری چیست»، وبسایت دکتر کامیار سنایی.]</ref> اما روسپیگری عمل سازمان یافته بوده<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحدمجد و دیگران، «کاوش معنایی تنفروشی در تجربه زیسته زنان تنفروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص284-283.]</ref> و بهمثابه شغل مطرح است. روسپیگری در اصطلاح جامعهشناسی؛ به معامله پایاپای بیبندوبارانه جنسی توسط زن یا مرد برای کسب درآمد معنا شده است.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپیگری و تنفروشی»، وبسایت روانشناسی هاشملو.]</ref> در جرمشناسی؛ روسپی به زنانی اطلاق میشود که از راه خود فروشی امرار معاش کرده و جز این پیشهای ندارند.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/187516/مردان-تن-فروش-و-حسابهای-پر-پول «مردان تنفروش و حسابهای پر پول!»، وبسایت رویداد.]</ref> | روسپیگری با اصطلاحاتی چون زنان خیابانی،<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهابالدینی، «روسپیگری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> [[فحشای جنسی]]، [[زنا]]، [[انحراف جنسی]]، [[همباشی]]، [[ازدواج سفید]]، [[خیانت زناشویی]]، تنفروشی، [[صنعت سکس]]، [[قاچاق زنان]] و [[بردهداری جنسی]] در فارسی و مفاهیمی چون قحبه، عاهرة، مجون، فاجرة و فاحشه در زبان عربی نسبت معنایی دارد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهابالدینی، «روسپیگری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> روسپی، مخفّف روسپید است که بهصورت طعنه و تمسخر به زن بدکاره و روسیاه، اطلاق میشود.<ref>دهخدا، لغتنامه، 1377ش، ذیل واژه روسپی.</ref><ref>[https://www.pzhfars.ir/article%20157775%20bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسویفرد و دیگران، «مروری جامعهشناختی و جرمشناختی نسبت به پدیدۀ روسپیگری در نظام بینالملل و ایران با تأکید بر آموزههای جرمشناسی اسلامی»، 1401ش، ص267 و 268.]</ref> تنفروشی نسبت به روسپیگری مفهومی عام است که شامل رابطه جنسی فردی و مقطعی نیز میشود؛<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/187516/مردان-تن-فروش-و-حسابهای-پر-پول «مردان تنفروش و حسابهای پر پول!»، وبسایت رویداد.]</ref><ref>[https://reader.taaghche.com/book/57166/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%9B-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%8 مدنی قهفرخی، جامعهشناسی روسپیگری و آسیبهای اجتماعی، 1395ش، ص65 و 79-81.]</ref><ref>[https://dr-sanaie.com/%d8%b1%d9%88%d8%b3%d9%be%db%8c%da%af%d8%b1%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/ سنایی، «روسپیگری چیست»، وبسایت دکتر کامیار سنایی.]</ref> اما روسپیگری عمل سازمان یافته بوده<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحدمجد و دیگران، «کاوش معنایی تنفروشی در تجربه زیسته زنان تنفروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص284-283.]</ref> و بهمثابه شغل مطرح است. روسپیگری در اصطلاح جامعهشناسی؛ به معامله پایاپای بیبندوبارانه جنسی توسط زن یا مرد برای کسب درآمد معنا شده است.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپیگری و تنفروشی»، وبسایت روانشناسی هاشملو.]</ref> در جرمشناسی؛ روسپی به زنانی اطلاق میشود که از راه خود فروشی امرار معاش کرده و جز این پیشهای ندارند.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/187516/مردان-تن-فروش-و-حسابهای-پر-پول «مردان تنفروش و حسابهای پر پول!»، وبسایت رویداد.]</ref> | ||
در برخی منابع از روسپیگری به [[سکس تجاری]] تعبیر شده و یکی از شاخههای صنعت سکس بهشمار میآید.<ref>[https://www.heyvafamily.com/web/articles/view/410/روسپیگری-چیست.html «روسپیگری چیست»، وبسایت فیلیا.]</ref> روسپیان طبقه جنسیتی از طبقات اجتماعی بوده و با نظامهای فرهنگی و اجتماعی جامعه مرتبط است.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تنفروش»، 1398ش، ص49.]</ref> آنچه معمولاً از مفهوم روسپی در اذهان تداعی میکند زنان فاحشهاند؛ اما در کنار آنها مردان و کودکان نیز به منظور کسب درآمد به آن اشتغال دارند.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپیگری و تنفروشی»، وبسایت روانشناسی هاشملو.]</ref> بر مبنای برخی منابع؛ مفهوم روسپی در اواخر سده هجدهم رایج شد؛<ref>[https://www.heyvafamily.com/web/articles/view/410/روسپیگری-چیست.html «روسپیگری چیست»، وبسایت فیلیا.]</ref> اما برخی دیگر معتقدند که قرنها قبل از میلاد نیز به این عمل، روسپی اطلاق میشده است.<ref>ه[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 اشملو، «نگاهی به پدیده روسپیگری و تنفروشی»، وبسایت روانشناسی هاشملو.]</ref> | در برخی منابع از روسپیگری به [[سکس تجاری]] تعبیر شده و یکی از شاخههای صنعت سکس بهشمار میآید.<ref>[https://www.heyvafamily.com/web/articles/view/410/روسپیگری-چیست.html «روسپیگری چیست»، وبسایت فیلیا.]</ref> روسپیان طبقه جنسیتی از طبقات اجتماعی بوده و با نظامهای فرهنگی و اجتماعی جامعه مرتبط است.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تنفروش»، 1398ش، ص49.]</ref> آنچه معمولاً از مفهوم روسپی در اذهان تداعی میکند زنان فاحشهاند؛ اما در کنار آنها مردان و کودکان نیز به منظور کسب درآمد به آن اشتغال دارند.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپیگری و تنفروشی»، وبسایت روانشناسی هاشملو.]</ref> بر مبنای برخی منابع؛ مفهوم روسپی در اواخر سده هجدهم رایج شد؛<ref>[https://www.heyvafamily.com/web/articles/view/410/روسپیگری-چیست.html «روسپیگری چیست»، وبسایت فیلیا.]</ref> اما برخی دیگر معتقدند که قرنها قبل از میلاد نیز به این عمل، روسپی اطلاق میشده است.<ref>ه[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 اشملو، «نگاهی به پدیده روسپیگری و تنفروشی»، وبسایت روانشناسی هاشملو.]</ref> | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
[[پرونده:روسپیگری2.jpg|بندانگشتی|یونان باستان؛ جوانی که کیفی را به هتایرا (زن روسپی) میدهد]] | [[پرونده:روسپیگری2.jpg|بندانگشتی|یونان باستان؛ جوانی که کیفی را به هتایرا (زن روسپی) میدهد]] | ||
روسپیگری بهعنوان حرفهای برای کسب درآمد، در پژوهشهای تاریخی غالباً با پیدایش شهرنشینی، مالکیت خصوصی و محدود شدن روابط جنسی پیش از ازدواج پیوند داده شده است.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحدمجد و دیگران، «کاوش معنایی تنفروشی در تجربه زیسته زنان تنفروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص283- 280.]</ref> در یونان باستان این پدیده رواج داشت و در آتن، روسپیان بخشی از فعالیت اقتصادی شهر بهشمار میرفتند، هرچند همواره با انگ اجتماعی و محرومیت از حقوق مدنی همراه بودند.<ref>موحدمجد و دیگران، «کاوش معنایی تنفروشی در تجربه زیسته زنان تنفروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص283- 280.</ref><ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپیگری و تنفروشی»، وبسایت روانشناسی هاشملو.]</ref> برخی پژوهشگران نیز خاستگاه آن را با بردهداری و بهرهکشی از زنان اسیر مرتبط دانستهاند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C مکنون و عطاییآشتیانی، «فمینیسم و روسپیگری»، مطالعات راهبردی زنان، 1384ش.]</ref> با گسترش مسیحیت، روابط جنسی خارج از چارچوب دینی منع شد، اما روسپیگری بهصورت پنهانی و بهعنوان بدی لازم ادامه یافت. روم برای اولین بار برای روسپیها و روسپیخانهها رسماً جواز صادر کرد.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپیگری و تنفروشی»، وبسایت روانشناسی هاشملو.]</ref> در دورههای بعد نیز در اروپا، بهویژه از سده هجدهم و نوزدهم، با رشد شهرنشینی، صنعت و رسانههای نو و [[پورنوگرافی]] اشکال تازهتری از آن پدید آمد. در قرن هجده در فرانسه، فحشا بیشترین گستردگی را در جامعه داشت و تعداد روسپیخانهها بیشتر از کلیساها بود.<ref>[https://reader.taaghche.com/book/57166/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%9B-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%8 مدنی قهفرخی، جامعهشناسی روسپیگری و آسیبهای اجتماعی، 1395ش، ص56 و 118.]</ref> | |||
بر مبنای مجموع پژوهشهای انجام شده؛ روسپیگری منبع مهم اقتصادی و ابزار سلطه برای حاکمان سیاسی و متولیان باورهای غیر الهی شمرده شده است. دادههای تاریخی نشان میدهد که در طول تاریخ؛ رقابت جدی میان کاهنان و سلاطین برای تصاحب زنان روسپی بهمنظور کسب درآمد و بهرهجویی از آنها وجود داشته است. کاهنان برای بهرهگیری هر چه بیشتر از جسم زن، بساط فحشای مقدس راه انداخته بودند و سلاطین از روسپیان فرهیخته برای پیشبرد اهداف سیاسی، استفاده میکردند.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپیگری و تنفروشی»، وبسایت روانشناسی هاشملو.]</ref> | |||
با | در ایران، بر پایه برخی دادههای تاریخی، روسپیگری در دورههای کهن نسبتاً محدودتر دانسته شده و این امر به سختگیریهای دینی در [[آیین زرتشت]] و سپس احکام اسلامی نسبت داده شده است؛ با این حال، گزارشهایی از گسترش آن در برخی دورههای تاریخی مثل عباسیان و غزنویان وجود دارد.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحدمجد و دیگران، «کاوش معنایی تنفروشی در تجربه زیسته زنان تنفروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص283.]</ref> بر مبنای گزارش محققین؛ هسته مرکزی روسپیگری در ایران معاصر قلعه «شهر نو» بوده است. این قلعه محلهای قدیمی و بدنام در تهران بود که سنگ بنای آن در زمان محمدعلی شاه قاجار نهاده شد، در دورهٔ پهلوی از طریق نوسازی و سازماندهی این محله، روسپیگری به طرز فزاینده تا آنجا افزایش یافت که با تأسیس هتل عشق به زنان روسپی یا مردان عیاش اجازه داده میشد که بهطور آزادانه هر کاری میخواهند انجام دهند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهابالدینی، «روسپیگری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> این محله در بهمن ۱۳۵۷ش تعطیل و تخریب شد<ref name=":02">[https://www.bbc.co.uk/persian/arts/2013/01/130106%20l44%20shahreno%20book%20review.shtml زرینپناه، «شهرنو؛ روایتی دیگر از زنان تنفروش»، وبسایت بیبیسی فارسی.]</ref> و پس از آن روسپیگری در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران ممنوع و جرمانگاری شد؛<ref name=":02" /> بعدها بوستان رازی در محل آن ساخته شد.<ref>[https://farsnews.ir/news/14011129000492/%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AA%D9%84%D8%AE-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%AF%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%87%D واقعیتهایی تلخ از قلعۀ بدنامان دوران پهلوی/ راز جسدهای میان دیوار محلۀ تنفروشان چه بود»، فارسنیوز.]</ref> | ||
== | == انواع == | ||
روسپیگری در پژوهشها بر پایه معیارهای گوناگون دستهبندی شده است؛ از جمله برحسب شیوهٔ فعالیت، مانند فردی، سازمانیافته، مبتنی بر منزل شخصی، تلفنی یا در پوشش مشاغل دیگر؛<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_27504.html فولادیان و کابلی، «سنخشناسی الگوهای روسپیگری در مشهد»، 1401ش، ص53-52.]</ref> برحسب شیوهٔ یافتن مشتری، مانند خیابانی، تلفنی، اینترنتی، دوستانه، فامیلی یا خانههای تیمی<ref>[https://www.sid.ir/paper/164838/fa#downloadbottom بهاری، و گلشن فومنی، «وضعیت مشارکت اجتماعی در میان روسپیان (مطالعهای تطبیقی در شهرهای تهران، اصفهان، شیراز، کرمانشاه، و رشت)»، در سال 1390ش»، 1392ش، ص176-175.]</ref> و نیز برحسب میزان اختیار، در قالب توافقی یا اجباری که در برخی منابع از آن با عنوان بردگی جنسی یاد میشود.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_27504.html فولادیان و کابلی، «سنخشناسی الگوهای روسپیگری در مشهد»، 1401ش، ص54-53.]</ref> | |||
در برخی تقسیمبندیهای جدیدتر، از روسپیان بیخانمان، افراد وابسته به پاتوقهای مصرف مواد،<ref>فولادیان و کابلی، «سنخشناسی الگوهای روسپیگری در مشهد»، 1401ش، ص58.</ref> روسپیان خیابانی،<ref>فولادیان و کابلی، «سنخشناسی الگوهای روسپیگری در مشهد»، 1401ش، ص59.</ref> شبکهای<ref>فولادیان و کابلی، «سنخشناسی الگوهای روسپیگری در مشهد»، 1401ش، ص63.</ref> و [[روسپیگری اینترنتی]] نام برده شده است.<ref>«فحشای اینترنتی در ایران»، وبسایت صراط.</ref><ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/187080/%D8%AF%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%86%E2%80%8C%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%DA%86%D9%82%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3% حریرچی، «درآمد روزانه زنان و مردان تنفروش چقدر است؟»، وبسایت رویداد.]</ref> همچنین در بعضی پژوهشها، ازدواجهای [[شوگرمامی]] و [[شوگرددی]] نیز در زمره گونههای مرتبط با این پدیده بررسی شدهاند.<ref>[https://irjavan.com/رابطه-جنسی-با-مردان-تن-فروش/ علیزاده، «روابط پنهانی مردان تنفروش با زنان خیابانی چگونه است؟»، وبسایت مجله انترنیتی جوان ایرانی.]</ref><ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_27504.html فولادیان و کابلی، «سنخشناسی الگوهای روسپیگری در مشهد»، 1401ش، ص65.]</ref> | |||
== عوامل گرایش به روسپیگری == | == عوامل گرایش به روسپیگری == | ||
عوامل فردی و خانوادگی: پژوهشها نشان میدهند که تنفروشی تحت تأثیر شرایط زمینهای، مداخلهای و علّی ازجمله نقص قوانین خانواده، بیثباتی اقتصادی و خشونت خانگی قرار دارد.<ref>[https://rjsw.atu.ac.ir/article_10039.html قربانی و دیگران، «روسپیگری: تحمیل اجتماعی یا انتخاب شخصی؛ ارائه یک تحلیل کیفی»، 1396ش، ص144.]</ref> عوامل فردی شامل فقدان هدف و [[عزت نفس|عزتنفس]]،<ref>باقری و دیگران، «تجربه زیسته زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص261.</ref> استقلالطلبی،<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپیگری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص11.]</ref> [[اعتیاد به مواد مخدر|اعتیاد]]، [[فرار از خانه]]، تحصیلات پایین و ضعف اعتقادات مذهبی است.<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص239 و 240 و 242.]</ref><ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص266.]</ref><ref>[https://www.pzhfars.ir/article%20157775%20bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسویفرد و دیگران، «مروری جامعهشناختی و جرمشناختی نسبت به پدیدۀ روسپیگری در نظام بینالملل و ایران با تأکید بر آموزههای جرمشناسی اسلامی»، 1401ش، ص270.]</ref> در حوزه خانواده، نابسامانی روابط عاطفی،<ref>باقری و دیگران، «تجربه زیسته زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص262.</ref> اعتیاد والدین<ref>زمردیان و اکبری، «شروط مؤثر بر شکلگیری، تداوم و خروج از روسپیگری؛ یک مطالعه کیفی»، 1401ش، ص144.</ref> و سابقه سوءاستفاده جنسی در کودکی (در ۵۵ تا ۹۰ درصد موارد) از عوامل کلیدی هستند.<ref>فارلی ملیسا و دیگران، «روسپیگری، خشونت و اختلال استرس پس از سانحه»، 1381ش، ص242.</ref> همچنین [[ازدواج اجباری|ازدواج اجباری]]، تفاوت سنی زیاد والدین و فرزندان،<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمیفرد و حسنی، «روسپیگری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص600 و 601.]</ref> بیتوجهی به تربیت دینی،<ref>ربانی خوراسگانی و قانع، «بررسی تجارب زیسته زنان روسپی (مورد مطالعه: شهرهای یزد و اصفهان)»، 1394ش، ص62.</ref> طلاق<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص239-240 و 242-244 و 265-266.]</ref> نظارت افراطی بر رفتار فرزندان<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپیگری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص11 و 31.]</ref> و عدم تأمین نیازهای اولیه توسط خانواده در بروز این پدیده نقش دارند.<ref>[https://www.pzhfars.ir/article_157775_bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسویفرد و دیگران، «مروری جامعهشناختی و جرمشناختی نسبت به پدیدۀ روسپیگری در نظام بینالملل و ایران با تأکید بر آموزههای جرمشناسی اسلامی»، 1401ش، ص280.]</ref> برخی گزارشها به اجبار زنان برای تنفروشی توسط همسر یا خانواده نیز اشاره کردهاند.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحدمجد و دیگران، «کاوش معنایی تنفروشی در تجربه زیسته زنان تنفروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص282.]</ref> | |||
عوامل اجتماعی و اقتصادی فقر، بیکاری، مهاجرت و ضعف پیوندهای اجتماعی از محرکهای اصلی این آسیب محسوب میشوند [۵۴]. پژوهشها حاکی از آن است که انگیزه اصلی اکثر افراد (بیش از ۵۰ درصد) کسب درآمد برای تأمین معاش و مقابله با فشارهای مالی است [۵۹، ۶۷]؛ در حالی که تنها حدود ۸ درصد به دلیل لذتجویی به این کار مبادرت میورزند [۶۷]. همچنین پدیده «محرومیت نسبی» و مقایسه وضعیت اقتصادی خود با طبقات بالاتر، انگیزه کسب درآمد از این طریق را افزایش میدهد [۶۰]. معاشرت با افراد منحرف نیز تأثیر مستقیمی در این فرایند دارد، بهطوری که در یک مطالعه ۸۳.۳ درصد از افراد با تنفروشان رابطه دوستی داشتهاند [۵۷، ۵۸]. | |||
عوامل فرهنگی و رسانهای تغییر ارزشهای فرهنگی، تضعیف نهاد خانواده و حجاب، و ترویج الگوهای غربی از جمله عوامل زمینهساز شمرده میشوند [۶۱، ۶۲، ۷۲]. همچنین فضای مجازی و شبکههای اجتماعی نظیر تلگرام و اینستاگرام، بستری برای گسترش و تسهیل ارتباطات در این حوزه ایجاد کردهاند [۶۳]. | |||
عوامل مرتبط با تقاضا در بخش تقاضا، مطالعات به فراوانی مشتریان متأهل اشاره دارند [۷۳]. انگیزههای این گروه شامل نارضایتی عاطفی و جنسی در روابط زناشویی، تنوعطلبی، انتقام از همسر و نبود صمیمیت در کانون خانواده ذکر شده است [۵۲، ۷۳]. | |||
از جمله عوامل مهم روسپیگری، ارتباط زناشویی ضعیف بین همسران است که موقعیت همسر بهعنوان سوژهٔ جنسی فرد را کاهش داده و زمینهٔ انحراف را زیاد میکند.<ref>باقری و دیگران، «تجربه زیسته زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص267.</ref> نارضایتی جنسی مرد از همسر به دلایلی مانند سرد شدن همسر، تنوعطلبی مردان، ظاهرشدن زنان با پوششی فریبنده در محیط بیرون و فراهم بودن روابط جنسی آزاد در محیط بیرون یا از طریق فضای مجازی، از عواملی هستند که با تحریک مردان به گسترش روسپیگری میانجامد.<ref>هاشمی فرد و حسینیش، «روسپیگری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص588.</ref> | از جمله عوامل مهم روسپیگری، ارتباط زناشویی ضعیف بین همسران است که موقعیت همسر بهعنوان سوژهٔ جنسی فرد را کاهش داده و زمینهٔ انحراف را زیاد میکند.<ref>باقری و دیگران، «تجربه زیسته زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص267.</ref> نارضایتی جنسی مرد از همسر به دلایلی مانند سرد شدن همسر، تنوعطلبی مردان، ظاهرشدن زنان با پوششی فریبنده در محیط بیرون و فراهم بودن روابط جنسی آزاد در محیط بیرون یا از طریق فضای مجازی، از عواملی هستند که با تحریک مردان به گسترش روسپیگری میانجامد.<ref>هاشمی فرد و حسینیش، «روسپیگری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص588.</ref> | ||
| خط ۱۱۱: | خط ۷۹: | ||
=== رسانه === | === رسانه === | ||
فضای مجازی، امتیاز گسترش و شبکهایشدن روسپیگری در تلگرام، اینستاگرام و وبسایتها را ایجاد کرده است.<ref>[https://www.pzhfars.ir/article%20157775%20bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسویفرد و دیگران، «مروری جامعهشناختی و جرمشناختی نسبت به پدیدۀ روسپیگری در نظام بینالملل و ایران با تأکید بر آموزههای جرمشناسی اسلامی»، 1401ش، ص273.]</ref> | فضای مجازی، امتیاز گسترش و شبکهایشدن روسپیگری در تلگرام، اینستاگرام و وبسایتها را ایجاد کرده است.<ref>[https://www.pzhfars.ir/article%20157775%20bf363106092922446e20b7a35b58ac5b.pdf موسویفرد و دیگران، «مروری جامعهشناختی و جرمشناختی نسبت به پدیدۀ روسپیگری در نظام بینالملل و ایران با تأکید بر آموزههای جرمشناسی اسلامی»، 1401ش، ص273.]</ref> | ||
کارشناسان عواملی از جمله؛ اختلالات روانی، نابسامانی خانوادگی، فقر، محرومیت، ناچاری، [[اعتیاد زنان|اعتیاد]] و وجود تقاضا را مؤثر در تنفروشی دانسته و برخی بر این نکته تأکید دارند که فقر در جنبه عرضه و ناکامی جنسی در جنبه تقاضا نقش تعیینکننده ایفا میکنند.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تنفروش»، 1398ش، ص46.]</ref> | کارشناسان عواملی از جمله؛ اختلالات روانی، نابسامانی خانوادگی، فقر، محرومیت، ناچاری، [[اعتیاد زنان|اعتیاد]] و وجود تقاضا را مؤثر در تنفروشی دانسته و برخی بر این نکته تأکید دارند که فقر در جنبه عرضه و ناکامی جنسی در جنبه تقاضا نقش تعیینکننده ایفا میکنند.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تنفروش»، 1398ش، ص46.]</ref> | ||
| خط ۱۲۲: | خط ۸۸: | ||
برخی محققین؛ در امر خرید و فروش تن مردانه، عواملی از جمله فرار از دلبستگی، تخلیه نیاز جنسی، احساس زن ستیزی، ابتلا به اعتیاد جنسی و [[عوامل اعتیاد زنان|اعتیاد]] به مواد مخدر را نیز مؤثر میدانند.<ref>[https://irjavan.com/رابطه-جنسی-با-مردان-تن-فروش/ علیزاده، «روابط پنهانی مردان تنفروش با زنان خیابانی چگونه است؟»، وبسایت مجله انترنیتی جوان ایرانی.]</ref> گزارشهای میدانی حاکی از این است که عامل مبنایی تنفروشی در کشورهای اسلامی؛ عدم التزام به ارزشهای دینی، تأثیرپذیری از فرهنگ غرب و شیوع غربزدگی، بهشمار میآید.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/528245/مردانی-که-تن-فروشی-می-کنند «مردانی که تنفروشی میکنند»، سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref> | برخی محققین؛ در امر خرید و فروش تن مردانه، عواملی از جمله فرار از دلبستگی، تخلیه نیاز جنسی، احساس زن ستیزی، ابتلا به اعتیاد جنسی و [[عوامل اعتیاد زنان|اعتیاد]] به مواد مخدر را نیز مؤثر میدانند.<ref>[https://irjavan.com/رابطه-جنسی-با-مردان-تن-فروش/ علیزاده، «روابط پنهانی مردان تنفروش با زنان خیابانی چگونه است؟»، وبسایت مجله انترنیتی جوان ایرانی.]</ref> گزارشهای میدانی حاکی از این است که عامل مبنایی تنفروشی در کشورهای اسلامی؛ عدم التزام به ارزشهای دینی، تأثیرپذیری از فرهنگ غرب و شیوع غربزدگی، بهشمار میآید.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/528245/مردانی-که-تن-فروشی-می-کنند «مردانی که تنفروشی میکنند»، سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref> | ||
بر مبنای پژوهشهای انجام شده؛ خانواده نقش محوری در شکلگیری و شیوع پدیده تنفروشی دارد؛ ازدواجهای نامتعارف در تنفروشی مردانه مؤثر است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/528245/مردانی-که-تن-فروشی-می-کنند «مردانی که تنفروشی میکنند»، سایت تحلیلی خبری عصر ایران | بر مبنای پژوهشهای انجام شده؛ خانواده نقش محوری در شکلگیری و شیوع پدیده تنفروشی دارد؛ ازدواجهای نامتعارف در تنفروشی مردانه مؤثر است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/528245/مردانی-که-تن-فروشی-می-کنند «مردانی که تنفروشی میکنند»، سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref>میان دختران تنفروش، دختری از خانواده متمولی که والدینش پزشکاند، دلیل رویآوردن خود به تنفروشی را عدم نظارت و ندیدن محبت از والدینش عنوان کرده، خود را فاقد آرزو و فردی میداند که دیگر چیزی برایش مهم نیست. برخی محققین؛ ازدواجهای نامتعارف و غربزدگی را در شکلگیری تنفروشی مهم میدانند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/528245/مردانی-که-تن-فروشی-می-کنند «مردانی که تنفروشی میکنند»، سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref> | ||
برمبنای برخی تحقیقات؛ خانواده هرچند در تنفروشی مؤثر است؛ اما نقش جدیتر در تقاضای تن داشته و محققین با توجه به فراوانی مشتریان تن میان مردان متأهل عواملی از قبیل نارضایتی از روابط عاطفی و عدم صمیمیت میان زوجین، نارضایتی از [[رابطه جنسی سالم|رابطه جنسی،]]، تنوع طلبی، انتقام از همسر [[خیانت زناشویی|خیانتکار]] و شرایط جسمی خاص همسر را در این ارتباط مؤثر میدانند.<ref>[https://sid.ir/paper/56481/fa مدنیقهفرخی و روشنفکر، «ویژگیهای مشتریان تنفروشی از دیدگاه زنان تنفروش خیابانی شهر تهران»، 1388ش، ص42-41.]</ref> | برمبنای برخی تحقیقات؛ خانواده هرچند در تنفروشی مؤثر است؛ اما نقش جدیتر در تقاضای تن داشته و محققین با توجه به فراوانی مشتریان تن میان مردان متأهل عواملی از قبیل نارضایتی از روابط عاطفی و عدم صمیمیت میان زوجین، نارضایتی از [[رابطه جنسی سالم|رابطه جنسی،]]، تنوع طلبی، انتقام از همسر [[خیانت زناشویی|خیانتکار]] و شرایط جسمی خاص همسر را در این ارتباط مؤثر میدانند.<ref>[https://sid.ir/paper/56481/fa مدنیقهفرخی و روشنفکر، «ویژگیهای مشتریان تنفروشی از دیدگاه زنان تنفروش خیابانی شهر تهران»، 1388ش، ص42-41.]</ref> | ||
| خط ۱۹۲: | خط ۱۵۸: | ||
بر اساس پژوهشهای مجلس، سن روسپیگری در ایران به پانزده سال رسیده است و در سالهای ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹ش آمار کشف باندهای روسپیگری نسبت به سالهای پیش، به میزان ۳۵درصد بیشتر بوده است. بر اساس آمار در سال ۱۳۹۰ش، استانهای خراسان رضوی، آذربایجان شرقی، خوزستان و تهران بالاترین میزان و آذربایجان غربی، اردبیل، البرز، خراسان جنونی و سمنان کمترین آمار را در پذیرش روسپی داشتند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپیگری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص3 و 4.]</ref> | بر اساس پژوهشهای مجلس، سن روسپیگری در ایران به پانزده سال رسیده است و در سالهای ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹ش آمار کشف باندهای روسپیگری نسبت به سالهای پیش، به میزان ۳۵درصد بیشتر بوده است. بر اساس آمار در سال ۱۳۹۰ش، استانهای خراسان رضوی، آذربایجان شرقی، خوزستان و تهران بالاترین میزان و آذربایجان غربی، اردبیل، البرز، خراسان جنونی و سمنان کمترین آمار را در پذیرش روسپی داشتند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپیگری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص3 و 4.]</ref> | ||
بر مبنای پژوهشهای انجام شده؛ بیشتر مشتریان مردان و زنان تنفروش در دهه ۴۰ تا ۳۰ عمر خود و از طبقه متوسط هستند. ۴۵٪ مشتریها [[همجنسگرایی|همجنسگرا]] هستند.<ref>[https://sid.ir/paper/56481/fa مدنیقهفرخی و روشنفکر، «ویژگیهای مشتریان تنفروشی از دیدگاه زنان تنفروش خیابانی شهر تهران»، 1388ش، ص39.]</ref> همچنین بیشتر مشریان زنان تنفروش، مردان متأهل هستند.<ref>[https://sid.ir/paper/56481/fa مدنیقهفرخی و روشنفکر، «ویژگیهای مشتریان تنفروشی از دیدگاه زنان تنفروش خیابانی شهر تهران»، 1388ش، ص47.]</ref> در تنفروشی، کمترین دستمزد را زنان و بیشترین دستمزد را مردان دریافت میکنند.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/187080/%D8%AF%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%86%E2%80%8C%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%DA%86%D9%82%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3% حریرچی، «درآمد روزانه زنان و مردان تنفروش چقدر است؟»، وبسایت رویداد.]</ref> | بر مبنای پژوهشهای انجام شده؛ بیشتر مشتریان مردان و زنان تنفروش در دهه ۴۰ تا ۳۰ عمر خود و از طبقه متوسط هستند. ۴۵٪ مشتریها [[همجنسگرایی|همجنسگرا]] هستند.<ref>[https://sid.ir/paper/56481/fa مدنیقهفرخی و روشنفکر، «ویژگیهای مشتریان تنفروشی از دیدگاه زنان تنفروش خیابانی شهر تهران»، 1388ش، ص39.]</ref> همچنین بیشتر مشریان زنان تنفروش، مردان متأهل هستند.<ref>[https://sid.ir/paper/56481/fa مدنیقهفرخی و روشنفکر، «ویژگیهای مشتریان تنفروشی از دیدگاه زنان تنفروش خیابانی شهر تهران»، 1388ش، ص47.]</ref> در تنفروشی، کمترین دستمزد را زنان و بیشترین دستمزد را مردان دریافت میکنند.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/187080/%D8%AF%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%86%E2%80%8C%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%DA%86%D9%82%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3% حریرچی، «درآمد روزانه زنان و مردان تنفروش چقدر است؟»، وبسایت رویداد.]</ref> | ||
| خط ۲۰۵: | خط ۱۶۸: | ||
== پیامدها و آسیبهای روسپیگری == | == پیامدها و آسیبهای روسپیگری == | ||
تنفروشی پدیده پیچیده، چندبعدی و متأثر از عوامل متعدد است و پیامدهای سنگینی برای فرد، خانواده و جامعه دارد.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تنفروش»، 1398ش، ص46.]</ref> | |||
=== پیامدهای بهداشتی و سلامتی === | === پیامدهای بهداشتی و سلامتی === | ||
روسپیگری با ابتلا به بیماریهای خطرناک مقاربتی مانند [[ایدز]]، سوزاک، سیفلیس، زخمهای دستگاه تناسلی، زگیل تناسلی، ویروس پاپیلوما، خارشک و تریکومونیازیس ارتباط دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمیفرد و حسنی، «روسپیگری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص589-591.]</ref> روسپیها بهدلیل حس تحقیر دائمی و شرایط کاری نامساعد به انواعی از بیماریهای روحی و روانی مانند افزایش افکار منفی، اختلالات روانی و آشفتگی هیجانی،<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص241.]</ref> [[افسردگی]]، اختلال شخصیت، استرس پایدار و انزوا مبتلا میشوند که موجب سقوط شخصیتی آنها میشود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمیفرد و حسنی، «روسپیگری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص591 و 592.]</ref> | روسپیگری با ابتلا به بیماریهای خطرناک مقاربتی مانند [[ایدز]]، سوزاک، سیفلیس، زخمهای دستگاه تناسلی، زگیل تناسلی، ویروس پاپیلوما، خارشک و تریکومونیازیس ارتباط دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمیفرد و حسنی، «روسپیگری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص589-591.]</ref> روسپیها بهدلیل حس تحقیر دائمی و شرایط کاری نامساعد به انواعی از بیماریهای روحی و روانی مانند افزایش افکار منفی، اختلالات روانی و آشفتگی هیجانی،<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article%2013342%203b630e1a79e5f7b7240a4b6fc0507fdc.pdf باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص241.]</ref> [[افسردگی]]، اختلال شخصیت، استرس پایدار و انزوا مبتلا میشوند که موجب سقوط شخصیتی آنها میشود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمیفرد و حسنی، «روسپیگری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص591 و 592.]</ref> | ||
