بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳۸: | خط ۳۸: | ||
=== <big>قلمرو اصلی</big><big>، تقسیمات و مراکز مهم</big> === | === <big>قلمرو اصلی</big><big>، تقسیمات و مراکز مهم</big> === | ||
سرزمین ماد در دوران باستان به پهنهای وسیع از نواحی غربی فلات ایران اطلاق میشد و از شمال به رود ارس و کوههای البرز و از شرق به دشت کویر و از غرب و جنوب به رشته کوههای زاگرس محدود میگشت.<ref>{{پک|جلیلیان|1396|ک=جامعهشناسی تاریخی|ف=ساختار سیاسی- اجتماعی و دستگاه اداری پادشاهی ماد|ص=135}}</ref> پژوهشگران این پهنه را به سه بخش اصلی تقسیم کردهاند: ماد بزرگ که عراق عجم را در بر میگرفت، مادآتروپاتن (با مرکزیت آذربایجان ایران و دامنۀ متغیر تا قفقاز و آناتولی) و ماد راجیانا که نواحی اطراف [[تهران]] و ری را شامل میشد<ref>{{پک|قدیانی|1387|ک=فرهنگ جامع تاریخ ایران|ص=737|ج=2}}</ref><ref>{{پک|سایکس|1380|ک=تاریخ ایران|ص=149|ج=۱}}</ref> ماد سفلی (یا ماد بزرگ) در فاصلهٔ میان کوههای البرز و زاگرس قرار داشت و از مشرق به [[دشت کویر]] محدود میشد؛ و ماد پارتاکنا که توسط زایندهرود مشروب میشد و [[اصفهان]] و نواحی جنوبیتر را در بر میگرفت.<ref>{{پک|حسن جاف|1355|ک=بررسیهای تاریخی|ف=بازماندگان ماد|ص=47-48}}</ref><ref>{{پک|ایمانپور|شهابادی|1389|ک=مطالعات تاریخ فرهنگی|ف=بررسی تحلیلی محدوده های جغرافیایی...|ص=46-47}}</ref> | سرزمین ماد در دوران باستان به پهنهای وسیع از نواحی غربی فلات ایران اطلاق میشد و از شمال به رود ارس و کوههای البرز و از شرق به دشت کویر و از غرب و جنوب به رشته کوههای زاگرس محدود میگشت.<ref>{{پک|جلیلیان|1396|ک=جامعهشناسی تاریخی|ف=ساختار سیاسی- اجتماعی و دستگاه اداری پادشاهی ماد|ص=135}}</ref> پژوهشگران این پهنه را به سه بخش اصلی تقسیم کردهاند: ماد بزرگ که عراق عجم را در بر میگرفت، مادآتروپاتن (با مرکزیت آذربایجان ایران و دامنۀ متغیر تا قفقاز و آناتولی<ref>{{پک|مشکور|1375|ک=نظری به تاریخ آذربایجان|ص=92-95}}</ref>) و ماد راجیانا که نواحی اطراف [[تهران]] و ری را شامل میشد<ref>{{پک|قدیانی|1387|ک=فرهنگ جامع تاریخ ایران|ص=737|ج=2}}</ref><ref>{{پک|سایکس|1380|ک=تاریخ ایران|ص=149|ج=۱}}</ref> ماد سفلی (یا ماد بزرگ) در فاصلهٔ میان کوههای البرز و زاگرس قرار داشت و از مشرق به [[دشت کویر]] محدود میشد؛ و ماد پارتاکنا که توسط زایندهرود مشروب میشد و [[اصفهان]] و نواحی جنوبیتر را در بر میگرفت.<ref>{{پک|حسن جاف|1355|ک=بررسیهای تاریخی|ف=بازماندگان ماد|ص=47-48}}</ref><ref>{{پک|ایمانپور|شهابادی|1389|ک=مطالعات تاریخ فرهنگی|ف=بررسی تحلیلی محدوده های جغرافیایی...|ص=46-47}}</ref> | ||
پس از مرگ اسکندر مقدونی (۳۲۳ پ.م.) تقسیمات دیگری شکل گرفت و ساتراپی ماد به دو بخش تقسیم گردید: بخش شمال غربی (ماد کوچک یا آتروپاتن) که تحت فرمان آتورپات از سلطهٔ مقدونیان مستقل ماند، و بخش جنوب شرقی (ماد بزرگ) که به قلمرو سلوکیان پیوست.<ref>{{پک|قدرت دیزجی|1388|ک=تاریخ اسلام و ایران|ف=آتوپارت، شهربان هخامنشی ماد کوچک|ص=129-130}}</ref><ref>{{پک|پیغمبری|1397|ک=پژوهشهای ایرانشناسی|ف=اهمیت سرزمین ماد بزرگ در تحولات ایران در دورۀ یونانی مآبی|ص=41}}</ref><ref>{{پک|قدرت دیزچی|1387|ک=فصلنامه علمی پژوهشی علوم انسانی دانشگاه الزهرا|ف=ماد کوچک در پایان دوره هخامنشی|ص=26-27}}</ref> | پس از مرگ اسکندر مقدونی (۳۲۳ پ.م.) تقسیمات دیگری شکل گرفت و ساتراپی ماد به دو بخش تقسیم گردید: بخش شمال غربی (ماد کوچک یا آتروپاتن) که تحت فرمان آتورپات از سلطهٔ مقدونیان مستقل ماند، و بخش جنوب شرقی (ماد بزرگ) که به قلمرو سلوکیان پیوست.<ref>{{پک|قدرت دیزجی|1388|ک=تاریخ اسلام و ایران|ف=آتوپارت، شهربان هخامنشی ماد کوچک|ص=129-130}}</ref><ref>{{پک|پیغمبری|1397|ک=پژوهشهای ایرانشناسی|ف=اهمیت سرزمین ماد بزرگ در تحولات ایران در دورۀ یونانی مآبی|ص=41}}</ref><ref>{{پک|قدرت دیزچی|1387|ک=فصلنامه علمی پژوهشی علوم انسانی دانشگاه الزهرا|ف=ماد کوچک در پایان دوره هخامنشی|ص=26-27}}</ref> | ||
