| خط ۵۳: | خط ۵۳: | ||
سیمون دوبووار، از فمینیستهای رادیکال، با طرح این جملهٔ معروف که «کسی زن بهدنیا نمیآید، بلکه زن میشود»، فرودستی زنان را به تولیدمثل و نقش مادری نسبت میدهد<ref>[https://www.jsi-isa.ir/article_33891.html رفعتجاه، «زنان جوان و بازتعریف معنا و نقش مادری مطالعهای بر روی مادران 25 تا 40 ساله ساکن شهر ری»، 1396ش، ص137.]</ref> او مادری را قربانیشدن زن برای نوع بشر میداند و ازخودبیگانگی و فرودستی اجتماعی را از پیامدهای فردی و اجتماعی آن برای زنان برمیشمرد.<ref> [https://www.ensani.ir/file/download/article/1618042842-9959-86-3.pdf افضلي و انتظاري، «جایگاه مادري از منظر شهید مطهري در مقایسه با فمینیسم»، بهار1399ش، ص88.]</ref> فایرستون بر این باور است که مادری برساختی اجتماعی است، زیرا مادریِ طبیعی بهکمک انقلاب بیوتکنولوژیک باروری میتواند بهکلی از میان برود؛ حتی تفاوت در ظرفیت زایمان نیز به یاری علم از بین خواهد رفت و نقشهای مادری را زنان و مردان بهطور مساوی برعهده خواهند گرفت. از نیمهٔ دوم دههٔ ۱۹۷۰، گروهی از فمینیستها کوشیدند چگونگی شکلگیری مادری را بررسی کنند و راهکارهایی برای بهبود مادرانگی ارائه دهند. از منظر کریستوا، بدن مادرانه همچون آبژهای است که پتانسیل قدرتی بیبدیل دارد و کارکردی یگانه مییابد؛ کارکردی که میتواند تجربهٔ مادری را به کارکرد اجتماعی متصل کند و راه را برای شکوفایی زنان بگشاید.<ref>[https://jsr.ut.ac.ir/article_92472_47891f3c81963ebade305b94b8cc7d2d.pdf ازکیا و دیگران، «تحلیل پارادایمی مفهوم زنانه انگاری مادری با روش نظریه بنیانی مورد مطالعه (کارمندان شرکت آبفای منطقه یک تهران»، 1401ش، ص309-308.]</ref> آدرین ریچ با تفکیک نهاد مادری از تجربهٔ مادری، بر این باور است که زنان با نقد مردسالاری و بازتعریف نقش زنانه میتوانند مادریِ قدرتمندانه را تجربه کنند. بهطور کلی، غالب نظریهپردازان موج سوم فمینیسم معتقد بودند که زنان از طریق نقشهای خانوادگی به درجهٔ قابلتوجهی از قدرت و پایگاه اجتماعی دست مییابند و تلاش برای نابودی خانواده به آزادی زنان نخواهد انجامید، زیرا نهاد دیگری که بتواند نیازهای اساسی زنان را برآورده کند وجود ندارد.<ref>[https://www.jsi-isa.ir/article_33891.html رفعتجاه، «زنان جوان و بازتعریف معنا و نقش مادری مطالعهای بر روی مادران 25 تا 40 ساله ساکن شهر ری»، 1396ش، ص142-141.]</ref> برخی پژوهشگران، دیدگاه فمینیسم اسلامی را نیز در همین دسته قرار میدهند.<ref>[https://jsr.ut.ac.ir/article_92472_47891f3c81963ebade305b94b8cc7d2d.pdf ازکیا و دیگران، «تحلیل پارادایمی مفهوم زنانه انگاری مادری با روش نظریه بنیانی مورد مطالعه (کارمندان شرکت آبفای منطقه یک تهران»، 1401ش، ص309.]</ref> | سیمون دوبووار، از فمینیستهای رادیکال، با طرح این جملهٔ معروف که «کسی زن بهدنیا نمیآید، بلکه زن میشود»، فرودستی زنان را به تولیدمثل و نقش مادری نسبت میدهد<ref>[https://www.jsi-isa.ir/article_33891.html رفعتجاه، «زنان جوان و بازتعریف معنا و نقش مادری مطالعهای بر روی مادران 25 تا 40 ساله ساکن شهر ری»، 1396ش، ص137.]</ref> او مادری را قربانیشدن زن برای نوع بشر میداند و ازخودبیگانگی و فرودستی اجتماعی را از پیامدهای فردی و اجتماعی آن برای زنان برمیشمرد.<ref> [https://www.ensani.ir/file/download/article/1618042842-9959-86-3.pdf افضلي و انتظاري، «جایگاه مادري از منظر شهید مطهري در مقایسه با فمینیسم»، بهار1399ش، ص88.]</ref> فایرستون بر این باور است که مادری برساختی اجتماعی است، زیرا مادریِ طبیعی بهکمک انقلاب بیوتکنولوژیک باروری میتواند بهکلی از میان برود؛ حتی تفاوت در ظرفیت زایمان نیز به یاری علم از بین خواهد رفت و نقشهای مادری را زنان و مردان بهطور مساوی برعهده خواهند گرفت. از نیمهٔ دوم دههٔ ۱۹۷۰، گروهی از فمینیستها کوشیدند چگونگی شکلگیری مادری را بررسی کنند و راهکارهایی برای بهبود مادرانگی ارائه دهند. از منظر کریستوا، بدن مادرانه همچون آبژهای است که پتانسیل قدرتی بیبدیل دارد و کارکردی یگانه مییابد؛ کارکردی که میتواند تجربهٔ مادری را به کارکرد اجتماعی متصل کند و راه را برای شکوفایی زنان بگشاید.<ref>[https://jsr.ut.ac.ir/article_92472_47891f3c81963ebade305b94b8cc7d2d.pdf ازکیا و دیگران، «تحلیل پارادایمی مفهوم زنانه انگاری مادری با روش نظریه بنیانی مورد مطالعه (کارمندان شرکت آبفای منطقه یک تهران»، 1401ش، ص309-308.]</ref> آدرین ریچ با تفکیک نهاد مادری از تجربهٔ مادری، بر این باور است که زنان با نقد مردسالاری و بازتعریف نقش زنانه میتوانند مادریِ قدرتمندانه را تجربه کنند. بهطور کلی، غالب نظریهپردازان موج سوم فمینیسم معتقد بودند که زنان از طریق نقشهای خانوادگی به درجهٔ قابلتوجهی از قدرت و پایگاه اجتماعی دست مییابند و تلاش برای نابودی خانواده به آزادی زنان نخواهد انجامید، زیرا نهاد دیگری که بتواند نیازهای اساسی زنان را برآورده کند وجود ندارد.<ref>[https://www.jsi-isa.ir/article_33891.html رفعتجاه، «زنان جوان و بازتعریف معنا و نقش مادری مطالعهای بر روی مادران 25 تا 40 ساله ساکن شهر ری»، 1396ش، ص142-141.]</ref> برخی پژوهشگران، دیدگاه فمینیسم اسلامی را نیز در همین دسته قرار میدهند.<ref>[https://jsr.ut.ac.ir/article_92472_47891f3c81963ebade305b94b8cc7d2d.pdf ازکیا و دیگران، «تحلیل پارادایمی مفهوم زنانه انگاری مادری با روش نظریه بنیانی مورد مطالعه (کارمندان شرکت آبفای منطقه یک تهران»، 1401ش، ص309.]</ref> | ||
==جایگاه | ==جایگاه مادری== | ||
مادری در فرهنگهای متفاوت از جایگاه ویژه برخوردار است؛ در نگرشهای عمده علمی، جایگاه مادری، بیبدیل تعریف شده و در آیینهای اعتقادی، مقام مادری مقدس شمرده میشود:<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3674/6071/64084/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C احسانی، «جایگاه مادر در اندیشه دینی»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه]</ref> | مادری در فرهنگهای متفاوت از جایگاه ویژه برخوردار است؛ در نگرشهای عمده علمی، جایگاه مادری، بیبدیل تعریف شده و در آیینهای اعتقادی، مقام مادری مقدس شمرده میشود:<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3674/6071/64084/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C احسانی، «جایگاه مادر در اندیشه دینی»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه]</ref> | ||
=== | === جایگاه مادری در آیینهای اعتقادی === | ||
* در آیین زرتشت، مادری و تربیت فرزند رسالت اصلی زن شمرده شده است.<ref>[https://www.tarafdari.com/node/2442423 یداللهپور، «موقعیت زن در دیدگاه زرتشتیان»، در وبسایت ویستا.]</ref> | * در آیین زرتشت، مادری و تربیت فرزند رسالت اصلی زن شمرده شده است.<ref>[https://www.tarafdari.com/node/2442423 یداللهپور، «موقعیت زن در دیدگاه زرتشتیان»، در وبسایت ویستا.]</ref> | ||
* در آیین بودایی، نقش مادری متضمن بیشتری رنج برای فرزندان بهشمار آمده و مقام مادری از مقامهای بالای دینی نیز برتر معرفی میشود.<ref>[https://sanad.iau.ir/Journal/earq/Article/1113332/FullText جعفری و دادفر، «زن، خانواده و ازدواج در آیین بودا»، ص78.]</ref> | * در آیین بودایی، نقش مادری متضمن بیشتری رنج برای فرزندان بهشمار آمده و مقام مادری از مقامهای بالای دینی نیز برتر معرفی میشود.<ref>[https://sanad.iau.ir/Journal/earq/Article/1113332/FullText جعفری و دادفر، «زن، خانواده و ازدواج در آیین بودا»، ص78.]</ref> | ||
* در یهودیت، مادری اوج کمال زن بهشمار میآید.<ref>[https://journals.iau.ir/article_522962.html عزیزی خادم و حسینی، «بررسی نقش زن در یهودیت»، 1393ش، ص74.]</ref> | * در یهودیت، مادری اوج کمال زن بهشمار میآید.<ref>[https://journals.iau.ir/article_522962.html عزیزی خادم و حسینی، «بررسی نقش زن در یهودیت»، 1393ش، ص74.]</ref> | ||
* در مسیحیت جایگاه مادری از منزلت ویژهای برخوردار است و تصویر هنری مریم و فرزندش بازتاب دهنده اهمیت نقش مادری در این آیین تفسیر شده است.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142584/زن_در_ادیان_ابراهیمی_اسلام_یهودیت_مسیحیت_ توکلی، «زن در ادیان ابراهیمی (اسلام، یهودیت، مسیحیت)»، در پرتال امام خمینی.]</ref> | * در مسیحیت جایگاه مادری از منزلت ویژهای برخوردار است و تصویر هنری مریم و فرزندش بازتاب دهنده اهمیت نقش مادری در این آیین تفسیر شده است.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142584/زن_در_ادیان_ابراهیمی_اسلام_یهودیت_مسیحیت_ توکلی، «زن در ادیان ابراهیمی (اسلام، یهودیت، مسیحیت)»، در پرتال امام خمینی.]</ref> | ||
* در اسلام مادری نمودی عالی از کمال زن معرفی میشود<ref name=":12">سوره نساء، آیه 36.</ref> و بر پایهٔ روایتی منسوب به پیامبر اسلام، زن در دوران بارداری همچون مجاهد، عابدی روزهدار و شبزندهدار بهشمار میآید و پس از زایمان پاداشی بزرگ دریافت میکند؛ همچنین در ازای هر بار شیردهی به فرزند، پاداشی معادل آزادکردن بردهای از نسل اسماعیل برای او در نظر گرفته شده و در پایان دوران شیردهی، گناهانش بخشوده میشود.<ref name=":32">حرعاملی، وسائلالشیعه، 1409ق، ج21، ص451.</ref> اهمیت | * در اسلام مادری نمودی عالی از کمال زن معرفی میشود<ref name=":12">سوره نساء، آیه 36.</ref> و بر پایهٔ روایتی منسوب به پیامبر اسلام، زن در دوران بارداری همچون مجاهد، عابدی روزهدار و شبزندهدار بهشمار میآید و پس از زایمان پاداشی بزرگ دریافت میکند؛ همچنین در ازای هر بار شیردهی به فرزند، پاداشی معادل آزادکردن بردهای از نسل اسماعیل برای او در نظر گرفته شده و در پایان دوران شیردهی، گناهانش بخشوده میشود.<ref name=":32">حرعاملی، وسائلالشیعه، 1409ق، ج21، ص451.</ref> اهمیت مادری در این نگرش، ناشی از نقش محوری مادر در پرورش انسان است؛ لذا نقش مادرانه تقدیس شده و ایفای آن، موجب تعالی زن دانسته میشود.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n119321/%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1_%D9%88_%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C عفتی، قدرت الله، «مادر و مادری در اندیشه امام خمینی»، وبسایت پرتال جامع امام خمینی.]</ref> | ||
=== | ===جایگاه مادری در رویکردهای علمی معاصر=== | ||
* در جامعهشناسی خانواده، مادر یکی از ارکان اصلی روابط عاطفی در خانواده بهشمار میرود و نقش مهمی در ایجاد آرامش و تقویت پیوند میان اعضای خانواده دارد. برپایه برخی پژوهشها، توجه به نقش مادری در ساختار خانواده و بهتبع آن در نظام اجتماعی، از عوامل مؤثر در توسعه اجتماعی دانسته شده است. به گفته برخی محققین؛ تکریم مادر، تأمین نیازهای مادی و عاطفی و قدردانی از نقشهای مادری، میتواند به ارتقای جایگاه مادری در نظام خانواده و اجتماع کمک کرده و زمینهساز توجه بیشتر زنان به نقش مادری شود.<ref>منجم، زن- مادر، نگاهی متفاوت به مسئله زن، 1381ش. ص39</ref> | * در جامعهشناسی خانواده، مادر یکی از ارکان اصلی روابط عاطفی در خانواده بهشمار میرود و نقش مهمی در ایجاد آرامش و تقویت پیوند میان اعضای خانواده دارد. برپایه برخی پژوهشها، توجه به نقش مادری در ساختار خانواده و بهتبع آن در نظام اجتماعی، از عوامل مؤثر در توسعه اجتماعی دانسته شده است. به گفته برخی محققین؛ تکریم مادر، تأمین نیازهای مادی و عاطفی و قدردانی از نقشهای مادری، میتواند به ارتقای جایگاه مادری در نظام خانواده و اجتماع کمک کرده و زمینهساز توجه بیشتر زنان به نقش مادری شود.<ref>منجم، زن- مادر، نگاهی متفاوت به مسئله زن، 1381ش. ص39</ref> | ||
* غالب نظریه پردازان موج سوم فمنیست، | * غالب نظریه پردازان موج سوم فمنیست، جایگاه مادری را موجب قدرت و اقتدار زنانه میدانند<ref>[https://www.jsi-isa.ir/article_33891.html رفعتجاه، «زنان جوان و بازتعریف معنا و نقش مادری مطالعهای بر روی مادران 25 تا 40 ساله ساکن شهر ری»، 1396ش، ص142.]</ref> و برای بهبودی این جایگاه تلاش کرده و معتقد بودند؛ بدن مادرانه همچون آبژهای است که پتانسیل قدرت بیبدیل را دارا است.<ref>ا[https://jsr.ut.ac.ir/article_92472_47891f3c81963ebade305b94b8cc7d2d.pdf زکیا و دیگران، «تحلیل پارادایمی مفهوم زنانه انگاری مادری با روش نظریه بنیانی مورد مطالعه (کارمندان شرکت آبفای منطقه یک تهران»، 1401ش، ص309.]</ref> | ||
* از منظر روانشناسی، دلبستگی | * از منظر روانشناسی، دلبستگی مادرانه، نقش محوری در فرایند جامعهپذیری فرزندان دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/453490/fa#downloadbottom ﺳﻠﻄﺎﻧﻲﻓﺮ و دیگران، «همبستگی سبک دلبستگی مادر با میزان دلبستگی مادر به شیرخوا»، 1390ش، ص87.]</ref> | ||
==اهمیت نقش مادری== | ==اهمیت نقش مادری== | ||
نقشهای مادری از منظرهای گوناگون دارای اهمیت بنیادین شمرده میشوند: | نقشهای مادری از منظرهای گوناگون دارای اهمیت بنیادین شمرده میشوند: | ||
'''* از منظر روانشناختی،''' مادری فرآیندی چندبعدی است که سلامت روان، ثبات هیجانی و کیفیت روابط مادر را به رشد شخصیت و شکلگیری هویت کودک پیوند میدهد. بر اساس این رویکرد، سلامت روانی مادر پیششرط تأمین بهداشت روانی خانواده و زمینهساز پرورش فرزندانی با شخصیت متعادل و شایستگیهای اجتماعی و اخلاقی است؛ زیرا دلبستگی ایمن که یکی از پایههای اصلی سلامت روان و شایستگی فردی بهشمار میرود، عمدتاً تحت تأثیر رفتارهای مادر شکل میگیرد؛ در دسترس بودن و پاسخدهی مناسب مادر به نیازهای کودک از عوامل کلیدی شکلگیری این نوع دلبستگی بهشمار میرود. بر پایه همین دیدگاه، مادرانی که از سلامت روانی و ثبات شخصیتی برخوردارند، نگرشی مثبتتر نسبت به توانمندیهای فرزندان خود دارند و آنها افزون بر جبران کاستیها، نقاط قوت فرزندان خود را نیز تقویت میکنند. بر پایه برخی تحقیقات روانشناختی، ارتباط مؤثر مادر با فرزند میتواند به افزایش اعتمادبهنفس، بهبود کیفیت زندگی، سازگاری خانوادگی و کاهش استرس کودک بینجامد و زمینهساز شکلگیری خانواده کارآمد با فرزندانی سالم شود.<ref>[https://pzk.journals.miu.ac.ir/article_1013_1e29a7484e7f2303918180d5205d5c4f.pdf هوشیاری و صفورایی، «ویژگیهای مادر شایسته از دیدگاه اسلام و روانشناسی»، 1393ش، ص68-82.]</ref> | '''* از منظر روانشناختی،''' نقش مادری فرآیندی چندبعدی است که سلامت روان، ثبات هیجانی و کیفیت روابط مادر را به رشد شخصیت و شکلگیری هویت کودک پیوند میدهد. بر اساس این رویکرد، سلامت روانی مادر پیششرط تأمین بهداشت روانی خانواده و زمینهساز پرورش فرزندانی با شخصیت متعادل و شایستگیهای اجتماعی و اخلاقی است؛ زیرا دلبستگی ایمن که یکی از پایههای اصلی سلامت روان و شایستگی فردی بهشمار میرود، عمدتاً تحت تأثیر رفتارهای مادر شکل میگیرد؛ در دسترس بودن و پاسخدهی مناسب مادر به نیازهای کودک از عوامل کلیدی شکلگیری این نوع دلبستگی بهشمار میرود. بر پایه همین دیدگاه، مادرانی که از سلامت روانی و ثبات شخصیتی برخوردارند، نگرشی مثبتتر نسبت به توانمندیهای فرزندان خود دارند و آنها افزون بر جبران کاستیها، نقاط قوت فرزندان خود را نیز تقویت میکنند. بر پایه برخی تحقیقات روانشناختی، ارتباط مؤثر مادر با فرزند میتواند به افزایش اعتمادبهنفس، بهبود کیفیت زندگی، سازگاری خانوادگی و کاهش استرس کودک بینجامد و زمینهساز شکلگیری خانواده کارآمد با فرزندانی سالم شود.<ref>[https://pzk.journals.miu.ac.ir/article_1013_1e29a7484e7f2303918180d5205d5c4f.pdf هوشیاری و صفورایی، «ویژگیهای مادر شایسته از دیدگاه اسلام و روانشناسی»، 1393ش، ص68-82.]</ref> | ||
'''* در رویکرد اسلامی؛''' مادری صرفا یک نقش اجتماعی یا شغلی نیست بلکه مسیری برای عبودیت زن از طریق انسانپروری است<ref>[https://alefbalib.com/index.aspx?pid=256&PdfID=910550 محبی، «مردمیشدن خانواده؛ فرایند آسیبدیدگی و بحران خانوادگی»، 1402ش، ص95.]</ref> که موجب بهشتی شدن زن میشود.<ref>نوری، مستدرک الوسائل، 1408ق، ج15، ص180.</ref> عبدالله جوادیآملی بر این باور است که زنان نقش اصلی را در تربیت جامعه ایفا میکنند و از میان مسئولیتهای گوناگون زنان، مادری را مهمترین وظیفه آنان در قبال [[خانواده]] و اجتماع میداند.<ref>. جوادیآملی، زن در آیینه جلال و جمال، 1387ش، ص136.</ref> به گفته او، هفت سال نخست زندگی که کودک تحت تربیت مستقیم مادر قرار دارد، دوران تعیین کننده در شکلگیری شخصیت روحی و فکری کودک بهشمار میرود.<ref>جوادیآملی، زن در آیینه جلال و جمال، 1387ش، ص137.</ref>[[امام خمینی|روحالله خمینی]] نیز مادران را محور خانواده معرفی کرده و معتقد بود آنان در انتقال ارزشها و هنجارها نقش مؤثرتری از دیگر اعضای خانواده دارند؛ نقشی که در سعادت یا نگون بختی جامعه نیز تأثیر گذار است؛ زیرا مادر در جایگاه مربی قرار دارد و از طریق تربیت صحیح فرزندان میتواند بر آبادانی یک کشور اثر بگذارند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/5659/6793/81329/نقش-مادران-در-سعادت-جامعه-از-دیدگاه-امام-خمینی%22ره%22%22قسمت-دوم%22 . سعیدی، «نقش مادران در سعادت جامعه از دیدگاه امام خمینی(ره)»، 1388ش، ص3.]</ref> برخی عالمان دینی؛ کاهش نقش مادری در نظام خانواده و سپردن کودکان به [[مرکز نگهداری کودکان|مراکز نگهداری]] موقت مانند [[مهد کودک]] را موجب کاهش پیوند عاطفی میان مادر و فرزند و دارای و پیامدهای سنگین برای آنها میدانند.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/12/23/1026398/جایگاه-زنان-و-مادران-از-دیدگاه-آیت-الله-جوادی-آملی . «جایگاه زنان و مادران از دیدگاه آیتالله جوادیآملی»، وبسایت خبرگزاری تسنیم، تاریخ بازدید: 21 تیر 1401ش.]</ref> | '''* در رویکرد اسلامی؛''' مادری صرفا یک نقش اجتماعی یا شغلی نیست بلکه مسیری برای عبودیت زن از طریق انسانپروری است<ref>[https://alefbalib.com/index.aspx?pid=256&PdfID=910550 محبی، «مردمیشدن خانواده؛ فرایند آسیبدیدگی و بحران خانوادگی»، 1402ش، ص95.]</ref> که موجب بهشتی شدن زن میشود.<ref>نوری، مستدرک الوسائل، 1408ق، ج15، ص180.</ref> عبدالله جوادیآملی بر این باور است که زنان نقش اصلی را در تربیت جامعه ایفا میکنند و از میان مسئولیتهای گوناگون زنان، مادری را مهمترین وظیفه آنان در قبال [[خانواده]] و اجتماع میداند.<ref>. جوادیآملی، زن در آیینه جلال و جمال، 1387ش، ص136.</ref> به گفته او، هفت سال نخست زندگی که کودک تحت تربیت مستقیم مادر قرار دارد، دوران تعیین کننده در شکلگیری شخصیت روحی و فکری کودک بهشمار میرود.<ref>جوادیآملی، زن در آیینه جلال و جمال، 1387ش، ص137.</ref>[[امام خمینی|روحالله خمینی]] نیز مادران را محور خانواده معرفی کرده و معتقد بود آنان در انتقال ارزشها و هنجارها نقش مؤثرتری از دیگر اعضای خانواده دارند؛ نقشی که در سعادت یا نگون بختی جامعه نیز تأثیر گذار است؛ زیرا مادر در جایگاه مربی قرار دارد و از طریق تربیت صحیح فرزندان میتواند بر آبادانی یک کشور اثر بگذارند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/5659/6793/81329/نقش-مادران-در-سعادت-جامعه-از-دیدگاه-امام-خمینی%22ره%22%22قسمت-دوم%22 . سعیدی، «نقش مادران در سعادت جامعه از دیدگاه امام خمینی(ره)»، 1388ش، ص3.]</ref> برخی عالمان دینی؛ کاهش نقش مادری در نظام خانواده و سپردن کودکان به [[مرکز نگهداری کودکان|مراکز نگهداری]] موقت مانند [[مهد کودک]] را موجب کاهش پیوند عاطفی میان مادر و فرزند و دارای و پیامدهای سنگین برای آنها میدانند.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/12/23/1026398/جایگاه-زنان-و-مادران-از-دیدگاه-آیت-الله-جوادی-آملی . «جایگاه زنان و مادران از دیدگاه آیتالله جوادیآملی»، وبسایت خبرگزاری تسنیم، تاریخ بازدید: 21 تیر 1401ش.]</ref> | ||
