بدون خلاصۀ ویرایش
جز ویکی سازی
خط ۴۵: خط ۴۵:


==آداب و شرایط تفسیر==
==آداب و شرایط تفسیر==
با هدف کاهش خطای مفسر، مجموعه‌ای از آداب و شرایط برای تفسیر، تعیین شده است.<ref>الحکیم، تفسیر سورة‌ الحمد، 1420ق، ص32.</ref> این چاره‌جویی، ریشه در روایاتی دارد که از تفسیر قرآن بدون علم،<ref>البحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن، 1415ق، ج1، ص39-47.</ref> و بدون آگاهی از ناسخ و منسوخ، عام و خاص، مطلق و مقید<ref>البحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن ، 1415ق، ج1، ص39-47.</ref> و بدون مراجعه به روایات<ref>البحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن ،  1415ق، ج1، ص39-47.</ref> نهی کرده‌اند. از جمله این آداب و شرایط می‌توان به شرایط نفسی و شرایط علمی، که خود شامل علم لغت، علم صرف و نحو، علوم بلاغی (معانی، بیان، بدیع)، علوم قرآن، علوم حدیث، فقه و اصول فقه می‌شود، اشاره کرد.<ref>الزرکشی، البرهان فی‌علوم‌ القرآن، 1376ق، ج2، صص153-156 و 173-174.</ref>   
با هدف کاهش خطای مفسر، مجموعه‌ای از آداب و شرایط برای تفسیر، تعیین شده است.<ref>الحکیم، تفسیر سورة‌ الحمد، 1420ق، ص32.</ref> این چاره‌جویی، ریشه در روایاتی دارد که از تفسیر قرآن بدون علم،<ref>البحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن، 1415ق، ج1، ص39-47.</ref> و بدون آگاهی از ناسخ و منسوخ، عام و خاص، مطلق و مقید<ref>البحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن ، 1415ق، ج1، ص39-47.</ref> و بدون مراجعه به روایات<ref>البحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن ،  1415ق، ج1، ص39-47.</ref> نهی کرده‌اند. از جمله این آداب و شرایط می‌توان به شرایط نفسی و شرایط علمی، که خود شامل علم لغت، علم صرف و نحو، علوم بلاغی (معانی، بیان، بدیع)، [[علوم قرآن]]، [[علوم حدیث]]، [[فقه اسلامی|فقه]] و [[اصول فقه]] می‌شود، اشاره کرد.<ref>الزرکشی، البرهان فی‌علوم‌ القرآن، 1376ق، ج2، صص153-156 و 173-174.</ref>   
استفاده از منابع معتبر و مراعات قواعد تفسیر<ref>السبت، قواعد التفسیر، ج1، 1421ق، ص36-38.</ref> از دیگر شرایط ضروری برای تفسیر است.
استفاده از منابع معتبر و مراعات قواعد تفسیر<ref>السبت، قواعد التفسیر، ج1، 1421ق، ص36-38.</ref> از دیگر شرایط ضروری برای تفسیر است.
==منابع و ابزارهای تفسیر==
==منابع و ابزارهای تفسیر==
منابع تفسیر، مجموعه‌ای از معلومات عقلی، نقلی و تجربی است که با آیات قرآن مرتبط‌اند و برای فهم مقصود خداوند، به‌عنوان دلیل آورده می‌شوند. منابع نقلی عبارت‌اند از: قرآن‌، روایات، لغت و تاریخ. منابع عقلی نیز شامل بدیهیات و مقدمات عقلی قطعی است. منابع علمی نیز شامل علوم تجربی و انسانی است.<ref>انصاری، تفسیرشناسی: مبانی، منابع، قواعد، روش‌ها وگرایش‌ها، 1396ش، ص92.</ref> این منابع را زرکشی با عنوان «مآخذ تفسیر»<ref>الزرکشی، البرهان فی‌علوم‌القرآن، 1376ق، ج2، ص156.</ref> ذکر کرده و سیوطی آن‌ها را در الاتقان آورده است.<ref>السیوطی، الاتقان، 1416ق، ج2، ص472-475.</ref> قرآن پژوهان معاصر نیز با عنوان مصادر<ref>علی الصغیر، المبادی ‌العامه، 1420ق، ص59.</ref> و اصول تفسیر،<ref>الخویی، البیان، 1401ق، ص349.</ref> به این بحث پرداخته‌اند.  
منابع تفسیر، مجموعه‌ای از معلومات عقلی، نقلی و تجربی است که با آیات قرآن مرتبط‌اند و برای فهم مقصود خداوند، به‌عنوان دلیل آورده می‌شوند. منابع نقلی عبارت‌اند از: قرآن‌، روایات، لغت و تاریخ. منابع عقلی نیز شامل بدیهیات و مقدمات عقلی قطعی است. منابع علمی نیز شامل علوم تجربی و انسانی است.<ref>انصاری، تفسیرشناسی: مبانی، منابع، قواعد، روش‌ها وگرایش‌ها، 1396ش، ص92.</ref> این منابع را زرکشی با عنوان «مآخذ تفسیر»<ref>الزرکشی، البرهان فی‌علوم‌القرآن، 1376ق، ج2، ص156.</ref> ذکر کرده و سیوطی آن‌ها را در الاتقان آورده است.<ref>السیوطی، الاتقان، 1416ق، ج2، ص472-475.</ref> قرآن پژوهان معاصر نیز با عنوان مصادر<ref>علی الصغیر، المبادی ‌العامه، 1420ق، ص59.</ref> و اصول تفسیر،<ref>الخویی، البیان، 1401ق، ص349.</ref> به این بحث پرداخته‌اند.