| خط ۱۱۶: | خط ۱۱۶: | ||
* '''بازنماییهای نمادین و استعاری مادری:''' در ادبیات عامیانه، مادری با مفاهیم استعاریای چون «زبان مادری»، «سرزمین مادری» و «مام وطن» بازنمایی شده که بازتابدهنده نقشهای مادرانه است. برای نمونه، اطلاق صفت «مادری» به زبان، بیانگر این واقعیت است که انسان همانگونه که از مادر زاده میشود و با او زیست میکند و عمیقترین پیوندهای عاطفی و شناختی خود را با وی برقرار میسازد، با زبان مادری نیز چنین رابطهای برقرار میکند؛ همانگونه که انسان در مادر شکل میگیرد و از او پدید میآید، در زبان نیز تکوین مییابد و به زبان مادری وابسته میشود.<ref>[https://motarjemjournal.ir/wp-content/uploads/2024/04/%DB%B2%DB%B1-%DB%B2%DB%B2-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%B2%D8%B1%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C.pdf زرقانی، اﺳﺘﻌﺎرۀ زﺑﺎن ﻣﺎدری»، ص22.]</ref> | * '''بازنماییهای نمادین و استعاری مادری:''' در ادبیات عامیانه، مادری با مفاهیم استعاریای چون «زبان مادری»، «سرزمین مادری» و «مام وطن» بازنمایی شده که بازتابدهنده نقشهای مادرانه است. برای نمونه، اطلاق صفت «مادری» به زبان، بیانگر این واقعیت است که انسان همانگونه که از مادر زاده میشود و با او زیست میکند و عمیقترین پیوندهای عاطفی و شناختی خود را با وی برقرار میسازد، با زبان مادری نیز چنین رابطهای برقرار میکند؛ همانگونه که انسان در مادر شکل میگیرد و از او پدید میآید، در زبان نیز تکوین مییابد و به زبان مادری وابسته میشود.<ref>[https://motarjemjournal.ir/wp-content/uploads/2024/04/%DB%B2%DB%B1-%DB%B2%DB%B2-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%B2%D8%B1%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C.pdf زرقانی، اﺳﺘﻌﺎرۀ زﺑﺎن ﻣﺎدری»، ص22.]</ref> | ||
* '''بازنماییهای کهنالگویی مادری''': یکی از کهنالگوها مادر مثالی است که یونگ آن را از پرمعناترین تجلیات ناخودآگاه جمعی میداند. بر پایه دیدگاه یونگ، فرزند هرگز از سیطره صورت ازلی مادر رها نمیشود. این کهنالگو در آثار ادبی به شکلهای گوناگون تجلی مییابد: گاه در چهره مادر واقعی، مادربزرگ، نامادری، دایه یا پرستار پدیدار میشود؛ گاه در چیزهایی متجلی میشود که بیانگر آرزوی انسان برای نجات و رستگاریاند، یا در پدیدههایی که احساس فداکاری و حرمتگذاری برمیانگیزند، مانند آسمان، زمین، شهر، دریا، آب و ماه؛ و گاه نیز در چیزها و مکانهایی تداعی میشود که مظهر فراوانی و باروریاند، مانند درخت، چشمه، گل سرخ و گل نیلوفر.<ref>[https://jwica.ut.ac.ir/article_59115_55c46179d3949a8689121baeea7bbd99.pdf ﺣﻘﻴﻘﻲ و دیگران، «تجلی کهن الگوی «مادر مثالی» در حماسههای ملی ایران براساس نظریه روانشناختی یونگ»، 1395ش، ص48.]</ref> | * '''بازنماییهای کهنالگویی مادری''': یکی از کهنالگوها مادر مثالی است که یونگ آن را از پرمعناترین تجلیات ناخودآگاه جمعی میداند. بر پایه دیدگاه یونگ، فرزند هرگز از سیطره صورت ازلی مادر رها نمیشود. این کهنالگو در آثار ادبی به شکلهای گوناگون تجلی مییابد: گاه در چهره مادر واقعی، مادربزرگ، نامادری، دایه یا پرستار پدیدار میشود؛ گاه در چیزهایی متجلی میشود که بیانگر آرزوی انسان برای نجات و رستگاریاند، یا در پدیدههایی که احساس فداکاری و حرمتگذاری را برمیانگیزند، مانند آسمان، زمین، شهر، دریا، آب و ماه؛ و گاه نیز در چیزها و مکانهایی تداعی میشود که مظهر فراوانی و باروریاند، مانند درخت، چشمه، گل سرخ و گل نیلوفر.<ref>[https://jwica.ut.ac.ir/article_59115_55c46179d3949a8689121baeea7bbd99.pdf ﺣﻘﻴﻘﻲ و دیگران، «تجلی کهن الگوی «مادر مثالی» در حماسههای ملی ایران براساس نظریه روانشناختی یونگ»، 1395ش، ص48.]</ref> | ||
* '''بازنماییهای مادری آرمانی''': بر پایه تعریف الکساندر در کتاب جامعهشناسی هنرها، بازنمایی در رسانه به این معناست که رسانه، پدیدهای را که در بیرون از خود آن وجود دارد، با تغییراتی که بر آن اعمال میکند بازتاب میدهد.<ref> [https://fpq.bou.ac.ir/article_72197_56285020f9a95dadbb7d572a3dbc7088.pdf موسویان اصل، «مقایسه تطبیقی مفهوم مادر در سینمای دهه 06 و دهه 90»، 1400ش، ص41.]</ref> بر همین اساس، رسانهها معمولاً مادری را بهشکلی آرمانی بازنمایی میکنند که فاصله زیادی با مفهوم «مادری کافی» دارد. برای نمونه، برخی پژوهشها نشان میدهند که در اینستاگرام گروهی از کاربران با عنوان «سوپرمام» فعالیت میکنند؛ زنانی که در واقع مادرانی عادیاند، اما با انتشار محتوا درباره مادری خود در این شبکه اجتماعی شناخته شدهاند. بر پایه این پژوهشها، مخاطبان اغلب سوپرمامها را مادرانی بینقص میپندارند و تصویر آنان به الگویی برای سنجش و مقایسه با مادری سایر زنان بدل میشود. برخی پژوهشگران بر این باورند که این تصویرِ آرمانی و اسطورهای از مادری میتواند برای بسیاری از مادران، بهویژه مادران شاغل، محدودکننده و سرکوبگر باشد؛ چرا که این گروه بیش از الگوهای آرمانی، به بازنمایی نقشهای واقعی مادری و دسترسی به مشاوره نیاز دارند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/64b7da4f4e491-10700-1400-328.pdf بیگوند و دیگران، «سوپرﻣﺎمﻫﺎ و ﻣﻔﻬﻮم ﻣﺎدري در ﻓﻀﺎی اﻳﻨﺴﺘﺎگرام»، 1400ش، ص141.]</ref> | * '''بازنماییهای مادری آرمانی''': بر پایه تعریف الکساندر در کتاب جامعهشناسی هنرها، بازنمایی در رسانه به این معناست که رسانه، پدیدهای را که در بیرون از خود آن وجود دارد، با تغییراتی که بر آن اعمال میکند بازتاب میدهد.<ref> [https://fpq.bou.ac.ir/article_72197_56285020f9a95dadbb7d572a3dbc7088.pdf موسویان اصل، «مقایسه تطبیقی مفهوم مادر در سینمای دهه 06 و دهه 90»، 1400ش، ص41.]</ref> بر همین اساس، رسانهها معمولاً مادری را بهشکلی آرمانی بازنمایی میکنند که فاصله زیادی با مفهوم «مادری کافی» دارد. برای نمونه، برخی پژوهشها نشان میدهند که در اینستاگرام گروهی از کاربران با عنوان «سوپرمام» فعالیت میکنند؛ زنانی که در واقع مادرانی عادیاند، اما با انتشار محتوا درباره مادری خود در این شبکه اجتماعی شناخته شدهاند. بر پایه این پژوهشها، مخاطبان اغلب سوپرمامها را مادرانی بینقص میپندارند و تصویر آنان به الگویی برای سنجش و مقایسه با مادری سایر زنان بدل میشود. برخی پژوهشگران بر این باورند که این تصویرِ آرمانی و اسطورهای از مادری میتواند برای بسیاری از مادران، بهویژه مادران شاغل، محدودکننده و سرکوبگر باشد؛ چرا که این گروه بیش از الگوهای آرمانی، به بازنمایی نقشهای واقعی مادری و دسترسی به مشاوره نیاز دارند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/64b7da4f4e491-10700-1400-328.pdf بیگوند و دیگران، «سوپرﻣﺎمﻫﺎ و ﻣﻔﻬﻮم ﻣﺎدري در ﻓﻀﺎی اﻳﻨﺴﺘﺎگرام»، 1400ش، ص141.]</ref> | ||
