| خط ۵۱: | خط ۵۱: | ||
===مادری بهمثابه برساخت اجتماعی=== | ===مادری بهمثابه برساخت اجتماعی=== | ||
سیمون دوبووار، از فمینیستهای رادیکال، با طرح این جملهٔ معروف که «کسی زن بهدنیا نمیآید، بلکه زن میشود»، فرودستی زنان را به تولیدمثل و نقش مادری نسبت میدهد<ref>[https://www.jsi-isa.ir/article_33891.html رفعتجاه، «زنان جوان و بازتعریف معنا و نقش مادری مطالعهای بر روی مادران 25 تا 40 ساله ساکن شهر ری»، 1396ش، ص137.]</ref> او مادری را قربانیشدن زن برای نوع بشر میداند و ازخودبیگانگی و فرودستی اجتماعی را از پیامدهای فردی و اجتماعی آن برای زنان برمیشمارد.<ref> [https://www.ensani.ir/file/download/article/1618042842-9959-86-3.pdf افضلي و انتظاري، «جایگاه مادري از منظر شهید مطهري در مقایسه با فمینیسم»، بهار1399ش، ص88.]</ref> فایرستون بر این باور است که مادری برساختی اجتماعی است، زیرا مادریِ طبیعی بهکمک انقلاب بیوتکنولوژیک باروری میتواند بهکلی از میان برود؛ حتی تفاوت در ظرفیت زایمان نیز به یاری علم از بین خواهد رفت و نقشهای مادری را زنان و مردان بهطور مساوی برعهده خواهند گرفت. از نیمهٔ دوم دههٔ ۱۹۷۰م. گروهی از فمینیستها کوشیدند چگونگی شکلگیری مادری را بررسی کنند و راهکارهایی برای بهبود مادرانگی ارائه دهند. از منظر کریستوا، بدن مادرانه همچون آبژهای است که پتانسیل قدرتی بیبدیل دارد و کارکردی یگانه مییابد؛ کارکردی که میتواند تجربهٔ مادری را به کارکرد اجتماعی متصل کند و راه را برای شکوفایی زنان بگشاید.<ref>[https://jsr.ut.ac.ir/article_92472_47891f3c81963ebade305b94b8cc7d2d.pdf ازکیا و دیگران، «تحلیل پارادایمی مفهوم زنانه انگاری مادری با روش نظریه بنیانی مورد مطالعه (کارمندان شرکت آبفای منطقه یک تهران»، 1401ش، ص309-308.]</ref> آدرین ریچ با تفکیک نهاد مادری از تجربهٔ مادری، بر این باور است که زنان با نقد مردسالاری و بازتعریف نقش زنانه میتوانند مادریِ قدرتمندانه را تجربه کنند. بهطور کلی، غالب نظریهپردازان موج سوم فمینیسم | سیمون دوبووار، از فمینیستهای رادیکال، با طرح این جملهٔ معروف که «کسی زن بهدنیا نمیآید، بلکه زن میشود»، فرودستی زنان را به تولیدمثل و نقش مادری نسبت میدهد<ref>[https://www.jsi-isa.ir/article_33891.html رفعتجاه، «زنان جوان و بازتعریف معنا و نقش مادری مطالعهای بر روی مادران 25 تا 40 ساله ساکن شهر ری»، 1396ش، ص137.]</ref> او مادری را قربانیشدن زن برای نوع بشر میداند و ازخودبیگانگی و فرودستی اجتماعی را از پیامدهای فردی و اجتماعی آن برای زنان برمیشمارد.<ref> [https://www.ensani.ir/file/download/article/1618042842-9959-86-3.pdf افضلي و انتظاري، «جایگاه مادري از منظر شهید مطهري در مقایسه با فمینیسم»، بهار1399ش، ص88.]</ref> فایرستون بر این باور است که مادری برساختی اجتماعی است، زیرا مادریِ طبیعی بهکمک انقلاب بیوتکنولوژیک باروری میتواند بهکلی از میان برود؛ حتی تفاوت در ظرفیت زایمان نیز به یاری علم از بین خواهد رفت و نقشهای مادری را زنان و مردان بهطور مساوی برعهده خواهند گرفت. از نیمهٔ دوم دههٔ ۱۹۷۰م. گروهی از فمینیستها کوشیدند چگونگی شکلگیری مادری را بررسی کنند و راهکارهایی برای بهبود مادرانگی ارائه دهند. از منظر کریستوا، بدن مادرانه همچون آبژهای است که پتانسیل قدرتی بیبدیل دارد و کارکردی یگانه مییابد؛ کارکردی که میتواند تجربهٔ مادری را به کارکرد اجتماعی متصل کند و راه را برای شکوفایی زنان بگشاید.<ref>[https://jsr.ut.ac.ir/article_92472_47891f3c81963ebade305b94b8cc7d2d.pdf ازکیا و دیگران، «تحلیل پارادایمی مفهوم زنانه انگاری مادری با روش نظریه بنیانی مورد مطالعه (کارمندان شرکت آبفای منطقه یک تهران»، 1401ش، ص309-308.]</ref> آدرین ریچ با تفکیک نهاد مادری از تجربهٔ مادری، بر این باور است که زنان با نقد مردسالاری و بازتعریف نقش زنانه میتوانند مادریِ قدرتمندانه را تجربه کنند. بهطور کلی، غالب نظریهپردازان موج سوم فمینیسم با عبور از نگرشهای رادیکال با رویکرد معتدلانه به خاستگاه مادری پرداخته و بر این امر تأکید دارند که زنان از طریق نقشهای خانوادگی به درجهٔ قابلتوجهی از قدرت و پایگاه اجتماعی دست مییابند و تلاش برای نابودی خانواده به آزادی زنان نخواهد انجامید، زیرا نهاد دیگری که بتواند نیازهای اساسی زنان را برآورده کند وجود ندارد.<ref>[https://www.jsi-isa.ir/article_33891.html رفعتجاه، «زنان جوان و بازتعریف معنا و نقش مادری مطالعهای بر روی مادران 25 تا 40 ساله ساکن شهر ری»، 1396ش، ص142-141.]</ref> برخی پژوهشگران، دیدگاه فمینیسم اسلامی را نیز در همین دسته قرار میدهند.<ref>[https://jsr.ut.ac.ir/article_92472_47891f3c81963ebade305b94b8cc7d2d.pdf ازکیا و دیگران، «تحلیل پارادایمی مفهوم زنانه انگاری مادری با روش نظریه بنیانی مورد مطالعه (کارمندان شرکت آبفای منطقه یک تهران»، 1401ش، ص309.]</ref> | ||
==جایگاه مادری== | ==جایگاه مادری== | ||
