پیش‌نویس:پرورشگاه: تفاوت میان نسخه‌ها

خدمات ارائه‌شده در پرورشگاه‌ها شامل مراقبت شبانه‌روزی، تأمین تغذیه، پوشاک، آموزش رسمی، پیگیری سلامت جسمی، و ارائه حمایت‌های روانی- اجتماعی است. حضور مربیان ثابت، روان‌شناس و مددکار اجتماعی از ارکان اصلی این مراکز به‌شمار می‌آید. ارتباط مستمر با مدارس، مراکز درمانی و نهادهای حمایتی نیز بخشی از ساختار خدماتی پرورشگاه است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/866926?utm%20source=chatgpt.com «قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]</ref>  

پرورشگاه‌ها به‌عنوان ساختاری موقت عمل می‌کنند و هدف آنها بازگرداندن کودک به خانوادۀ زیستی یا واگذاری به خانوادۀ جایگزین از طریق فرزندخواندگی یا سرپرستی موقت است. این مراکز با ایجاد محیطی به‌نسبت پایدار تلاش می‌کنند آثار فقدان خانواده را کاهش داده و شرایط رشد طبیعی کودک را فراهم آورند.<ref>[https://www.behzisti.ir/news/56843/%D8%B3%D8%B1%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D9%88%D9%82%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%88%D9%82%D8%AA «سرپرستی موقت فرزندان بهزیستی با امین موقت»، وب‌سایت سازمان بهزیستی کشور.]</ref>  

مددکار اجتماعی در پرورشگاه نقش محوری در حمایت از کودکان بی‌سرپرست دارد. این نقش شامل ارزیابی و بررسی وضعیت خانوادگی و اجتماعی کودک، مستندسازی شرایط فردی و حقوقی، طراحی و پیگیری برنامه‌های حمایتی و همکاری با مراجع قضائی و سازمان بهزیستی برای تضمین تأمین حقوق و حمایت از کودک است. مددکار اجتماعی همچنین پیگیری امکان بازپیوند کودک با خانوادۀ زیستی، مشارکت در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با فرزندخواندگی و هماهنگی برای انتقال کودک به مراکز یا خانواده‌های جایگزین را بر عهده دارد، به‌گونه‌ای که مراقبت از کودک در چارچوب حمایت اجتماعی بهینه اجرا شود.<ref>[https://iraniansocialworkers.ir/%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D9%85%D8%AF%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9/?utm_source=chatgpt.com «شرح وظایف مددکار در مراکز نگهداری کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست»، پایگاه اطلاع‌رسانی مددکاران اجتماعی ایران.]</ref>  

کودکان ساکن پرورشگاه تحت حمایت قوانین ملی قرار دارند. سلب یا تعلیق حضانت، تعیین قیم و نظارت قضائی بر وضعیت کودک از جمله اقداماتی است که با حکم مراجع ذی‌صلاح انجام می‌شود. پرورشگاه‌ها موظف‌ هستند کلیۀ اسناد حقوقی مرتبط با هر کودک را ثبت و نگهداری کنند.<ref>[https://media.behzisti.ir/d/2020/02/19/0/44572.pdf «قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست»، روزنامۀ رسمی جمهوری اسلامی ایران.]</ref>   

پرورشگاه‌ها در ایران بخشی از شبکۀ همیاری اجتماعی محسوب می‌شوند. مشارکت خیرین، سنت‌های وقف و نذر و فعالیت سازمان‌های مردم‌نهاد نقش مهمی در پشتیبانی از این مراکز دارند. این همراهی اجتماعی با ارائۀ کمک‌های معیشتی، تأمین تغذیه، پوشاک و آموزش، حمایت‌های رسمی دولتی را تکمیل می‌کند. همچنین، برخی سازمان‌های مردم‌نهاد و خیرین در کنار ساختارهای قانونی مانند بهزیستی خدمات حمایتی را فراهم آورده و بازوی مهمی برای ارتقای رفاه و کیفیت زندگی کودکان در مراکز نگهداری و خارج از خانواده محسوب می‌شوند.<ref>[https://shahrrazcharity.com/activities-charitable-institutions-orphaned-children/?utm%20source=chatgpt.com «فعالیت‌های مؤسسات خیریۀ مختص کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست»، وب‌سایت خیریۀ آسمانیان شهر راز شیراز.]</ref>  

براساس گزارش‌های رسمی سازمان بهزیستی کشور، حدود ۲۵۶ هزار و 367 کودک زیر پوشش مراکز نگهداری در سطح کشور خدمات دریافت می‌کنند که نشان‌دهندۀ ادامۀ حضور کودکان در مراکز شبه‌خانواده و شبانه‌روزی است. همچنین رویکرد خانواده‌محور در سیاست‌های حمایتی بهزیستی دنبال می‌شود، به‌گونه‌ای که حدود نیمی از کودکانی که وارد سیستم حمایتی شده‌اند به خانواده‌های زیستی یا خانواده‌های جایگزین بازگردانده شده‌ و بخش دیگری نیز از طریق فرزندخواندگی ساماندهی شده‌اند. این آمارها حاکی از تغییرات ناشی از سیاست‌های نوین در نگهداری و حمایت از کودکان بی‌سرپرست بوده و نشان می‌دهد که نگهداری در مراکز و حمایت‌های پس از خروج همچنان بخش مهمی از خدمات اجتماعی کشور را تشکیل می‌دهد.<ref>[https://khabarban.com/a/46160428?utm%20source=chatgpt.com «256 هزار و 367 کودک تحت پوشش سازمان بهزیستی»، خبرگزاری خبربان.]</ref>