| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
=== نقش ویژهٔ همسر در تداوم شیردهی === | === نقش ویژهٔ همسر در تداوم شیردهی === | ||
در میان عوامل بیرونی، همسر مهمترین نقش را در تشویق، اعتمادبهنفس<ref>«نقش همسر در امر شیردهی»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی گناباد.</ref> و حمایت روانی مادر ایفا میکند. پژوهشها نشان دادهاند که حمایت همسر، مهمترین عامل در تمایل به شیردهی و تداوم آن است.<ref>خیاطی، «علل قطع زودهنگام شیردهی و انتظارات مادران شیرده از خانواده و جامعه در سنندج»، 1386ش، ص29.</ref> توصیه شده است که همسر با درک شرایط مادر،<ref>خدایی، «نقش مهم حمایتگری پدران در فرایند شیردهی مادران»، خبرگزاری صداوسیما.</ref> به استراحت و خواب کافی مادر توجه داشته باشد، امکانات لازم را تأمین کند<ref>«نقش همسر در امر شیردهی»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی گناباد.</ref> و در رسیدگی به امور منزل یاریگر همسر خود باشد.<ref>[https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123265_0d36e8fad92e720edc6ce0f28f3ed3e6.pdf الهیدوست و ربانی، «تحلیل کیفی پیوند حمایت اجتماعی و تغذیه با شیر مادر در بین مادران شاغل شهر اصفهان»، 1393ش، ص180.]</ref> | در میان عوامل بیرونی، همسر مهمترین نقش را در تشویق، اعتمادبهنفس<ref>[https://www.gmu.ac.ir/content/1660368994341 «نقش همسر در امر شیردهی»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی گناباد.]</ref> و حمایت روانی مادر ایفا میکند. پژوهشها نشان دادهاند که حمایت همسر، مهمترین عامل در تمایل به شیردهی و تداوم آن است.<ref>[https://iranjournals.nlai.ir/bitstream/handle/123456789/550652/8735B0AC5E72269CA89CCC92D5C88241.pdf?sequence=1&isAllowed=y خیاطی، «علل قطع زودهنگام شیردهی و انتظارات مادران شیرده از خانواده و جامعه در سنندج»، 1386ش، ص29.]</ref> توصیه شده است که همسر با درک شرایط مادر،<ref>خدایی، «نقش مهم حمایتگری پدران در فرایند شیردهی مادران»، خبرگزاری صداوسیما.</ref> به استراحت و خواب کافی مادر توجه داشته باشد، امکانات لازم را تأمین کند<ref>[https://www.gmu.ac.ir/content/1660368994341 «نقش همسر در امر شیردهی»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی گناباد.]</ref> و در رسیدگی به امور منزل یاریگر همسر خود باشد.<ref>[https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123265_0d36e8fad92e720edc6ce0f28f3ed3e6.pdf الهیدوست و ربانی، «تحلیل کیفی پیوند حمایت اجتماعی و تغذیه با شیر مادر در بین مادران شاغل شهر اصفهان»، 1393ش، ص180.]</ref> | ||
=== اهمیت استراحت فیزیکی مادر === | === اهمیت استراحت فیزیکی مادر === | ||
مادر شیرده باید از انجام کارهای سنگین و خستهکننده پرهیز کند و به استراحت کافی بپردازد؛ زیرا خستگی موجب کاهش دفعات شیردهی، مکیدن ناکافی شیر توسط نوزاد و کاهش جریان شیر میشود. استراحت مناسب، نهتنها به حفظ سلامت مادر کمک میکند، بلکه زمینهساز شیردهی مؤثر و پایدار نیز هست.<ref>«نقش همسر در امر شیردهی»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی گناباد.</ref> | مادر شیرده باید از انجام کارهای سنگین و خستهکننده پرهیز کند و به استراحت کافی بپردازد؛ زیرا خستگی موجب کاهش دفعات شیردهی، مکیدن ناکافی شیر توسط نوزاد و کاهش جریان شیر میشود. استراحت مناسب، نهتنها به حفظ سلامت مادر کمک میکند، بلکه زمینهساز شیردهی مؤثر و پایدار نیز هست.<ref>[https://www.gmu.ac.ir/content/1660368994341 «نقش همسر در امر شیردهی»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی گناباد.]</ref> | ||
== چالشها و موانع == | == چالشها و موانع == | ||
امروزه تغذیه انحصاری با شیر [[مادر در سیاست اجتماعی جهانی|مادر]] در بسیاری از کشورها از جمله ایران روند کاهشی دارد.<ref>[https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123265_0d36e8fad92e720edc6ce0f28f3ed3e6.pdf الهیدوست و ربانی، «تحلیل کیفی پیوند حمایت اجتماعی و تغذیه با شیر مادر در بین مادران شاغل شهر اصفهان»، 1393ش، ص177.]</ref> در یک مطالعهٔ صورتگرفته در سطح ملی، میزان تغذیهٔ انحصاری با شیر مادر در ایران ۴۵٫۹ درصد بیان شده است که نسبت به مطالعات گذشته نشانگر روند کاهشی آن است. شاغل بودن مادر،<ref>اسماعیلی و دیگران، «تغذیه انحصاری با شیر مادر تا 6 ماهگی شیرخوار و عوامل اجتماعی و جمعیت شناختی مؤثر بر آن در ایران»، 1401ش، ص793.</ref> احساس ضعف و ناتوانی پس از زایمان،<ref>جعفری اصل و دیگران، «عوامل مرتبط با تداوم تغذیه کودکان با شیر مادر»، 1393ش، ص4.</ref> تبلیغات گستردهٔ شرکتهای تولیدکنندهٔ شیرخشک در تغییر فرهنگ شیردهی مادران،<ref>جمیل الحیال، «تغذیه با شیر مادر در پزشکی و آموزههای اسلامی»، 1386ش، ص23.</ref> فاصلهٔ کم بین دو زایمان، نارسبودن نوزاد، کمبودن شیر مادر، بیمار بودن مادر یا نوزاد، حساسیت نوزاد به شیر مادر، مشکل جسمی نوزاد، جدایی کودک از مادر،<ref>جلاهی و دیگران، «بررسی علل تغذیه با شیر مصنوعی در شیرخواران زیر 6 ماه تحت پوشش مراکز بهداشتی-درمانی استان مازندران سال 1382»، 1384ش، ص113.</ref> مشکلات پستان، مصرف آنتیبیوتیک، مشکلات خانوادگی و ناراحتیهای روانی از عوامل اثرگذار بر کاهش شیردهی ذکر شده است.<ref> | امروزه تغذیه انحصاری با شیر [[مادر در سیاست اجتماعی جهانی|مادر]] در بسیاری از کشورها از جمله ایران روند کاهشی دارد.<ref>[https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123265_0d36e8fad92e720edc6ce0f28f3ed3e6.pdf الهیدوست و ربانی، «تحلیل کیفی پیوند حمایت اجتماعی و تغذیه با شیر مادر در بین مادران شاغل شهر اصفهان»، 1393ش، ص177.]</ref> در یک مطالعهٔ صورتگرفته در سطح ملی، میزان تغذیهٔ انحصاری با شیر مادر در ایران ۴۵٫۹ درصد بیان شده است که نسبت به مطالعات گذشته نشانگر روند کاهشی آن است. شاغل بودن مادر،<ref>[https://sid.ir/paper/1134562/fa اسماعیلی و دیگران، «تغذیه انحصاری با شیر مادر تا 6 ماهگی شیرخوار و عوامل اجتماعی و جمعیت شناختی مؤثر بر آن در ایران»، 1401ش، ص793.]</ref> احساس ضعف و ناتوانی پس از زایمان،<ref>جعفری اصل و دیگران، «عوامل مرتبط با تداوم تغذیه کودکان با شیر مادر»، 1393ش، ص4.</ref> تبلیغات گستردهٔ شرکتهای تولیدکنندهٔ شیرخشک در تغییر فرهنگ شیردهی مادران،<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1029338/%D8%AA%D8%BA%D8%B0%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C جمیل الحیال، «تغذیه با شیر مادر در پزشکی و آموزههای اسلامی»، 1386ش، ص23.]</ref> فاصلهٔ کم بین دو زایمان، نارسبودن نوزاد، کمبودن شیر مادر، بیمار بودن مادر یا نوزاد، حساسیت نوزاد به شیر مادر، مشکل جسمی نوزاد، جدایی کودک از مادر،<ref>[https://jmums.mazums.ac.ir/article-1-436-fa.html جلاهی و دیگران، «بررسی علل تغذیه با شیر مصنوعی در شیرخواران زیر 6 ماه تحت پوشش مراکز بهداشتی-درمانی استان مازندران سال 1382»، 1384ش، ص113.]</ref> مشکلات پستان، مصرف آنتیبیوتیک، مشکلات خانوادگی و ناراحتیهای روانی از عوامل اثرگذار بر کاهش شیردهی ذکر شده است.<ref>زنجانی و دیگران، «پایش کیفی عوامل مؤثر بر تغذیه انحصاری با شیر مادر و تداوم آن در مناطق شهری و روستایی کشور در سال 1379»، 1381ش، ص137.</ref> | ||
== سیاستهای حمایتی == | == سیاستهای حمایتی == | ||
مجلس شورای اسلامی در جمهوری اسلامی ایران، قوانین ویژهای را برای ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیردهی تصویب کرده است. در این قوانین به مواردی مانند [[مرخصی زایمان]]، مرخصی ساعتی شیردهی و نیز امنیت شغلی مادران توجه شده است. حتی مرخصی استعلاجی و زایمان برای بانوانی که بهصورت نیمهوقت فعالیت میکنند همانند کارمندان تماموقت تعیین شده است. همچنین زنان کارگر از مرخصی بارداری و زایمان جمعاً به مدت ۹۰ روز برخوردار هستند و این مدت، جزو سوابق خدمت آنان محسوب میشود و حقوق نیز تعلق میگیرد. مادران شیرده بعد از شروع به کار، تا ۲۴ ماهگی کودک، روزانه یک ساعت از مرخصی شیردهی بهرهمند هستند. کارفرما مکلف است به مادران شیرده تا پایان دوسالگی کودک پساز هر سه ساعت فعالیت، نیمساعت فرصت شیردهی بدهد و نیز مراکز مربوط به نگهداری کودکان از قبیل شیر خوارگاه و مهد کودک را ایجاد کند. همچنین تبلیغ و ترویج هرگونه شیر مصنوعی ممنوع است تا شیر مصنوعی فقط در شرایط خاصی که شیرخواران از شیر مادر محروم هستند به مصرف برسد. ورود هر نوع شیرخشک و غذاهای کمکی شیرخوار، تابع قانون است و شیر خشک فقط از طریق داروخانه توزیع میشود.<ref>«قانون ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادر»، وبسایت معاونت بهداشت.</ref> | مجلس شورای اسلامی در جمهوری اسلامی ایران، قوانین ویژهای را برای ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیردهی تصویب کرده است. در این قوانین به مواردی مانند [[مرخصی زایمان]]، مرخصی ساعتی شیردهی و نیز امنیت شغلی مادران توجه شده است. حتی مرخصی استعلاجی و زایمان برای بانوانی که بهصورت نیمهوقت فعالیت میکنند همانند کارمندان تماموقت تعیین شده است. همچنین زنان کارگر از مرخصی بارداری و زایمان جمعاً به مدت ۹۰ روز برخوردار هستند و این مدت، جزو سوابق خدمت آنان محسوب میشود و حقوق نیز تعلق میگیرد. مادران شیرده بعد از شروع به کار، تا ۲۴ ماهگی کودک، روزانه یک ساعت از مرخصی شیردهی بهرهمند هستند. کارفرما مکلف است به مادران شیرده تا پایان دوسالگی کودک پساز هر سه ساعت فعالیت، نیمساعت فرصت شیردهی بدهد و نیز مراکز مربوط به نگهداری کودکان از قبیل شیر خوارگاه و مهد کودک را ایجاد کند. همچنین تبلیغ و ترویج هرگونه شیر مصنوعی ممنوع است تا شیر مصنوعی فقط در شرایط خاصی که شیرخواران از شیر مادر محروم هستند به مصرف برسد. ورود هر نوع شیرخشک و غذاهای کمکی شیرخوار، تابع قانون است و شیر خشک فقط از طریق داروخانه توزیع میشود.<ref>[https://www.trjums.ac.ir/behdasht/fa/regulation/86/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AC-%D8%AA%D8%BA%D8%B0%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%88-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1 «قانون ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادر»، وبسایت معاونت بهداشت.]</ref> | ||
تلاش برای افزایش تعداد شیرخواران تغذیهشده با شیر مادر و اجرای تغذیه انحصاری با شیر مادر تا ۶ ماهگی از سیاستهای بهداشتی اغلب کشورها است تا مرگومیر کودکان کاهش یابد.<ref>[https://ethicsjournal.ir/article-1-527-fa.pdf | تلاش برای افزایش تعداد شیرخواران تغذیهشده با شیر مادر و اجرای تغذیه انحصاری با شیر مادر تا ۶ ماهگی از سیاستهای بهداشتی اغلب کشورها است تا مرگومیر کودکان کاهش یابد.<ref>[https://ethicsjournal.ir/article-1-527-fa.pdf مختاریان و همکاران، «ضرورت اخلاقی تغذیه با شیر مادر و پایبندی به حقوق نوزادان»، 1396ش، ص5.]</ref> همچنین سازمان بهداشت جهانی، آگاهیبخشی به مادران و جامعه را امر مهمی معرفی کرده است. این آگاهیبخشی توسط ارگانهای مختلف و افراد مؤثری مانند مشاوران شیردهی، گروههای حامی تغذیه با شیر مادر، کارکنان بهداشتی، ماماهای همراه و محلی، پزشکان، پرستاران، متخصصان (زنان، کودکان و تغذیه)، [[حوزه علمیه قم|روحانیون]]، دانشگاهیان، [[خانواده]]، رسانه، سیاستگذاران و مدیران در سیستمهای سلامت بهداشت و درمان میسر میشود.<ref>[https://www.isna.ir/news/93051104426/%D8%AA%D8%BA%D8%B0%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%87%D8%B1-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «تغذیه با شیر مادر بهترین سرمایهگذاری در زمینه سلامت جامعه است»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ بازدید: 22 آبان 1401ش.]</ref> | ||
بعضی پیشنهادها برای بهبود و افزایش آمار تغذیه با شیر مادر عبارت است از: | بعضی پیشنهادها برای بهبود و افزایش آمار تغذیه با شیر مادر عبارت است از: | ||
# برنامههای دولتی شامل افزایش سطح آگاهی مادران، برطرف کردن موانع و تشویق به تغذیه با شیر مادر<ref>اسماعیلی و دیگران، «تغذیه انحصاری با شیر مادر تا 6 ماهگی شیرخوار و عوامل اجتماعی و جمعیت شناختی مؤثر بر آن در ایران»، 1401ش، ص793.</ref> و حمایتهای اقتصادی؛<ref>[https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123265_0d36e8fad92e720edc6ce0f28f3ed3e6.pdf الهیدوست و ربانی، «تحلیل کیفی پیوند حمایت اجتماعی و تغذیه با شیر مادر در بین مادران شاغل شهر اصفهان»، 1393ش، ص194.]</ref> | # برنامههای دولتی شامل افزایش سطح آگاهی مادران، برطرف کردن موانع و تشویق به تغذیه با شیر مادر<ref>[https://sid.ir/paper/1134562/fa اسماعیلی و دیگران، «تغذیه انحصاری با شیر مادر تا 6 ماهگی شیرخوار و عوامل اجتماعی و جمعیت شناختی مؤثر بر آن در ایران»، 1401ش، ص793.]</ref> و حمایتهای اقتصادی؛<ref>[https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123265_0d36e8fad92e720edc6ce0f28f3ed3e6.pdf الهیدوست و ربانی، «تحلیل کیفی پیوند حمایت اجتماعی و تغذیه با شیر مادر در بین مادران شاغل شهر اصفهان»، 1393ش، ص194.]</ref> | ||
# حمایت خانواده<ref>[https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123265_0d36e8fad92e720edc6ce0f28f3ed3e6.pdf الهیدوست و ربانی، «تحلیل کیفی پیوند حمایت اجتماعی و تغذیه با شیر مادر در بین مادران شاغل شهر اصفهان»، 1393ش، ص179.]</ref> عاملی مؤثر بر تداوم شیردهی مادران؛<ref>[https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123265_0d36e8fad92e720edc6ce0f28f3ed3e6.pdf الهیدوست و ربانی، «تحلیل کیفی پیوند حمایت اجتماعی و تغذیه با شیر مادر در بین مادران شاغل شهر اصفهان»، 1393ش، ص190.]</ref> | # حمایت خانواده<ref>[https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123265_0d36e8fad92e720edc6ce0f28f3ed3e6.pdf الهیدوست و ربانی، «تحلیل کیفی پیوند حمایت اجتماعی و تغذیه با شیر مادر در بین مادران شاغل شهر اصفهان»، 1393ش، ص179.]</ref> عاملی مؤثر بر تداوم شیردهی مادران؛<ref>[https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123265_0d36e8fad92e720edc6ce0f28f3ed3e6.pdf الهیدوست و ربانی، «تحلیل کیفی پیوند حمایت اجتماعی و تغذیه با شیر مادر در بین مادران شاغل شهر اصفهان»، 1393ش، ص190.]</ref> | ||
# حمایت مراکز بهداشتی درمانی<ref>[https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123265_0d36e8fad92e720edc6ce0f28f3ed3e6.pdf الهیدوست و ربانی، «تحلیل کیفی پیوند حمایت اجتماعی و تغذیه با شیر مادر در بین مادران شاغل شهر اصفهان»، 1393ش، ص179.]</ref> مثل آموزش به مادران در منزل و رها نکردن آنها پس از ترخیص.<ref>[https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123265_0d36e8fad92e720edc6ce0f28f3ed3e6.pdf الهیدوست و ربانی، «تحلیل کیفی پیوند حمایت اجتماعی و تغذیه با شیر مادر در بین مادران شاغل شهر اصفهان»، 1393ش، ص180.]</ref> | # حمایت مراکز بهداشتی درمانی<ref>[https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123265_0d36e8fad92e720edc6ce0f28f3ed3e6.pdf الهیدوست و ربانی، «تحلیل کیفی پیوند حمایت اجتماعی و تغذیه با شیر مادر در بین مادران شاغل شهر اصفهان»، 1393ش، ص179.]</ref> مثل آموزش به مادران در منزل و رها نکردن آنها پس از ترخیص.<ref>[https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123265_0d36e8fad92e720edc6ce0f28f3ed3e6.pdf الهیدوست و ربانی، «تحلیل کیفی پیوند حمایت اجتماعی و تغذیه با شیر مادر در بین مادران شاغل شهر اصفهان»، 1393ش، ص180.]</ref> | ||
== میزان شیردهی == | == میزان شیردهی == | ||
مقدار شیر مورد نیاز نوزادان متفاوت است و متخصصان توصیه میکنند در صورت توانایی نوزاد در مکیدن، تعداد دفعات و مقدار شیردهی به نیاز او واگذار شود. در روز اول تولد، نوزادان معمولاً پساز مکیدن، مدت طولانی میخوابند که باعث کاهش دفعات تغذیه در این روز میشود؛ اما از روز دوم، تعداد دفعات شیر خوردن به ۸ تا ۱۲ بار در شبانهروز افزایش مییابد.<ref> | مقدار شیر مورد نیاز نوزادان متفاوت است و متخصصان توصیه میکنند در صورت توانایی نوزاد در مکیدن، تعداد دفعات و مقدار شیردهی به نیاز او واگذار شود. در روز اول تولد، نوزادان معمولاً پساز مکیدن، مدت طولانی میخوابند که باعث کاهش دفعات تغذیه در این روز میشود؛ اما از روز دوم، تعداد دفعات شیر خوردن به ۸ تا ۱۲ بار در شبانهروز افزایش مییابد.<ref>زنجانی و دیگران، «مجموعه آموزشی ترویج تغذیه با شیر مادر»، 1400ش، ص229-230.</ref> | ||
== روشهای از شیر گرفتن == | == روشهای از شیر گرفتن == | ||
قرآن کریم، تصمیمگیری دربارهٔ زمان و چگونگی از شیر گرفتن نوزاد را به اختیار پدر و مادر واگذار کرده و بر ضرورت رضایت و مشورت میان آنان تأکید دارد. همچنین از پدر و مادر خواسته شده که اختلافات آنها موجب ضرر و زیان به کودک نشود و در فرایند از شیر گرفتن، بهتدریج و با ملایمت عمل کنند. در فرهنگ عامه و برخی سنتهای قدیمی، روشهایی برای قطع شیردهی به کار میرفته است؛ ازجمله مالیدن خوراکیهای تلخ و تند<ref> | قرآن کریم، تصمیمگیری دربارهٔ زمان و چگونگی از شیر گرفتن نوزاد را به اختیار پدر و مادر واگذار کرده و بر ضرورت رضایت و مشورت میان آنان تأکید دارد. همچنین از پدر و مادر خواسته شده که اختلافات آنها موجب ضرر و زیان به کودک نشود و در فرایند از شیر گرفتن، بهتدریج و با ملایمت عمل کنند. در فرهنگ عامه و برخی سنتهای قدیمی، روشهایی برای قطع شیردهی به کار میرفته است؛ ازجمله مالیدن خوراکیهای تلخ و تند<ref>زنجانی و دیگران، «پایش کیفی عوامل مؤثر بر تغذیه انحصاری با شیر مادر و تداوم آن در مناطق شهری و روستایی کشور در سال 1379»، 1381ش، ص136.</ref> مانند عصارهٔ گیاه بسیار تلخِ صبر زرد به نوک پستان تا نوزاد از گرفتن پستان خودداری کند. این روشها در منابع پزشکی دورهٔ صفویه نیز مورد اشاره قرار گرفتهاند.<ref>[https://downloadme.ir/%D8%B7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C/ الگود، طب در دوره صفویه، 1357ش، ص320.]</ref> | ||
در روشهای نوین امروزی، از شیر گرفتن کودک باید بهصورت تدریجی و برنامهریزیشده انجام شود؛ این کار به کودک فرصت میدهد تا به آرامی با طعمهای جدید آشنا شود و به مادر نیز کمک میکند تا تولید شیر بهطور طبیعی کاهش یابد و از مشکلاتی مانند ورم و درد پستان جلوگیری شود.<ref>قشلاقی، «از شیر گرفتن کودک؛ چه زمانی و چگونه شیردهی را قطع کنیم؟»، وبسایت دکترتو.</ref> بهطور مثال باید هر هفته یک وعده شیردهی حذف شده و بهترتیب شیردهی شب، میانروز، صبح و سپس وعدهٔ قبلاز خواب قطع شود. در فواصل حذفشده، از غذاهای مقوی و متناسب با سن کودک استفاده کرده و برای کاهش وابستگی به شیر مادر، از همسر برای خواباندن کودک کمک گرفته شود. همچنین تغییر روال شیردهی (کاهش مدت یا تغییر ساعات) و تفریحات روزانه برای تخلیهٔ انرژی کودک، از راهکارهای مؤثر در این روشها است. کارشناسان مشورت با پزشک در این دوران را برای تأمین نیازهای تغذیهای کودک توصیه کردهاند.<ref>«نحوه از شیر گرفتن کودک، راهنمای کامل مادر و فرزند»، وبسایت ایزو ویزیت.</ref> | در روشهای نوین امروزی، از شیر گرفتن کودک باید بهصورت تدریجی و برنامهریزیشده انجام شود؛ این کار به کودک فرصت میدهد تا به آرامی با طعمهای جدید آشنا شود و به مادر نیز کمک میکند تا تولید شیر بهطور طبیعی کاهش یابد و از مشکلاتی مانند ورم و درد پستان جلوگیری شود.<ref>[https://doctoreto.com/blog/how-to-wean-a-baby/#:~:text=%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86%20%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%B4%DB%8C%D8%B1%20%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86%20%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%20%D9%85%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%8B%20%D8%A8%DB%8C%D9%86%20%DB%B1%DB%B2%20%D8%AA%D8%A7,%D8%AA%D8%A7%20%DB%B2%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%AF%DB%8C%20%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87%20%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%AF. قشلاقی، «از شیر گرفتن کودک؛ چه زمانی و چگونه شیردهی را قطع کنیم؟»، وبسایت دکترتو.]</ref> بهطور مثال باید هر هفته یک وعده شیردهی حذف شده و بهترتیب شیردهی شب، میانروز، صبح و سپس وعدهٔ قبلاز خواب قطع شود. در فواصل حذفشده، از غذاهای مقوی و متناسب با سن کودک استفاده کرده و برای کاهش وابستگی به شیر مادر، از همسر برای خواباندن کودک کمک گرفته شود. همچنین تغییر روال شیردهی (کاهش مدت یا تغییر ساعات) و تفریحات روزانه برای تخلیهٔ انرژی کودک، از راهکارهای مؤثر در این روشها است. کارشناسان مشورت با پزشک در این دوران را برای تأمین نیازهای تغذیهای کودک توصیه کردهاند.<ref>[https://isovisit.com/articles/how-to-wean-a-baby «نحوه از شیر گرفتن کودک، راهنمای کامل مادر و فرزند»، وبسایت ایزو ویزیت.]</ref> | ||
براساس دیدگاه پزشکی نوین و نیز طب سنتی، بهترین فصل برای از شیر گرفتن کودک، بهار و پاییز است؛ زیرا بهار و پاییز بهدلیل اعتدال مزاجی و کاهش خطر بروز بیماریهای فصلی، بهترین زمان برای این کار هستند و بدن کودک کمتر در معرض بیحالی ناشی از گرما یا ضعف ناشی از سرمای مفرط قرار میگیرد. در مقابل، تابستان و زمستان برای این کار توصیه نشده است.<ref>قشلاقی، «از شیر گرفتن کودک؛ چه زمانی و چگونه شیردهی را قطع کنیم؟»، وبسایت دکترتو.</ref> | براساس دیدگاه پزشکی نوین و نیز طب سنتی، بهترین فصل برای از شیر گرفتن کودک، بهار و پاییز است؛ زیرا بهار و پاییز بهدلیل اعتدال مزاجی و کاهش خطر بروز بیماریهای فصلی، بهترین زمان برای این کار هستند و بدن کودک کمتر در معرض بیحالی ناشی از گرما یا ضعف ناشی از سرمای مفرط قرار میگیرد. در مقابل، تابستان و زمستان برای این کار توصیه نشده است.<ref>[https://doctoreto.com/blog/how-to-wean-a-baby/#:~:text=%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86%20%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%B4%DB%8C%D8%B1%20%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86%20%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%20%D9%85%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%8B%20%D8%A8%DB%8C%D9%86%20%DB%B1%DB%B2%20%D8%AA%D8%A7,%D8%AA%D8%A7%20%DB%B2%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%AF%DB%8C%20%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87%20%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%AF. قشلاقی، «از شیر گرفتن کودک؛ چه زمانی و چگونه شیردهی را قطع کنیم؟»، وبسایت دکترتو.]</ref> | ||
== سلامت مادران در دوران شیردهی == | == سلامت مادران در دوران شیردهی == | ||
