مهمان مامان (فیلم): تفاوت میان نسخه‌ها

«مهمان مامان»، تصویری آرمان‌گرایانه اما ریشه‌دار از زندگی طبقه فرودست شهری در فرهنگ ایرانی ارائه می‌دهد. مهمان‌نوازی، روابط همسایگی و همبستگی اجتماعی، در قالب روایتی ساده و صمیمی بازنمایی شده و با پرهیز از تلخی افراطی و شعارزدگی، الگویی از سینمای انسانی و اخلاق‌محور را به نمایش می‌گذارد.

«مهمان مامان» فیلمی کمدی‌خانوادگی به کارگردانی داریوش مهرجویی است که در سال ۱۳۸۲ش ساخته شد. این اثر که هجدهمین فیلم بلند مهرجویی به‌شمار می‌آید، بر اساس کتاب «مهمان مامان» نوشتهٔ هوشنگ مرادی کرمانی و به تهیه‌کنندگی سیمافیلم تولید شده است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/97993/1/%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86 «در مورد مهمان مامان در ویکی تابناک بیشتر بخوانید»، خبرگزاری تابناک.]</ref> فیلم با نگاهی انتقادی به شرایط روز جامعه، زندگی خانواده‌ای آبرومند اما فرودست را روایت می‌کند.<ref>[https://www.filmnews.ir/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AA-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7 «نگاهی به دلایل موفقیت فیلم «مهمان مامان» به بهانه بیستمین سال‌روز اکران این فیلم در روز نخستین روز مرداد 1383 | از مهمانی مامان 20 سال گذشت»، فیلم نیوز.]</ref>

داستان فیلم «مهمان مامان» درباره حضور سرزده مهمان برای خانواده‌ای آبرومند و کم‌برخوردار است. مادر خانواده، با وجود تنگنای مالی، برای حفظ آبرو و فراهم‌کردن پذیرایی مناسب، از همسایه‌ها کمک می‌گیرد. این همیاری به شکل‌گیری فضایی از همدلی و نوع‌دوستی در خانه و محله می‌انجامد.<ref>[https://www.irna.ir/news/85752625/%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%B5%D9%85%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%A7%D9%86 ««مهمان مامان»؛ روایتی صمیمی از همدلی در اقتباسی درخشان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>

«مهمان مامان» یکی از آثار موفق زنده‌یاد داریوش مهرجویی است که جایگاه مهمی در سینمای اقتباسی ایران دارد.<ref>[https://www.filmnews.ir/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AA-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7 «نگاهی به دلایل موفقیت فیلم «مهمان مامان» به بهانه بیستمین سال‌روز اکران این فیلم در روز نخستین روز مرداد 1383 | از مهمانی مامان 20 سال گذشت»، فیلم نیوز.]</ref>

فیلم «مهمان مامان» در سال ۱۳۸۳ش، با احتساب متوسط قیمت ۶۰۰ تومان برای هر بلیت به فروش حدود ۸۰۰ میلیون تومانی رسید و توانست یک‌میلیون و ۲۲۰ هزار مخاطب را جذب کرده و در جایگاه پنجمین فیلم پرفروش سال قرار بگیرد.<ref>[https://www.filmnews.ir/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AA-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7 «نگاهی به دلایل موفقیت فیلم «مهمان مامان» به بهانه بیستمین سال‌روز اکران این فیلم در روز نخستین روز مرداد 1383 | از مهمانی مامان 20 سال گذشت»، فیلم نیوز.]</ref>

فیلم «مهمان مامان» در بیست‌ودومین دوره جشنواره فیلم فجر در ۹ رشته نامزد دریافت سیمرغ بلورین شد. این نامزدی‌ها شامل بخش‌های کارگردانی، فیلمنامه، طراحی صحنه، چهره‌پردازی و صدابرداری بودند و گلاب آدینه، حسن پورشیرازی، پارسا پیروزفر و فریده سپاه‌منصور نیز در فهرست نامزدهای بازیگری قرار داشتند. این فیلم موفق به دریافت جایزه بهترین فیلم جشنواره شد و هم‌زمان لوح زرین بهترین فیلم از نگاه منتقدان را نیز کسب کرد. همچنین در هشتمین جشن خانه سینما ۲ جایزه دریافت کرد و در ۸ بخش نامزد شد. «مهمان مامان»، در هشتمین دوره جشن حافظ، در رشته‌های بهترین تدوین و بهترین بازیگر مرد نامزد دریافت جایزه بود.<ref>[https://farsnews.ir/Sajad/1723281034507805966/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4-%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-20-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DB%8C%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA «خاطره‌بازی با اثر داریوش مهرجویی؛ 20 سال از میهمانی مامان گذشت»، خبرگزاری فارس.]</ref> این فیلم در جشنواره‌های بین‌المللی نیز جایزه ویژه هیات داوران نهمین دوره جشنواره بین المللی فیلم داکا را کسب کرد<ref>[https://www.irna.ir/amp/9766845/ «فیلم"مهمان مامان" ساخته "مهرجویی" جایژه ویژه جشنواره داکا را کسب کرد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و در سیزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم فوکوئوکا ژاپن در بخش بهترین فیلم نامزد شد.<ref>[https://www.filmnews.ir/%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AA-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7 «نگاهی به دلایل موفقیت فیلم «مهمان مامان» به بهانه بیستمین سال‌روز اکران این فیلم در روز نخستین روز مرداد 1383 | از مهمانی مامان 20 سال گذشت»، فیلم نیوز.]</ref>

فیلم «مهمان مامان» به بازتاب عناصر فرهنگی و سنتی جامعه ایرانی می‌پردازد و جلوه‌هایی از آیین مهمان‌نوازی را به تصویر می‌کشد. شیوه برگزاری مهمانی، نوع روابط میان شخصیت‌ها و تأکید بر احترام به مهمان؛ از جمله مؤلفه‌هایی هستند که نشان‌دهنده سنت‌های فرهنگی و اجتماعی در بستر زندگی روزمره ایرانی‌اند.<ref>[https://farsnews.ir/Sajad/1723281034507805966/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4-%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-20-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DB%8C%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA «خاطره‌بازی با اثر داریوش مهرجویی؛ 20 سال از میهمانی مامان گذشت»، خبرگزاری فارس.]</ref>

در نقدهای منتشرشده، کارگردانی داریوش مهرجویی در «مهمان مامان» به‌عنوان نمونه‌ای از تسلط و پختگی در روایت‌پردازی مورد تحسین قرار گرفته است. انتخاب داستانی ساده و سرراست، همراه با پرهیز از شعارزدگی و کلیشه، زمینه‌ای فراهم کرده که شخصیت‌ها واقعی، ملموس و دور از تیپ‌سازی به نظر برسند. بازی بازیگران نیز، به‌ویژه در نقش‌هایی متفاوت از کلیشه‌های پیشین، مورد توجه منتقدان قرار گرفت و توانایی مهرجویی در گرفتن بازی‌های سنجیده و هدایت بازیگران به سمت اجراهایی طبیعی و هماهنگ با فضای انسانی فیلم را نشان داد.<ref>[https://ketabnews.com/fa/news/12922/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DB%8C «نگاهی به فیلم مهمان مامان | محسن محمدی»، کتاب نیوز.]</ref>