| خط ۲: | خط ۲: | ||
=== تاریخچه === | === تاریخچه === | ||
سابقه نبرد بر سر تنگه هرمز به قرن شانزدهم میلادی بازمیگردد؛ زمانی که پرتغالیها با اشغال جزیره هرمز و ساخت قلعهای مستحکم در سال ۱۵۰۷م، برای نخستین بار کنترل این آبراه را در دست گرفتند و با دریافت باج از کشتیهای عبوری، سلطه خود را بر راههای دریایی اعمال کردند.<ref>{{پک/بن|ن۱|ک=همشهری آنلاین|ف=درباره تنگه هرمز}}</ref> پس از ۱۱۷ سال، شاهعباس صفوی در سال ۱۶۲۱م با همکاری امامقلیخان و اتحاد با انگلیسیها، پرتغالیها را از هرمز بیرون راند و حاکمیت ایران بر این آبراه را احیا کرد.<ref>{{پک/بن|ن۲|ک=خبرگزاری مهر|ف=تنگه هرمز، روایت هزاران سال ایستادگی در گلوگاه طلای سیاه}}</ref> با سقوط صفویه، انگلیس به بهانه سرکوب دزدی دریایی و مبارزه با تجارت برده، نزدیک به دو قرن بر خلیج فارس مسلط شد و با کشف نفت در ۱۹۰۸م، حضور خود را در منطقه تشدید کرد تا اینکه در ۱۹۷۱م با خروج از منطقه، آمریکا جایگزین آن گردید.<ref>{{پک|معصومیزاده|۱۳۸۵|ک=خلیج فارس|ف=تاریخچه سیاسی تنگه هرمز|ص=161-163}}</ref> پس از انقلاب اسلامی، | سابقه نبرد بر سر تنگه هرمز به قرن شانزدهم میلادی بازمیگردد؛ زمانی که پرتغالیها با اشغال جزیره هرمز و ساخت قلعهای مستحکم در سال ۱۵۰۷م، برای نخستین بار کنترل این آبراه را در دست گرفتند و با دریافت باج از کشتیهای عبوری، سلطه خود را بر راههای دریایی اعمال کردند.<ref>{{پک/بن|ن۱|ک=همشهری آنلاین|ف=درباره تنگه هرمز}}</ref> پس از ۱۱۷ سال، شاهعباس صفوی در سال ۱۶۲۱م با همکاری امامقلیخان و اتحاد با انگلیسیها، پرتغالیها را از هرمز بیرون راند و حاکمیت ایران بر این آبراه را احیا کرد.<ref>{{پک/بن|ن۲|ک=خبرگزاری مهر|ف=تنگه هرمز، روایت هزاران سال ایستادگی در گلوگاه طلای سیاه}}</ref> با سقوط صفویه، انگلیس به بهانه سرکوب دزدی دریایی و مبارزه با تجارت برده، نزدیک به دو قرن بر خلیج فارس مسلط شد و با کشف نفت در ۱۹۰۸م، حضور خود را در منطقه تشدید کرد تا اینکه در ۱۹۷۱م با خروج از منطقه، آمریکا جایگزین آن گردید.<ref>{{پک|معصومیزاده|۱۳۸۵|ک=خلیج فارس|ف=تاریخچه سیاسی تنگه هرمز|ص=161-163}}</ref> پس از انقلاب اسلامی، ادارۀ تنگه بر اساس یک موافقتنامه بینالمللی به طور مشترک به ایران و عمان سپرده شد.<ref>{{پک|معصومیزاده|۱۳۸۵|ک=خلیج فارس|ف=تاریخچه سیاسی تنگه هرمز|ص=۱۶۴}}</ref> در سالهای ۱۴۰۴-۱۴۰۵ش، با حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران و بستهشدن تنگه توسط ایران، نبرد جدیدی شکل گرفت.<ref>{{پک/بن|ن۳|ک=همشهری آنلاین|ف=آشنایی با روزشمار بحران و مسدود شدن تنگه هرمز}}</ref> | ||
=== زمینههای اصلی === | === زمینههای اصلی === | ||
در صبح روز ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، ایالات متحده و اسرائیل با عملیات مشترک «خشم حماسی»، حملات هوایی گستردهای را علیه ایران آغاز کردند که به ترور سیدعلی | در صبح روز ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، ایالات متحده و اسرائیل با عملیات مشترک «خشم حماسی»، حملات هوایی گستردهای را علیه ایران آغاز کردند که به ترور [[سید علی خامنهای|سیدعلی خامنهای]]، رهبر وقت جمهوری اسلامی و چندین مقام ارشد نظامی و امنیتی انجامید. این حملات که اهداف نظامی، هستهای و زیرساختی را شامل میشد، در واکنش به ناکامی مذاکرات هستهای صورت گرفت. در پی آن، ایران با شلیک موشکهایی به سوی اسرائیل و پایگاههای آمریکا در منطقه پاسخ داد و در ۱۳ اسفند، با صدور هشدارهای دریایی، در عمل تنگه هرمز را به روی کشتیهای مرتبط با آمریکا و متحدانش بست. این اقدام، اختلاف دیرینه بر سر رژیم حقوقی و امنیتی آبراه را به کانون درگیری تبدیل کرد و زمینه را برای نبرد هرمز فراهم ساخت.<ref>{{پک/بن|ن۳|ک=همشهری آنلاین|ف=آشنایی با روزشمار بحران و مسدود شدن تنگه هرمز}}</ref> | ||
=== تشدید درگیری === | === تشدید درگیری === | ||
