بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۷۵: | خط ۷۵: | ||
'''روابط با ایران:''' روابط میان ایران و عمان بر بستری از اعتماد متقابل، دوستی و پیوندهای تاریخی، قومی و فرهنگی استوار است. اگرچه سوابق تعامل و همکاری میان دو کشور به قرون گذشته بازمیگردد؛ اما رسمیت یافتن مناسبات دیپلماتیک این دو کشور از ۱۳۵۰ش آغاز شد. با وقوع انقلاب اسلامی، مسیر همکاریهای دوجانبه، منطقهای و بینالمللی این دو کشور، علاوه بر هموارتر شدن، شتاب گرفت. در طول دهههای متمادی، اعتماد بهعنوان رکن اصلی در مناسبات دو کشور، بستری برای گسترش همکاریها در مواجهه با تحولات منطقهای فراهم کرد. روابط ایران و عمان، علیرغم تنشهای مستمر در منطقه، بهعنوان الگویی کارآمد از همسایگی پایدار شناخته شده است.<ref>{{پک/بن|17|ک=سفارت جمهوری اسلامی ایران مسقط|ف=روابط سیاسی ایران و عمان}}</ref> این کشور در دهه ۱۹۸۰م، نقشی کلیدی در فراهمسازی بستر مذاکرات برای پایان جنگ ایران و عراق ایفا کرد. در دهههای بعد نیز مسقط کانالهای ارتباطی میان تهران و دولت باراک اوباما را برقرار ساخت که منجر به دستیابی به برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در سال ۲۰۱۵م شد؛ توافقی که در سال ۲۰۱۸م با خروج ایالات متحده در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، دستخوش تغییر شد. در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶م، عمان میزبانی دو دور مذاکرات هستهای میان تهران و واشنگتن را بر عهده داشت. با این حال، روند این گفتوگوها در هر دو دور بر اثر حملات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در ژوئن ۲۰۲۵م و در آغاز جنگ فعلی متوقف و بینتیجه ماند.<ref>{{پک/بن|18|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=عمان کدام سوی موضوع «تنگه هرمز» میایستد؛ ایران یا آمریکا؟}}</ref> در خصوص همکاری ایران و عمان در مورد تنگه هرمز، پس از آتشبس و امضای تفاهمنامۀ ایران و آمریکا، عمان مخالفت خود را دربارۀ اخذ عوارض دریایی اعلام کرد و بر تضمین آزادی دریانوردی در تنگه هرمز تأکید کرد.<ref>{{پک/بن|20|ک=خبرگزاری مهر|ف=عمان و تنگه هرمز؛ از نشست مشترک با ایران تا موضعگیری البوسعیدی}}</ref> | '''روابط با ایران:''' روابط میان ایران و عمان بر بستری از اعتماد متقابل، دوستی و پیوندهای تاریخی، قومی و فرهنگی استوار است. اگرچه سوابق تعامل و همکاری میان دو کشور به قرون گذشته بازمیگردد؛ اما رسمیت یافتن مناسبات دیپلماتیک این دو کشور از ۱۳۵۰ش آغاز شد. با وقوع انقلاب اسلامی، مسیر همکاریهای دوجانبه، منطقهای و بینالمللی این دو کشور، علاوه بر هموارتر شدن، شتاب گرفت. در طول دهههای متمادی، اعتماد بهعنوان رکن اصلی در مناسبات دو کشور، بستری برای گسترش همکاریها در مواجهه با تحولات منطقهای فراهم کرد. روابط ایران و عمان، علیرغم تنشهای مستمر در منطقه، بهعنوان الگویی کارآمد از همسایگی پایدار شناخته شده است.<ref>{{پک/بن|17|ک=سفارت جمهوری اسلامی ایران مسقط|ف=روابط سیاسی ایران و عمان}}</ref> این کشور در دهه ۱۹۸۰م، نقشی کلیدی در فراهمسازی بستر مذاکرات برای پایان جنگ ایران و عراق ایفا کرد. در دهههای بعد نیز مسقط کانالهای ارتباطی میان تهران و دولت باراک اوباما را برقرار ساخت که منجر به دستیابی به برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در سال ۲۰۱۵م شد؛ توافقی که در سال ۲۰۱۸م با خروج ایالات متحده در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، دستخوش تغییر شد. در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶م، عمان میزبانی دو دور مذاکرات هستهای میان تهران و واشنگتن را بر عهده داشت. با این حال، روند این گفتوگوها در هر دو دور بر اثر حملات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در ژوئن ۲۰۲۵م و در آغاز جنگ فعلی متوقف و بینتیجه ماند.<ref>{{پک/بن|18|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=عمان کدام سوی موضوع «تنگه هرمز» میایستد؛ ایران یا آمریکا؟}}</ref> در خصوص همکاری ایران و عمان در مورد تنگه هرمز، پس از آتشبس و امضای تفاهمنامۀ ایران و آمریکا، عمان مخالفت خود را دربارۀ اخذ عوارض دریایی اعلام کرد و بر تضمین آزادی دریانوردی در تنگه هرمز تأکید کرد.<ref>{{پک/بن|20|ک=خبرگزاری مهر|ف=عمان و تنگه هرمز؛ از نشست مشترک با ایران تا موضعگیری البوسعیدی}}</ref> | ||
'''روابط | '''روابط با آمریکا:''' روابط دیپلماتیک عمان با ایالات متحده به سال ۱۸۳۳م بازمیگردد که اولین روابط آمریکا با یک کشور عربی بود. رابطه راهبردی با واشینگتن دههها پیش آغاز شد. عمان با استقرار تجهیزات نظامی آمریکا موافقت کرد و در سال ۲۰۱۹م توافقنامهای امضا شد که به ناوهای آمریکایی دسترسی رسمی به بنادر دوکم و صلاله میدهد. سالانه حدود ۸۰ تماس بندری نیروی دریایی آمریکا در عمان صورت میگیرد و نیروهای دو کشور در رزمایشهای مشترک شرکت میکنند. وزیر امور خارجه عمان در مقالهای در اکونومیست، از سیاست آمریکا در قبال ایران انتقاد کرده و استدلال کرده بود که آمریکا کنترل سیاست خارجی خود را از دست داده است. این انتقاد با واکنش مقامات آمریکایی مواجه شد.<ref>{{پک/بن|16|ک=arabcenterdc|ف=Oman and the Iran War: Neutrality Under Strain|زبان=en}}</ref> پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، همواره از پیامرسانی و اظهارنظرهای مقامات عمانی در مورد این جنگ، اظهار نارضایتی کرده و سیاستهای عمان در قبال تنگه هرمز و همکاری با ایران در این زمینه را به چالش کشیده و عمان را به حملۀ نظامی تهدید کرد.<ref>{{پک/بن|19|ک=خبرگزاری ایرنا|ف=همکاری ایران و عمان در هرمز؛ عامل اصلی خشم و تهدید رئیسجمهور آمریکا}}</ref> | ||
'''روابط با اسرائیل:''' تماسهای علنی بین اسراییل و عمان پس از کنفرانس مادرید در سال ۱۹۹۱م آغاز شد؛ اما همکاریهای غیررسمی از دهه ۱۹۷۰م وجود داشت، از جمله کمک نظامی اسراییل به عمان در سرکوب شورش ظفار و همکاری در فناوری کشاورزی. در سالهای ۱۹۹۴ و ۱۹۹۵م، ملاقاتهای رسمی و تاسیس دفاتر نمایندگی تجاری بین دو کشور صورت گرفت و مرکز تحقیقاتی شیرینسازی خاورمیانه در عمان با مشارکت اسراییل راهاندازی شد. با شروع انتفاضه مسجدالاقصی در سال ۲۰۰۰م، عمان دفتر نمایندگی تجاری اسراییل را بست؛ اما همکاری علمی ادامه یافت. سفر بنیامین نتانیاهو به عمان در اکتبر ۲۰۱۸م، بازتابی از تلاش مسقط برای تداوم سیاست خارجی و نقش میانجیگرانه خود میان رقیبهای منطقهای، از جمله ایران و اسرائیل، جهت تضمین امنیت ملی بود. این اقدام از سوی ایران با انتقاد روبهرو شد. مقامات عمانی با ارسال پیامهای دیپلماتیک به رهبران فلسطین، بر تداوم حمایت خود از تشکیل دولت مستقل فلسطینی تأکید کردند تا از سوءتفاهم دربارۀ تغییر مواضع خود جلوگیری کنند.<ref>{{پک/بن|21|ک=مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه|ف=نگاهی به تاثیرات منطقهای روابط پنهان و آشکار عمان با رژیم اسراییل}}</ref> | |||
'''روابط با عربستان سعودی:''' | |||
== نیروهای مسلح == | == نیروهای مسلح == | ||
| خط ۱۷۳: | خط ۱۷۷: | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=نبذة عن عُمان|نشانی=https://economy.gov.om/Page.aspx?I=10|تاریخ=۲۲ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۲ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|۵}}|کد زبان=ar|وبگاه=وزارة الاقتصاد}} | * {{یادکرد وب|عنوان=نبذة عن عُمان|نشانی=https://economy.gov.om/Page.aspx?I=10|تاریخ=۲۲ تیر ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۲۲ تیر ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|۵}}|کد زبان=ar|وبگاه=وزارة الاقتصاد}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=نظام التعليم البوابة التعليمية قلب التعليم النابض|نشانی=https://home.moe.gov.om/module.php?m=pages-showpage&CatID=14&ID=16|تاریخ=23 تیر 1405|تاریخ بازبینی=23 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|8}}|کد زبان=ar|وبگاه=وزارة التعلیم}} | * {{یادکرد وب|عنوان=نظام التعليم البوابة التعليمية قلب التعليم النابض|نشانی=https://home.moe.gov.om/module.php?m=pages-showpage&CatID=14&ID=16|تاریخ=23 تیر 1405|تاریخ بازبینی=23 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|8}}|کد زبان=ar|وبگاه=وزارة التعلیم}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=نگاهی به تاثیرات منطقهای روابط پنهان و آشکار عمان با رژیم اسراییل|نشانی=https://www.cmess.ir/Page/View/2020-06-20/4561|تاریخ=31 خرداد 1399|تاریخ بازبینی=27 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|21}}|وبگاه=مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=نظام التعليم في سلطنة عمان البوابة التعليمية قلب التعليم النابض|نشانی=https://home.moe.gov.om/pages/6/show/12|تاریخ=23 تیر 1405|تاریخ بازبینی=23 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|10}}|کد زبان=ar|وبگاه=وزارة التعلیم}} | * {{یادکرد وب|عنوان=نظام التعليم في سلطنة عمان البوابة التعليمية قلب التعليم النابض|نشانی=https://home.moe.gov.om/pages/6/show/12|تاریخ=23 تیر 1405|تاریخ بازبینی=23 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|10}}|کد زبان=ar|وبگاه=وزارة التعلیم}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=همکاری ایران و عمان در هرمز؛ عامل اصلی خشم و تهدید رئیسجمهور آمریکا|نشانی=https://www.irna.ir/news/86167665/%D9%87%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%B4%D9%85-%D9%88-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1|تاریخ=9 خرداد 1405|تاریخ بازبینی=27 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|19}}|وبگاه=خبرگزاری ایرنا}} | * {{یادکرد وب|عنوان=همکاری ایران و عمان در هرمز؛ عامل اصلی خشم و تهدید رئیسجمهور آمریکا|نشانی=https://www.irna.ir/news/86167665/%D9%87%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%B4%D9%85-%D9%88-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1|تاریخ=9 خرداد 1405|تاریخ بازبینی=27 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|19}}|وبگاه=خبرگزاری ایرنا}} | ||
