حمید گلزار (بحث | مشارکتها) جز حمید گلزار صفحهٔ پیشنویس:مددکاری اجتماعی را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به مددکاری اجتماعی منتقل کرد |
حمید گلزار (بحث | مشارکتها) زدن لینک داخلی |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''مددکاری اجتماعی؛''' حمایت تخصصی از افراد و خانوادهها در برابر چالشهای اجتماعی و اقتصادی. | '''مددکاری اجتماعی؛''' حمایت تخصصی از افراد و خانوادهها در برابر چالشهای اجتماعی و اقتصادی. | ||
مددکاری اجتماعی یک حرفه و رشته دانشگاهی کاربردی است که با هدف ارتقای [[رفاه]]، [[عدالت اجتماعی]] و توانمندسازی پایدار افراد، گروهها و جوامع فعالیت میکند. این [[حرفه]] با استفاده از نظریههای [[علوم اجتماعی]] و [[علوم انسانی|انسانی]] و با [[رویکرد علمی|رویکردی علمی]]، به بررسی و مقابله با چالشهای زندگی میپردازد و در [[ایران]] ترکیبی از اصول مدرن و سنتهای بومی [[همیاری]] است که پس از تأسیس آکادمیک آن در سال ۱۳۳۷ش، توسط نهادهایی مانند [[سازمان بهزیستی]] ارائه میشود. مددکاری اجتماعی با روشهایی چون مددکاری فردی، گروهی و جامعهای عمل کرده و [[اصول اخلاقی]] مانند پذیرش بیقضاوت، [[حق تعیین سرنوشت]] مددجو و [[رازداری]] را محور کار خود قرار میدهد. حوزههای نوینی مانند [[مددکاری بالینی]] و [[مددکاری دیجیتال|دیجیتال]] نیز گستره فعالیت آن را افزایش دادهاند. | مددکاری اجتماعی یک حرفه و رشته دانشگاهی کاربردی است که با هدف ارتقای [[رفاه]]، [[عدالت اجتماعی]] و توانمندسازی پایدار افراد، گروهها و جوامع فعالیت میکند. این [[حرفه]] با استفاده از نظریههای [[علوم اجتماعی]] و [[علوم انسانی|انسانی]] و با [[رویکرد علمی|رویکردی علمی]]، به بررسی و مقابله با چالشهای [[زندگی]] میپردازد و در [[ایران]] ترکیبی از اصول مدرن و سنتهای بومی [[همیاری]] است که پس از تأسیس آکادمیک آن در سال ۱۳۳۷ش، توسط نهادهایی مانند [[سازمان بهزیستی]] ارائه میشود. مددکاری اجتماعی با روشهایی چون مددکاری فردی، گروهی و جامعهای عمل کرده و [[اصول اخلاقی]] مانند پذیرش بیقضاوت، [[حق تعیین سرنوشت]] مددجو و [[رازداری]] را محور کار خود قرار میدهد. حوزههای نوینی مانند [[مددکاری بالینی]] و [[مددکاری دیجیتال|دیجیتال]] نیز گستره فعالیت آن را افزایش دادهاند. | ||
== تعریف مددکاری اجتماعی == | == تعریف مددکاری اجتماعی == | ||
مددکاری اجتماعی (به [[زبان انگلیسی|انگلیسی]]: Social work) یک حرفه کاربردی با هدف رفاه، پیشرفت و توانمندسازی افراد و جوامع است و به عدالت اجتماعی، [[حقوق بشر]]، مسئولیت جمعی و احترام به تفاوتها، توجه دارد.<ref>رام برزینی، «مددکاری اجتماعی بهعنوان حرفهای علمی- کاربردی»، وبسایت سیویلیکا.</ref> متناظر با این حرفه، امروزه یک رشته تحصیلی دانشگاهی نیز ایجاد شده است که از نظریههای [[علوم اجتماعی]]، [[علوم انسانی]] و دانش بومی برای بررسی چگونگی مقابله با چالشهای زندگی بهره میگیرد.<ref>«تعریف جهانی مددکاری اجتماعی به زبان فارسی و انگلیسی»، پایگاه جامع مددکاری اجتماعی ایرانیان.</ref> در [[ایران]]، مددکاری اجتماعی ترکیبی از اصول علمی مدرن و سنتهای بومی [[همیاری]] است. این حرفه در ایران بهصورت آکادمیک از سال ۱۳۳۷ش پایهگذاری شد و امروزه نهادهایی مانند [[سازمان بهزیستی کشور]]، متولی ارائه خدمات آن هستند.<ref>[https://iranianpath.com/celebrities/Social-service/Farmanfarmaeeyan/زندگی-نامه-و-بیوگرافی-ستاره-فرمانفرمائیان-مادر-مددکاری-اجتماعی-ابران-مشاهیر4117.html «زندگینامۀ ستاره فرمانفرمائیان مادر مددکاری اجتماعی ایران»، وبسایت مسیر ایرانی.]</ref> تفاوت مددکاری اجتماعی با کار داوطلبانه و خیریه در استفاده از دانش تخصصی، رویکرد علمی و هدفگذاری برای توانمندسازی پایدار است.<ref>[https://civilica.com/note/15315/ طلسچی یکتا، «مددکاری اجتماعی: تعاریف، رویکردهای نوین و چالشهای معاصر»، وبسایت سیویلیکا.]</ref> | |||
=== ابعاد === | === ابعاد === | ||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
== تاریخچه مددکاری اجتماعی در ایران == | == تاریخچه مددکاری اجتماعی در ایران == | ||
پیشینه مددکاری در ایران به [[فرهنگ]] کهن | پیشینه مددکاری در [[ایران]] به [[فرهنگ]] کهن همیاری بازمیگردد. در [[ایران باستان]]، متونی مانند [[اوستا]] بر حمایت از نیازمندان تأکید داشتند<ref>«گدایی در ایران باستان ننگ بود»، وبسایت بیتوته.</ref> و در [[ایران اسلامی]]، نهادهایی مانند [[زکات]]، [[صدقه]] و [[وقف]] ساختارهای سنتی [[حمایت اجتماعی]] را شکل دادند.<ref>مولائی آرانی، «امداد فرهنگی؛ الگویی برای مواجهه با آسیبهای اجتماعی»، ۱۴۰۱ش، ۱۴۵–۱۴۷.</ref> در دوران معاصر، مددکاری اجتماعی با تأسیس نهادهایی مانند [[پرورشگاه]]ها و [[جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران|جمعیت شیر و خورشید]] (سازمان هلال احمر) آغاز شد.<ref>خاکساری، مبانی مددکاری اجتماعی، ۱۳۷۲ش، ص۵۱.</ref> در سال ۱۳۳۷ش، مدرسه عالی خدمات اجتماعی توسط [[ستاره فرمانفرمائیان]] (۱۲۹۹–۱۳۹۱ش) تأسیس شد.<ref>[https://iranianpath.com/celebrities/Social-service/Farmanfarmaeeyan/زندگی-نامه-و-بیوگرافی-ستاره-فرمانفرمائیان-مادر-مددکاری-اجتماعی-ابران-مشاهیر4117.html «زندگینامۀ ستاره فرمانفرمائیان مادر مددکاری اجتماعی ایران»، وبسایت مسیر ایرانی.]</ref> | ||
پس از پیرزوی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، با تأسیس نهادهایی مانند [[کمیته امداد امام خمینی]] و [[سازمان بهزیستی کشور]]، ساختار [[خدمات اجتماعی]] متمرکزتر شد.<ref>زاهدی اصل، مبانی مددکاری اجتماعی، ۱۳۸۸ش، ص۲۶.</ref> [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]] در اصول ۳، ۲۹ و ۴۳ بر [[تأمین اجتماعی]]، [[عدالت]] و حمایت از گروههای آسیبپذیر تأکید دارد.<ref>«قانون ساختار نظام جامع رفاه وتأمین اجتماعی»، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.</ref> همچنین قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی، مصوب [[مجلس شورای اسلامی]] در ۲۱ [[اردیبهشت]] ۱۳۸۳ش، نقش مددکاران را در ارائه خدمات رفاهی پررنگ کرده است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/94018 «قانون ساختار نظام جامع رفاه وتأمین اجتماعی»، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.]</ref> | پس از پیرزوی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، با تأسیس نهادهایی مانند [[کمیته امداد امام خمینی]] و [[سازمان بهزیستی کشور]]، ساختار [[خدمات اجتماعی]] متمرکزتر شد.<ref>زاهدی اصل، مبانی مددکاری اجتماعی، ۱۳۸۸ش، ص۲۶.</ref> [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]] در اصول ۳، ۲۹ و ۴۳ بر [[تأمین اجتماعی]]، [[عدالت]] و حمایت از گروههای آسیبپذیر تأکید دارد.<ref>«قانون ساختار نظام جامع رفاه وتأمین اجتماعی»، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.</ref> همچنین قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی، مصوب [[مجلس شورای اسلامی]] در ۲۱ [[اردیبهشت]] ۱۳۸۳ش، نقش مددکاران را در ارائه خدمات رفاهی پررنگ کرده است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/94018 «قانون ساختار نظام جامع رفاه وتأمین اجتماعی»، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.]</ref> | ||
| خط ۳۸: | خط ۳۸: | ||
== مددکاری اجتماعی در زبان و ادب فارسی == | == مددکاری اجتماعی در زبان و ادب فارسی == | ||
موضوعاتی مانند [[یتیمنوازی]] و یاری رساندن به [[سالمندان]] و | موضوعاتی مانند [[یتیمنوازی]] و یاری رساندن به [[سالمند|سالمندان]] و زندانیان که از مفاهیم نزدیک به مددکاری اجتماعی هستند، در [[زبان فارسی|زبان]] و ادب فارسی همواره مورد توجه بوده است؛<ref>پاکدل سلطانی و شمس، ریشهٔ مفاهیم مددکاری اجتماعی در ادب فارسی، ۱۳۷۴ش، ص۳۳–۴۰.</ref> بهویژه یاریرساندن به همنوعان که امروزه با عنوان [[یاریگری]] یا دگریاری از آن یاد میشود در آثار شاعران پارسیگوی، نمود آشکاری داشته است. | ||
{{شعر جدید | {{شعر جدید | ||
| شاعر =[[سعدی]] | | شاعر =[[سعدی]] | ||
