پیش‌نویس:عمان: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۴۷: / خط ۴۷: @@
 اسلام دین رسمی و منبع قانون‌گذاری دولتی است.<ref>{{پک/بن|۵|ک=وزارة الاقتصاد|ف=نبذة عن عُمان|زبان=ar}}</ref> اکثریت مسلمان با مذهب اباضی، سنی و شیعه و اقلیت‌هایی هم مسیحی و هندو هستند و زبان عربی زبان رسمی کشور عمان است.<ref>{{پک/بن|۵|ک=وزارة الاقتصاد|ف=نبذة عن عُمان|زبان=ar}}</ref> حدود ۴۵ تا ۵۰درصد از شهروندان اباضی، ۴۵ تا ۵۰درصد سنی و کمتر از ۵درصد شیعه هستند.<ref>{{پک/بن|13|ک=bti-project|ف=Oman Country Report 2026|زبان=en}}</ref>
-== مهم‌ترین شهرها و مناطق ==
+== استان‌ها ==
+سلطنت عمان به یازده بخش اداری موسوم به استان تقسیم شده است. مسقط همزمان هم شهر پایتخت و هم یکی از این یازده استان است. یازده استان عبارتند از: الداخلیه، الظاهره، الباطنه شمالی، الباطنه جنوبی، البریمی، الوسطی، شرقیه شمالی، شرقیه جنوبی، ظفار، مسقط و  مسندم.
-* '''مسقط:''' پایتخت و بزرگترین شهر، شامل کاخ سلطان، مسجد جامع سلطان قابوس، و کورنیش (بلوار ساحلی).
+استان‌ها نیز به ۶۰ منطقه موسوم به ولایت تقسیم می‌شوند.<ref>{{پک|Wigley|2020|ک=nyulawglobal|ف=The Legal System and Research in the Sultanate of Oman|کد=en}}</ref>
-* '''صلاله:''' شهر پاییز، مه و طبیعت سرسبز، معروف به فصل شگفت‌انگیز خریف.
-* '''نزوی:''' پایتخت فرهنگ و تاریخ، دارای بازار نزوی و قلعه مشهور نزوی.
-* '''صحار:''' یک بندر بزرگ تجاری و صنعتی، با تاریخ دریایی کهن.
-* '''صور:''' شهری ساحلی و مهد کشتی‌سازی سنتی.
-* '''عبری:''' و همچنین شهرهای رُستاق، بُریمی، خَصَب (مُسندم)، بَهلاء.<ref>{{پک/بن|۶|ک=المدار للمعلومات|ف=كل ما تريد معرفته عن سلطنة عُمان التاريخ، الاقتصاد، السياحة، ونمط الحياة|زبان=ar}}</ref>
 == نظام سیاسی و ساختار حکومتی ==
-نظام سیاسی سنتی
+=== نظام سیاسی سنتی ===
 از لحاظ ساختار سیاسی در دوره‌های گذشته، سرزمین عمان به مناطق کوچک‌تری با حاکمان محلی متعدد و نظامی نسبتاً غیرمتمرکز تقسیم می‌شده است. عالی‌ترین و قدرتمندترین مقام سیاسی در این ساختار با عنوان «امام عمان» شناخته می‌شد که قدرت مرکزی را در دست داشت. در کنار این مقام، امرای محلی دیگری نیز حضور داشتند که کنترل مناطق و قبایل مختلف را بر عهده داشتند و با لقب شیخ خطاب می‌شدند. از جمله مهم‌ترین مناطقی که تحت حاکمیت شیوخ محلی اداره می‌شدند، می‌توان به نواحی دژاو، جبرین، غافر، رنک، گبی، ظاهره، مقنیات و سِر اشاره کرد.<ref>{{پک|الصایدی|۱۴۱۴|ک=المورخ العربی|ف=بلاد عمان (فصل من کتاب للرحالة الألمانی کارستن نیبور)|کد=ar|ص=۸۲}}</ref>
-عمان یک پادشاهی (سلطنت) موروثی است که در سال ۲۰۲۶م تحت رهبری سلطان هیثم بن طارق قرار دارد. این نظام دهه‌هاست که باثبات است و بر پایۀ سنت‌های عمانی، استوار است. سیاست خارجی عمان سیاستی متعادل است که عمان را به میانجی صلح در منطقه تبدیل کرده است. عمان به دیپلماسی آرام و سیاست مستقل خود از درگیری‌های منطقه‌ای شهرت دارد.<ref>{{پک/بن|۶|ک=المدار للمعلومات|ف=كل ما تريد معرفته عن سلطنة عُمان التاريخ، الاقتصاد، السياحة، ونمط الحياة|زبان=ar}}</ref>
+عمان یک پادشاهی (سلطنت) موروثی است که در سال ۲۰۲۶م تحت رهبری سلطان هیثم بن طارق قرار دارد. این نظام دهه‌هاست که باثبات است.<ref>{{پک/بن|۶|ک=المدار للمعلومات|ف=كل ما تريد معرفته عن سلطنة عُمان التاريخ، الاقتصاد، السياحة، ونمط الحياة|زبان=ar}}</ref>
+'''ساختار سیاسی و تحولات حکومتی در عمان'''
+سلطان عمان یک فرمانروای مطلق است. سلطنت عمان تا سال 1970م فاقد قانون اساسی، قوه مقننه و حق رأی بود. در سال ۱۹۷۰، سلطان قابوس کابینه‌ای از وزرا را منصوب کرد که مسئولیت بخش‌ها و وظایف مختلف دولتی را بر عهده داشتند. <ref>{{پک/بن|24|ک=omanembassy|ف=Government of Oman|زبان=en}}</ref>
+سلطان قابوس بن سعید آل سعید از سال ۱۹۷۰ تا سال ۲۰۲۰م بر سلطنت عمان حکمرانی کرد و پس از او، پسرعموی وی، سلطان هیثم بن طارق به تخت سلطنت نشست.<ref>{{پک|Wigley|2020|ک=nyulawglobal|ف=The Legal System and Research in the Sultanate of Oman|کد=en}}</ref>
+در سال ۱۹۸۱، شورای مشورتی دولت تأسیس شد. در سال ۱۹۹۶، نخستین قانون اساسی عمان صادر شد که حقوق اولیه شهروندان را به صورت مکتوب تعیین نمود و نهادی موسوم به مجلس عمان را بنیان نهاد. در ۲۰۰۲، سلطان حق رأی را به تمامی شهروندان بالای ۲۱ سال، به استثنای اعضای نیروهای نظامی و امنیتی، تعمیم داد. پیش از این، رای‌دهندگان در عمان از میان رهبران قبایل، روشنفکران و تجار انتخاب می‌شدند.<ref>{{پک/بن|24|ک=omanembassy|ف=Government of Oman|زبان=en}}</ref>
 === مشارکت سیاسی ===
 عمان یک حکومت سلطنتی مطلقه است که در آن سلطان هم سلطنت می‌کند و هم حکومت. نمایندگان سیاسی به‌ندرت از طریق انتخابات برگزیده می‌شوند. ۹۰ عضو مجلس شورای عمان هر چهار سال یک‌بار توسط عمانی‌های بالای ۲۱ سال انتخاب می‌شوند. به هر یک از ولایت‌های کشور حداقل یک کرسی نمایندگی اختصاص داده شده است. آخرین انتخابات مجلس شورا در اکتبر ۲۰۲۳م برگزار شد. ۸۶ عضو مجلس دوله به عنوان مجلس عالی فعالیت می‌کنند و چند روز پس از انتخابات مجلس شورا توسط سلطان منصوب می‌شوند.
-این کشور فاقد هرگونه سیستم نظارتی و توازن قوا است؛ بدین معنی که سلطان بر هر دو قوه مجریه و مقننه تسلط کامل دارد. هر دو مجلس صرفاً وظایف مشورتی و تأییدی دارند. سلطان هم‌زمان سمت‌های نخست‌وزیر، وزیر دفاع و فرمانده کل نیروهای مسلح را بر عهده دارد. از سال ۱۹۷۰م، تمامی قوانین کشور از طریق فرمان‌های سلطنتی صادر شده‌اند، از جمله قانون اساسی جدید در سال ۲۰۲۱م. سلطان تمامی انتصابات دادگاه‌های عمان را انجام می‌دهد و ریاست «شورای عالی قضایی» (بالاترین نهاد قضایی عمان) را بر عهده دارد.<ref>{{پک/بن|13|ک=bti-project|ف=Oman Country Report 2026|زبان=en}}</ref>
+این کشور فاقد هرگونه سیستم نظارتی و توازن قوا است؛ بدین معنی که سلطان بر هر دو قوه مجریه و مقننه تسلط کامل دارد. هر دو مجلس صرفاً وظایف مشورتی و تأییدی دارند. سلطان هم‌زمان سمت‌های نخست‌وزیر، وزیر دفاع و فرمانده کل نیروهای مسلح را بر عهده دارد. از سال ۱۹۷۰م، تمامی قوانین کشور از طریق فرمان‌های سلطنتی صادر شده‌اند، از جمله قانون اساسی جدید در سال ۲۰۲۱م. سلطان تمامی انتصابات دادگاه‌های عمان را انجام می‌دهد و ریاست شورای عالی قضایی را بر عهده دارد.<ref>{{پک/بن|13|ک=bti-project|ف=Oman Country Report 2026|زبان=en}}</ref>
 == روابط و سیاست خارجی ==
@@ خط ۱۸۸: / خط ۱۹۲: @@
 * {{یادکرد وب|عنوان=Oman and the Iran War: Neutrality Under Strain|نشانی=https://arabcenterdc.org/resource/oman-and-the-iran-war-neutrality-under-strain/|تاریخ=28 می 2026|تاریخ بازبینی=16 جولای 2026|شناسه={{شناسه یادکرد|16}}|کد زبان=en|وبگاه=arabcenterdc}}
 * {{یادکرد وب|عنوان=Professional and casual sports are thriving in Oman|نشانی=https://oxfordbusinessgroup.com/reports/oman/2015-report/economy/professional-and-casual-sports-are-thriving-in-oman|تاریخ=18 جولای 2026|تاریخ بازبینی=18 جولای 2026|شناسه={{شناسه یادکرد|23}}|کد زبان=en|وبگاه=oxfordbusinessgroup}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=The Legal System and Research in the Sultanate of Oman|نشانی=https://www.nyulawglobal.org/globalex/oman1.html|تاریخ=2020|تاریخ بازبینی=18 جولای 2026|شناسه=|کد زبان=en|وبگاه=nyulawglobal}}
+* {{یادکرد وب|عنوان=Government of Oman|نشانی=http://www.omanembassy.org/about-oman/government-system/|تاریخ=18 جولای 2026|تاریخ بازبینی=18 جولای 2026|شناسه={{شناسه یادکرد|24}}|کد زبان=en|وبگاه=omanembassy}}