جز ویکی سازی |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''پدرسالاری؛'''</big> الگویی از نظام خانواده با محوریت پدر بهعنوان صاحباختیار همسر و فرزندان. | <big>'''پدرسالاری؛'''</big> الگویی از نظام خانواده با محوریت پدر بهعنوان صاحباختیار همسر و فرزندان. | ||
| خط ۷: | خط ۶: | ||
==پیشینه پدرسالاری== | ==پیشینه پدرسالاری== | ||
با شکلگیری نظام ابتدایی خانواده، پدرسالاری نیز شکل گرفته که در آن پدر از قدرت بیحدوحصر در خانه برخوردار بوده است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/239487/%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C جانبالهی، «پدرسالاری»، مرکز دایرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> در دهه هفتاد میلادی، این اصطلاح مورد توجه ویژه جریان [[فمینیسم]] قرار گرفت و بهعنوان مفهوم دارای اهمیت سیاسی، بهطور گسترده بهکار رفت.<ref> بستان، اسلام و جامعهشناسی خانواده، 1383ش، ص148.</ref> بهنظر فمینیستها، پدرسالاری ریشه در نظام [[مردسالاری]] دارد که هدف آن، سلطۀ بیشتر مردان، بر منابع و امتیازات ساختاری، در داخل و خارج از خانه است.<ref>مگی و گمیل، فرهنگ نظریههای فمینیستی، 1382ش، ص323.</ref> | با شکلگیری نظام ابتدایی خانواده، پدرسالاری نیز شکل گرفته که در آن پدر از قدرت بیحدوحصر در خانه برخوردار بوده است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/239487/%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C جانبالهی، «پدرسالاری»، مرکز دایرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> در دهه هفتاد میلادی، این اصطلاح مورد توجه ویژه جریان [[فمینیسم]] قرار گرفت و بهعنوان مفهوم دارای اهمیت سیاسی، بهطور گسترده بهکار رفت.<ref> بستان، اسلام و جامعهشناسی خانواده، 1383ش، ص148.</ref> بهنظر فمینیستها، پدرسالاری ریشه در نظام [[مردسالاری]] دارد که هدف آن، سلطۀ بیشتر مردان، بر منابع و امتیازات ساختاری، در داخل و خارج از خانه است.<ref>مگی و گمیل، فرهنگ نظریههای فمینیستی، 1382ش، ص323.</ref> | ||
==سیر تحول الگوی پدرسالاری== | ==سیر تحول الگوی پدرسالاری== | ||
| خط ۱۷: | خط ۱۵: | ||
===پدرسالاری در کشورهای آسیایی=== | ===پدرسالاری در کشورهای آسیایی=== | ||
آسیای میانه و حاشیۀ جنوبی [[خلیجفارس]]، از جمله مناطقی هستند که نظام پدرسالاری در میان خانوادهها حاکم است.<ref>[https://tahlilirani.ir/%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF/ اخلاصی، «حکومتهای عربی و پدرسالاری جدید»، وبسایت تحلیل ایرانی].</ref> | آسیای میانه و حاشیۀ جنوبی [[خلیجفارس]]، از جمله مناطقی هستند که نظام پدرسالاری در میان خانوادهها حاکم است.<ref>[https://tahlilirani.ir/%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF/ اخلاصی، «حکومتهای عربی و پدرسالاری جدید»، وبسایت تحلیل ایرانی].</ref> | ||
===پدرسالاری در کشورهای غربی=== | ===پدرسالاری در کشورهای غربی=== | ||
در روم باستان، [[پدر]]، مالک تمام حقوق مذهبی و اقتصادی خانواده بود. با مرگ پدر، اسم، اموال و قدرت او به وارثان ذکور، میرسید. با صنعتیشدن اروپا و نیز تصویب قوانین مدنی و اجتماعی، نظام پدرسالاری کمرنگ شد،<ref>[http://www.birjandtoday.ir/1395/09/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%DB%80-%D8%BA ناطقی، «مقایسۀ سیر پدرسالاری در ایران و جامعۀ غرب»، وبسایت خراسان امروز.]</ref> اما بهصورت کامل از میان نرفته و هنوز موقعیت برتر مردان در برخی حوزهها وجود دارد.<ref>بستان، اسلام و جامعهشناسی خانواده، 1383ش، ص57. </ref> | در روم باستان، [[پدر]]، مالک تمام حقوق مذهبی و اقتصادی خانواده بود. با مرگ پدر، اسم، اموال و قدرت او به وارثان ذکور، میرسید. با صنعتیشدن اروپا و نیز تصویب قوانین مدنی و اجتماعی، نظام پدرسالاری کمرنگ شد،<ref>[http://www.birjandtoday.ir/1395/09/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D9%BE%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%DB%80-%D8%BA ناطقی، «مقایسۀ سیر پدرسالاری در ایران و جامعۀ غرب»، وبسایت خراسان امروز.]</ref> اما بهصورت کامل از میان نرفته و هنوز موقعیت برتر مردان در برخی حوزهها وجود دارد.<ref>بستان، اسلام و جامعهشناسی خانواده، 1383ش، ص57. </ref> | ||
==آدابورسوم در نظام پدرسالاری== | ==آدابورسوم در نظام پدرسالاری== | ||
در نظام پدرسالاری، امر همسرگزینی فرزندان در اختیار پدر است. دخترها به انتخاب پدر شوهر داده میشوند و پسرها نیز با انتخاب او، زن میگیرند. تعیین مکان و شیوۀ زندگی فرزند نیز بر عهدۀ پدر است. اطاعت و فرمانبرداری مطلق فرزندان از او و متعلق بودن تمام داراییهای خانواده به پدر، از دیگر آدابورسوم نظام پدرسالاری است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/239487/%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C جانبالهی، «پدرسالاری»، وبسایت مرکز دایرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | در نظام پدرسالاری، امر همسرگزینی فرزندان در اختیار پدر است. دخترها به انتخاب پدر شوهر داده میشوند و پسرها نیز با انتخاب او، زن میگیرند. تعیین مکان و شیوۀ زندگی فرزند نیز بر عهدۀ پدر است. اطاعت و فرمانبرداری مطلق فرزندان از او و متعلق بودن تمام داراییهای خانواده به پدر، از دیگر آدابورسوم نظام پدرسالاری است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/239487/%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C جانبالهی، «پدرسالاری»، وبسایت مرکز دایرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | ||
==آثار و پیامدهای پدرسالاری== | ==آثار و پیامدهای پدرسالاری== | ||
