قانون متحدالشکل کردن لباس مردان: تفاوت میان نسخه‌ها

اجرای قانون متحدالشکل کردن لباس پیامدهای اجتماعی گسترده‌ در [[ایران]] باقی گذاشت. یکی از مهم‌ترین پیامدها، کاهش تنوع [[پوشاک اقوام ایرانی]] بود. پیش از این قانون، هر قوم و جغرافیایی پوشش و شناسنامهٔ فرهنگی خاص خود را داشتند. با تصویب قانون مذکور، عملاً تنوع پوششی و تکثر قومی‌فرهنگی هدف قرار گرفت<ref>. مجد، از قاجار به پهلوی: بر اساس اسناد وزارت خارجهٔ آمریکا (۱۳۰۹–۱۲۹۸)، ۱۳۸۹ش، ص۵۵۶.</ref> و به تعبیر سفیر وقت [[آلمان]]، شکوه تاریخی خود را از دست داد.<ref>. [https://irdc.ir/0001p1 «مقابلهٔ مردم کردستان با سیاست‌های رضاخانی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> [[مخمل‌بافی]] در شهرهایی چون [[یزد]] و [[کاشان]] تعطیل شدند و ایران از یک تولیدکنندهٔ پارچه‌های باهویت بومی، به مصرف‌کنندهٔ منسوجات کارخانه‌ای و کلاه‌های وارداتی اروپایی تبدیل شد. اسناد [[تظلم‌خواهی]] مردم به مجلس نشان می‌دهد که بسیاری از بافندگان و تجار خرده‌پای پوشاک، [[امنیت شغلی]] خود را از دست داده و به دلیل تغییر دستوریِ ذائقه بازار، ورشکست شده بودند.<ref>. [https://www.sid.ir/paper/99154/fa صفری، «نارضایتی از متحدالشکل نمودن لباس بر اساس اسناد عرایض مجلس شورای ملی»، ۱۳۹۶ش، ص۷3-۷0].</ref>

اجرای قانون اتحاد لباس با واکنش‌های متفاوتی روبه‌رو شد. بسیاری از روحانیون این اقدام را گامی در جهت [[دین‌زدایی]] و [[استحاله فرهنگی]] ارزیابی می‌کردند و آن را در امتداد سیاست‌های گسترده‌تر [[رضاشاه]] برای کاهش نفوذ نهاد دین<ref>[https://psri.ir/?id=243ozhmy . مجد، «کلاه پهلوی و لباس‌های متحدالشکل رضاشاهی در اسناد وزارت خارجهٔ آمریکا»، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی؛] [https://www.sid.ir/paper/99154/fa صفری، «نارضایتی از متحدالشکل نمودن لباس بر اساس اسناد عرایض مجلس شورای ملی»، ۱۳۹۶ش، ص71-73].</ref> و افزایش نظارت دولتی بر نهاد روحانیت می‌دیدند؛<ref>. [https://mtq.ir/?page=authors&id=392 معینی رودبالی، «بررسی وضعیت و واکنش علمای فارس به قانون متحدالشکل کردن البسه»، ۱۳۹۹ش، ص139].</ref> اما واکنش مردم متفاوت بود؛ افراد عادی چاره‌ای جز پیروی نداشتند. برخی افراد سرشناس، برای دوری از پوشش جدید کمتر در انظار و اجتماع ظاهر می‌شدند.<ref>. [https://mtq.ir/?page=authors&id=392 معینی رودبالی، «بررسی وضعیت و واکنش علمای فارس به قانون متحدالشکل کردن البسه»، ۱۳۹۹ش، ص۱۴۸].</ref> [[عشایر ایران|عشایر]] که تغییر لباس را مغایر با سنت‌های خود می‌دانستند در مواردی با مأموران نظمیه وارد درگیری نظامی شدند.<ref>. [https://jhr.usb.ac.ir/article_2047.html حاجیان‌پور و سیاهپور، «بازتاب سیاست عشایری رضاشاه در اشعار و سروده‌های بومی بویراحمد»، ۱۳۹۳ش، ص ۱۲۱]؛ [https://psri.ir/?id=1rrdx289&utm_source=copilot.com واعظ شهرستانی، «انگیزه‌های سیاسی و اقتصادی شورش‌های عشایری در دورهٔ رضاشاه»، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی؛] [https://ensani.ir/fa/article/614029/سیاست-متحد-الشکل-کردن-لباس-و-هویت-رسمی-جدید-ایرانی-در-جامعه-عرب-خوزستان-عصر-پهلوی-اول- اکبری و البوعلی، «سیاست متحدالشکل کردن لباس و هویت رسمی جدید ایرانی در جامعه عرب خوزستان»، ۱۴۰۳ش، ص۵۹-۶۱].</ref> در شهرها مردم با استفاده از [[طنز]] و [[هجو]]، کلاه جدید را کلاه «لگنی» نامیدند تا از بار رسمی و دستوری آن بکاهند.<ref>. پسندیده، خاطرات آیت‌الله پسندیده (گفته‌ها و نوشته‌ها)، ۱۳۹۲ش، ص۱۷۸.</ref> اعتراضات خیابانی محدودی نیز شکل گرفت که با برخورد حکومت با رهبرانش خاموش شدند.<ref>. مدنی، تاریخ سیاسی معاصر ایران، ۱۳۸۷ش، ج۱، ص۲۴۴.</ref> اما اوج اعتراض‌ها در تیر ۱۳۱۴ش در [[مسجد گوهرشاد]] [[مشهد]]، رخ داد که با دخالت نیروهای نظامی و کشته‌شدن شمار زیادی از معترضان پایان یافت.<ref>. [https://historydocuments.ir/?page=post&id=3215 «جنایات رضاشاه در مسجد گوهرشاد»،] وب‌سایت مرکز بررسی اسناد تاریخی.</ref>