حسین صبوری (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات | {{جعبه اطلاعات شهر | ||
| تصویر | | نام = چالوس | ||
| زیرنویس تصویر | | تصویر = چالوس.png | ||
| | | زیرنویس تصویر = نمایی از شهر چالوس | ||
| فایل پادکست | | متن جایگزین تصویر = نمایی از شهر چالوس | ||
| حجم | | فایل پادکست = | ||
| تاریخ پادکست | | حجم فایل پادکست = | ||
| زیرنویس عنوان | | تاریخ پادکست = | ||
| زیرنویس عنوان = | |||
| | | کشور = [[ایران]] | ||
| | | استان = [[استان مازندران|مازندران]] | ||
| | | شهرستان = [[شهرستان چالوس|چالوس]] | ||
| | | بخش = مرکزی و مرزنآباد | ||
| | | منطقه = | ||
| | | مختصات = {{coord|36|39|N|51|25|E|display=inline}} | ||
| | | ارتفاع = ۲۵- متر | ||
| | | مساحت = | ||
| | | تراکم جمعیت = | ||
| | | نامهای دیگر = شالوس{{سخ}}سالوش | ||
| نام بومی = | |||
| | | نام انگلیسی = Chalus | ||
| | | نام رسمی = چالوس | ||
| | | سال سرشماری = ۱۳۹۵ | ||
| | | جمعیت = ۶۵٬۱۹۶ نفر | ||
| | | تاریخ تأسیس = ۱۳۲۵ ش | ||
| | | نام بنیانگذار = | ||
| | | پیشینه = دوران باستان (رویان/طبرستان) | ||
| | | کد پستی = | ||
| آثار | | کد تلفن = | ||
| وبگاه رسمی = | |||
| آبوهوا = معتدل و مرطوب | |||
| رودخانه = [[رودخانه چالوس]] | |||
| کوه = کردکتی{{سخ}}مگسخانی | |||
| دریا = [[دریای خزر]] | |||
| پوشش گیاهی = جنگلهای هیرکانی | |||
| محصولات = برنج{{سخ}}مرکبات{{سخ}}گندم{{سخ}}جو | |||
| سوغات = | |||
| دانشگاهها = | |||
| بیمارستانها = | |||
| فرودگاه = | |||
| آثار تاریخی = کاخ چایخوران{{سخ}}پل زغال{{سخ}}کارخانه حریربافی | |||
| جاذبههای گردشگری = [[دریاچه ولشت]] {{سخ}} [[پارک جنگلی نمکآبرود]] {{سخ}} آبشار هریجان | |||
| خواهرخواندهها = | |||
}} | }} | ||
'''چالوس'''؛ یکی از شهرهای مقصد گردشگری در استان مازندران واقع در شمال ایران. | |||
چالوس یکی از شهرهای استان [[مازندران]] در [[شمال ایران]] است که در جلگهٔ میانی کرانهٔ [[دریای خزر]] واقع شده است و مرکز شهرستان چالوس محسوب میشود. چالوس دارای سابقهٔ تاریخی طولانی است و پساز گذراندن دورههای پرفراز و نشیب تاریخی، به یک | چالوس یکی از شهرهای استان [[مازندران]] در [[شمال ایران]] است که در جلگهٔ میانی کرانهٔ [[دریای خزر]] واقع شده است و مرکز شهرستان چالوس محسوب میشود. چالوس دارای سابقهٔ تاریخی طولانی است و پساز گذراندن دورههای پرفراز و نشیب تاریخی، به یک مقصد [[گردشگری]] محبوب تبدیل شده است. | ||
== جغرافیا == | == جغرافیا == | ||
| خط ۵۳: | خط ۶۷: | ||
چالوس بهدلیل عبور رودخانهٔ چالوس از میان آن، دارای پلهای متعددی است. ازجملهٔ آنها میتوان به پلی اشاره کرد که از جنس بتن ساخته شده و ۱۲۰۰ متر طول و ۵۰ متر عرض دارد. این پل در سال ۱۳۱۲ش به بهرهبرداری رسید.<ref>فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور، چالوس ـ آمل، ۱۳۸۰ش، ج27، ص99؛ نوشین، چالوس، ۱۳۵۵ش، ص۹۶–۹۷.</ref> در همان سالها، ساختمانهای دیگری همچون کارخانهٔ حریربافی، بیمارستان و کاخ چایخوران و نیز یک پل فلزی در این شهر ساخته شدند.<ref>نوشین، چالوس، ۱۳۵۵ش، ص۹0-97؛ شایان، مازندران، ۱۳۶۴ش، ص۱۷۳–۱۷۴؛ محبوبی اردکانی، تاریخ مؤسسات تمدنی جدید در ایران، ۱۳۶۸ش، ج3، ص166-167.</ref> پساز آن، مسجد و مدرسهٔ علوم دینی (مدرسهٔ علمیهٔ امام صادق) بههمراه کتابخانهای در کنار آن احداث شد. این کتابخانه دارای بیش از ۲۲۰۰ جلد کتاب است که برخی از آنها چاپ سنگی یا نسخ خطی هستند. پل زغال چالوس نیز یکی از یادگاریهای کهن و تاریخی این شهر است. این پل بر روی رود چالوس در سال ۱۳۰۷ش ساخته شده و بهعنوان یکی از پلهای تاریخی و دیدنی چالوس شناخته میشود.<ref>طیار مراغی، فهرست نسخههای خطی در مدرسهٔ امام صادق، ۱۳۸۱ش، ص۲۵–۲۶؛ موسوی، «مسجد جامع چالوس»، ۱۳۸۱ش، ص۶۴–۶۷.</ref> | چالوس بهدلیل عبور رودخانهٔ چالوس از میان آن، دارای پلهای متعددی است. ازجملهٔ آنها میتوان به پلی اشاره کرد که از جنس بتن ساخته شده و ۱۲۰۰ متر طول و ۵۰ متر عرض دارد. این پل در سال ۱۳۱۲ش به بهرهبرداری رسید.<ref>فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور، چالوس ـ آمل، ۱۳۸۰ش، ج27، ص99؛ نوشین، چالوس، ۱۳۵۵ش، ص۹۶–۹۷.</ref> در همان سالها، ساختمانهای دیگری همچون کارخانهٔ حریربافی، بیمارستان و کاخ چایخوران و نیز یک پل فلزی در این شهر ساخته شدند.<ref>نوشین، چالوس، ۱۳۵۵ش، ص۹0-97؛ شایان، مازندران، ۱۳۶۴ش، ص۱۷۳–۱۷۴؛ محبوبی اردکانی، تاریخ مؤسسات تمدنی جدید در ایران، ۱۳۶۸ش، ج3، ص166-167.</ref> پساز آن، مسجد و مدرسهٔ علوم دینی (مدرسهٔ علمیهٔ امام صادق) بههمراه کتابخانهای در کنار آن احداث شد. این کتابخانه دارای بیش از ۲۲۰۰ جلد کتاب است که برخی از آنها چاپ سنگی یا نسخ خطی هستند. پل زغال چالوس نیز یکی از یادگاریهای کهن و تاریخی این شهر است. این پل بر روی رود چالوس در سال ۱۳۰۷ش ساخته شده و بهعنوان یکی از پلهای تاریخی و دیدنی چالوس شناخته میشود.<ref>طیار مراغی، فهرست نسخههای خطی در مدرسهٔ امام صادق، ۱۳۸۱ش، ص۲۵–۲۶؛ موسوی، «مسجد جامع چالوس»، ۱۳۸۱ش، ص۶۴–۶۷.</ref> | ||
از دیگر آثار تاریخی چالوس، تپهای در محوطهٔ کاخ سلطانی است که مورخان آن را ویرانههای قلعهٔ کهن چالوس میدانند. همچنین بقعهٔ حمزهرضا، امامزاده خلیل، گورستان کهن گرمابک، بقعهٔ آقا عبدالرضا، بقعهٔ سیدمحمد فرزند [[امام جعفر صادق]]، امامزاده یحیی، امامزاده علی بن موسیالرضا، قلعهٔ سنگسرک و بقعهٔ شاه علمدار از دیگر آثار تاریخی این شهر | از دیگر آثار تاریخی چالوس، تپهای در محوطهٔ کاخ سلطانی است که مورخان آن را ویرانههای قلعهٔ کهن چالوس میدانند. همچنین بقعهٔ حمزهرضا، امامزاده خلیل، گورستان کهن گرمابک، بقعهٔ آقا عبدالرضا، بقعهٔ سیدمحمد فرزند [[امام جعفر صادق]]، امامزاده یحیی، امامزاده علی بن موسیالرضا، قلعهٔ سنگسرک و بقعهٔ شاه علمدار از دیگر آثار تاریخی این شهر بهشمار میروند.<ref>ستوده، از آستارا تا استارباد، ۱۳۵۵ش، ج3، ص107.</ref> | ||
کاخ چایخوران از بناهای ساختهشده در دوران پهلوی اول است که امروزه بهعنوان ادارهٔ میراث فرهنگی چالوس استفاده میشود.<ref>[https://www.chargoshe.ir/fa/iran/city/740 «معرفی و اطلاعات کامل شهر چالوس»، سایت چهارگوشه ایران زیبا.]</ref> در بخش جاذبههای طبیعی، پارک جنگلی فین چالوس با کلبهها و کومههای سنتی، نیلوفران مردابی، رودخانه و آواز پرندگان، از مقاصد گردشگری محبوب این منطقه | کاخ چایخوران از بناهای ساختهشده در دوران پهلوی اول است که امروزه بهعنوان ادارهٔ میراث فرهنگی چالوس استفاده میشود.<ref>[https://www.chargoshe.ir/fa/iran/city/740 «معرفی و اطلاعات کامل شهر چالوس»، سایت چهارگوشه ایران زیبا.]</ref> در بخش جاذبههای طبیعی، پارک جنگلی فین چالوس با کلبهها و کومههای سنتی، نیلوفران مردابی، رودخانه و آواز پرندگان، از مقاصد گردشگری محبوب این منطقه بهشمار میرود.<ref>[https://www.alibaba.ir/mag/chalus-attraction/ تخت روان، «جاهای دیدنی چالوس»، وبسایت علی بابا.]</ref> | ||
<gallery> | |||
پرونده:چالوس۱.jpg|پل زغال بر روی روخانه چالوس | پرونده:چالوس۱.jpg|پل زغال بر روی روخانه چالوس | ||
پرونده:چالوس۲.jpg|کاخ سلطنتی | پرونده:چالوس۲.jpg|کاخ سلطنتی چاخوران | ||
پرونده:چالوس۳.png|پل فلزی بر بروی رودخانه چالوس | پرونده:چالوس۳.png|پل فلزی بر بروی رودخانه چالوس | ||
</gallery> | </gallery> | ||
== جاذبههای گردشگری == | == جاذبههای گردشگری == | ||
چالوس دارای آبوهوای معتدل و مرطوب است<ref>فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور، چالوس ـ آمل، ۱۳۸۰ش، ج27، ص98.</ref> و از کوههای مرتفع آن میتوان به کردکتی با ارتفاع ۱۳۰۰ متر و مگسخانی با ارتفاع ۸۰۰ متر اشاره کرد.<ref>فرهنگ جغرافیایی کوههای کشور، ۱۳۷۶ش، ج4، ص338 و 360 و 372.</ref> از مهمترین جاذبههای طبیعی این شهر، رودخانهٔ چالوس، چشمهسارها و آبشارهای فراوان، درههای سیاهبیشه، پل زنگوله، هزارچم، چشماندازهای جنگلی و شالیزارهای سرسبز هستند. [[جاده چالوس|جادهٔ تهران_چالوس]] نیز از زیباترین مسیرهای ایران و جهان بهشمار میرود و سالانه گردشگران بسیاری را به خود جذب میکند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/224659/چالوس شایسته، «چالوس»، وبسایت مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | چالوس دارای آبوهوای معتدل و مرطوب است<ref>فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور، چالوس ـ آمل، ۱۳۸۰ش، ج27، ص98.</ref> و از کوههای مرتفع آن میتوان به کردکتی با ارتفاع ۱۳۰۰ متر و مگسخانی با ارتفاع ۸۰۰ متر اشاره کرد.<ref>فرهنگ جغرافیایی کوههای کشور، ۱۳۷۶ش، ج4، ص338 و 360 و 372.</ref> از مهمترین جاذبههای طبیعی این شهر، رودخانهٔ چالوس، چشمهسارها و آبشارهای فراوان، درههای سیاهبیشه، پل زنگوله، هزارچم، چشماندازهای جنگلی و شالیزارهای سرسبز هستند. [[جاده چالوس|جادهٔ تهران_چالوس]] نیز از زیباترین مسیرهای ایران و جهان بهشمار میرود و سالانه گردشگران بسیاری را به خود جذب میکند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/224659/چالوس شایسته، «چالوس»، وبسایت مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | ||
از دیگر جاذبههای طبیعی و گردشگری چالوس میتوان به [[دریاچه ولشت|دریاچهٔ ولشت]] در جنوب غربی شهر اشاره کرد که زیستگاه ماهیها، آبزیان و پرندگان مهاجر بسیاری است. همچنین آبشار آکاپل، آبشار هریجان، درهٔ جنگلی چالوس، بوستان جنگلی چالوس، [[پارک جنگلی نمکآبرود|بوستان جنگلی نمکآبرود]]، مرداب کندوچال و دریاچهٔ سد دریوک از دیگر مناطق دیدنی این شهرستان | از دیگر جاذبههای طبیعی و گردشگری چالوس میتوان به [[دریاچه ولشت|دریاچهٔ ولشت]] در جنوب غربی شهر اشاره کرد که زیستگاه ماهیها، آبزیان و پرندگان مهاجر بسیاری است. همچنین آبشار آکاپل، آبشار هریجان، درهٔ جنگلی چالوس، بوستان جنگلی چالوس، [[پارک جنگلی نمکآبرود|بوستان جنگلی نمکآبرود]]، مرداب کندوچال و دریاچهٔ سد دریوک از دیگر مناطق دیدنی این شهرستان بهشمار میروند.<ref>زندهدل، مجموعهٔ راهنمای جامع ایرانگردی (استان مازندران)، ۱۳۷۹ش، ص۴۵.</ref> | ||
رودخانهٔ چالوس نیز از مهمترین منابع آبی و یکی از مهمترین رودخانههای استان مازندران محسوب میشود. شاخهٔ اصلی آن از دامنههای شرقی کوههای تخت سلیمان سرچشمه گرفته و در مسیر خود به رودهای دیگری که از سمت غربی کوههای کندوان جاری میشوند، میپیوندد. این رودخانه حدود ۳ هزار هکتار از شالیزارهای دهستانهای قشلاق و کران را آبیاری کرده و در دو کیلومتری شهر چالوس به دریای خزر میریزد. طول این رودخانه از سرچشمه تا دریا حدود ۸۰ کیلومتر و پهنای آن در برخی نقاط به ۷۰ متر میرسد. از دیگر رودخانههای این شهرستان میتوان به رودهای زوات و کلیاک اشاره کرد.<ref>شایان، مازندران، ۱۳۶۴ش، ص۳۵؛ افشین، رودخانههای ایران، ۱۳۷۳ش، ج2، ص110 و 230-231؛ فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور، چالوس ـ آمل، ۱۳۸۰ش، ج27، ص99.</ref><gallery> | رودخانهٔ چالوس نیز از مهمترین منابع آبی و یکی از مهمترین رودخانههای استان مازندران محسوب میشود. شاخهٔ اصلی آن از دامنههای شرقی کوههای تخت سلیمان سرچشمه گرفته و در مسیر خود به رودهای دیگری که از سمت غربی کوههای کندوان جاری میشوند، میپیوندد. این رودخانه حدود ۳ هزار هکتار از شالیزارهای دهستانهای قشلاق و کران را آبیاری کرده و در دو کیلومتری شهر چالوس به دریای خزر میریزد. طول این رودخانه از سرچشمه تا دریا حدود ۸۰ کیلومتر و پهنای آن در برخی نقاط به ۷۰ متر میرسد. از دیگر رودخانههای این شهرستان میتوان به رودهای زوات و کلیاک اشاره کرد.<ref>شایان، مازندران، ۱۳۶۴ش، ص۳۵؛ افشین، رودخانههای ایران، ۱۳۷۳ش، ج2، ص110 و 230-231؛ فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور، چالوس ـ آمل، ۱۳۸۰ش، ج27، ص99.</ref> | ||
<gallery> | |||
پرونده:چالوس۴.jpg|جنگلهای کلارستاق نمکآبرود | پرونده:چالوس۴.jpg|جنگلهای کلارستاق نمکآبرود | ||
پرونده:چالوس۵.jpg|مرداب کندوچال | پرونده:چالوس۵.jpg|مرداب کندوچال | ||
| خط ۷۳: | خط ۹۰: | ||
پرونده:چالوس۹.jpg|دو زن بر روی پل معلق در منطقه نمکآبرود | پرونده:چالوس۹.jpg|دو زن بر روی پل معلق در منطقه نمکآبرود | ||
</gallery> | </gallery> | ||
== چالوس در ادبیات فارسی == | == چالوس در ادبیات فارسی == | ||
در ادبیات معاصر ایران، افرادی همچون [[محمدتقی بهار|ملکالشعرای بهار]] در اشعار خود، به زیبایی این منطقه اشاره کردهاند:<ref>[https://ganjoor.net/bahar/ghasidebk/sh96 ملکالشعرای بهار، قصاید، شماره 96، سپید رود، وبسایت گنجور.]</ref> | در ادبیات معاصر ایران، افرادی همچون [[محمدتقی بهار|ملکالشعرای بهار]] در اشعار خود، به زیبایی این منطقه اشاره کردهاند:<ref>[https://ganjoor.net/bahar/ghasidebk/sh96 ملکالشعرای بهار، قصاید، شماره 96، سپید رود، وبسایت گنجور.]</ref> | ||
{{شعر جدید|متن=بنگر یکی بهمنظر چالوس کز جمال \\صد ره به زیب و زینت [[مازندران]] فزود}} | {{شعر جدید | ||
| متن = | |||
بنگر یکی بهمنظر چالوس کز جمال \\صد ره به زیب و زینت [[مازندران]] فزود | |||
}} | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۱۱۳: | خط ۱۳۴: | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
<!-- | |||
== تغییر مسیرهای پیشنهادی == | |||
شهر چالوس{{سخ}} | |||
شهرستان چالوس{{سخ}} | |||
منطقه چالوس{{سخ}} | |||
--> | |||
[[رده:اصلاح رباتیک+عکس+تایید]] | |||
[[رده:شهرستان چالوس]] | |||
[[رده:شهرهای استان مازندران]] | |||
[[رده:مصورسازی]] | [[رده:مصورسازی]] | ||
