بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
* سواحل شنی، صخرههای مرتفع و دشتهای حاصلخیزی که توسط رشتهکوههای طویل محصور شده و درهها و چشمههای آب فراوانی را دربر میگیرند. | * سواحل شنی، صخرههای مرتفع و دشتهای حاصلخیزی که توسط رشتهکوههای طویل محصور شده و درهها و چشمههای آب فراوانی را دربر میگیرند. | ||
* صحراهای شنی وسیع | * صحراهای شنی وسیع. | ||
* استان ظفار در جنوب این کشور از فصل موسمی برخوردار است که بهدلیل آب و هوای بارانی، به مدت تقریباً ۳ ماه در هر سال (ژوئن تا سپتامبر)، گردشگرانی را از داخل و خارج از کشور به سوی خود جذب میکند.<ref>{{پک/بن|۵|ک=وزارة الاقتصاد|ف=نبذة عن عُمان|زبان=ar}}</ref> | * استان ظفار در جنوب این کشور از فصل موسمی برخوردار است که بهدلیل آب و هوای بارانی، به مدت تقریباً ۳ ماه در هر سال (ژوئن تا سپتامبر)، گردشگرانی را از داخل و خارج از کشور به سوی خود جذب میکند.<ref>{{پک/بن|۵|ک=وزارة الاقتصاد|ف=نبذة عن عُمان|زبان=ar}}</ref> | ||
| خط ۴۴: | خط ۴۴: | ||
جمعیت عمان در سال ۲۰۲۵م حدود ۵.۴ میلیون نفر تخمین زده شد که نزدیک به ۶۰درصد آنها عمانی و مابقی مهاجرانی از هندیها، پاکستانیها، بنگالیها، اعراب و آفریقاییها هستند. افراد زیر ۳۰ سال بیش از نیمی از جمعیت را تشکیل میدهند.<ref>{{پک/بن|۶|ک=المدار للمعلومات|ف=كل ما تريد معرفته عن سلطنة عُمان التاريخ، الاقتصاد، السياحة، ونمط الحياة|زبان=ar}}</ref> | جمعیت عمان در سال ۲۰۲۵م حدود ۵.۴ میلیون نفر تخمین زده شد که نزدیک به ۶۰درصد آنها عمانی و مابقی مهاجرانی از هندیها، پاکستانیها، بنگالیها، اعراب و آفریقاییها هستند. افراد زیر ۳۰ سال بیش از نیمی از جمعیت را تشکیل میدهند.<ref>{{پک/بن|۶|ک=المدار للمعلومات|ف=كل ما تريد معرفته عن سلطنة عُمان التاريخ، الاقتصاد، السياحة، ونمط الحياة|زبان=ar}}</ref> | ||
اکثر جمعیت در مناطق شهری ساکن هستند؛ اگرچه تعدادی همچنان در مناطق روستایی زندگی میکنند.<ref>{{پک|الافضل|۱۴۴۴|ک=العربیه|ف=ویکیپدیا مسالة|کد | اکثر جمعیت در مناطق شهری ساکن هستند؛ اگرچه تعدادی همچنان در مناطق روستایی زندگی میکنند.<ref>{{پک|الافضل|۱۴۴۴|ک=العربیه|ف=ویکیپدیا مسالة|کد=ar}}</ref> منطقه ساحلی باطنه حدود یکچهارم جمعیت عمان را در خود جای داده است که دلیل آن وجود فرصتهای مناسب برای صیادی و کشاورزی است.<ref>{{پک|الافضل|۱۴۴۴|ک=العربیه|ف=ویکیپدیا مسالة|کد=ar}}</ref> | ||
== زبان و دین رسمی == | == زبان و دین رسمی == | ||
اسلام دین رسمی و منبع قانونگذاری دولتی است.<ref>{{پک/بن|۵|ک=وزارة الاقتصاد|ف=نبذة عن عُمان|زبان=ar}}</ref> | اسلام دین رسمی و منبع قانونگذاری دولتی است.<ref>{{پک/بن|۵|ک=وزارة الاقتصاد|ف=نبذة عن عُمان|زبان=ar}}</ref> حدود ۴۵ تا ۵۰درصد از شهروندان اباضی، ۴۵ تا ۵۰درصد سنی و کمتر از ۵درصد شیعه<ref>{{پک/بن|13|ک=bti-project|ف=Oman Country Report 2026|زبان=en}}</ref> و اقلیتهایی هم مسیحی و هندو هستند و زبان عربی زبان رسمی کشور عمان است.<ref>{{پک/بن|۵|ک=وزارة الاقتصاد|ف=نبذة عن عُمان|زبان=ar}}</ref> | ||
== استانها == | == استانها == | ||
سلطنت عمان به یازده بخش اداری موسوم به استان تقسیم شده است. مسقط همزمان هم شهر پایتخت و هم یکی از این یازده استان است. یازده استان عبارتند از: الداخلیه، الظاهره، الباطنه شمالی، الباطنه جنوبی، البریمی، الوسطی، شرقیه شمالی، شرقیه جنوبی، ظفار، مسقط و مسندم. | سلطنت عمان به یازده بخش اداری موسوم به استان تقسیم شده است. مسقط همزمان هم شهر پایتخت و هم یکی از این یازده استان است. یازده استان عبارتند از: الداخلیه، الظاهره، الباطنه شمالی، الباطنه جنوبی، البریمی، الوسطی، شرقیه شمالی، شرقیه جنوبی، ظفار، مسقط و مسندم. استانها نیز به ۶۰ منطقه موسوم به ولایت تقسیم میشوند.<ref>{{پک|Wigley|2020|ک=nyulawglobal|ف=The Legal System and Research in the Sultanate of Oman|کد=en}}</ref> | ||
استانها نیز به ۶۰ منطقه موسوم به ولایت تقسیم میشوند.<ref>{{پک|Wigley|2020|ک=nyulawglobal|ف=The Legal System and Research in the Sultanate of Oman|کد=en}}</ref> | |||
== نظام سیاسی و ساختار حکومتی == | == نظام سیاسی و ساختار حکومتی == | ||
| خط ۵۹: | خط ۵۷: | ||
از لحاظ ساختار سیاسی در دورههای گذشته، سرزمین عمان به مناطق کوچکتری با حاکمان محلی متعدد و نظامی نسبتاً غیرمتمرکز تقسیم میشده است. عالیترین و قدرتمندترین مقام سیاسی در این ساختار با عنوان «امام عمان» شناخته میشد که قدرت مرکزی را در دست داشت. در کنار این مقام، امرای محلی دیگری نیز حضور داشتند که کنترل مناطق و قبایل مختلف را بر عهده داشتند و با لقب شیخ خطاب میشدند. از جمله مهمترین مناطقی که تحت حاکمیت شیوخ محلی اداره میشدند، میتوان به نواحی دژاو، جبرین، غافر، رنک، گبی، ظاهره، مقنیات و سِر اشاره کرد.<ref>{{پک|الصایدی|۱۴۱۴|ک=المورخ العربی|ف=بلاد عمان (فصل من کتاب للرحالة الألمانی کارستن نیبور)|کد=ar|ص=۸۲}}</ref> | از لحاظ ساختار سیاسی در دورههای گذشته، سرزمین عمان به مناطق کوچکتری با حاکمان محلی متعدد و نظامی نسبتاً غیرمتمرکز تقسیم میشده است. عالیترین و قدرتمندترین مقام سیاسی در این ساختار با عنوان «امام عمان» شناخته میشد که قدرت مرکزی را در دست داشت. در کنار این مقام، امرای محلی دیگری نیز حضور داشتند که کنترل مناطق و قبایل مختلف را بر عهده داشتند و با لقب شیخ خطاب میشدند. از جمله مهمترین مناطقی که تحت حاکمیت شیوخ محلی اداره میشدند، میتوان به نواحی دژاو، جبرین، غافر، رنک، گبی، ظاهره، مقنیات و سِر اشاره کرد.<ref>{{پک|الصایدی|۱۴۱۴|ک=المورخ العربی|ف=بلاد عمان (فصل من کتاب للرحالة الألمانی کارستن نیبور)|کد=ar|ص=۸۲}}</ref> | ||
=== '''ساختار سیاسی و تحولات حکومتی در عمان''' === | |||
عمان یک پادشاهی موروثی است. سلطان قابوس بن سعید آل سعید از سال ۱۹۷۰م تا سال ۲۰۲۰م بر سلطنت عمان حکمرانی کرد و پس از او، پسرعموی وی، سلطان هیثم بن طارق به تخت سلطنت نشست.<ref>{{پک|Wigley|2020|ک=nyulawglobal|ف=The Legal System and Research in the Sultanate of Oman|کد=en}}</ref> سلطنت عمان تا سال ۱۹۷۰م فاقد قانون اساسی، قوه مقننه و حق رأی بود. در سال ۱۹۷۰م، سلطان قابوس کابینهای از وزرا را منصوب کرد که مسئولیت بخشها و وظایف مختلف دولتی را بر عهده داشتند. <ref>{{پک/بن|24|ک=omanembassy|ف=Government of Oman|زبان=en}}</ref> | |||
'''ساختار سیاسی و تحولات حکومتی در عمان''' | |||
سلطان قابوس بن سعید آل سعید از سال | |||
در سال ۱۹۸۱م، شورای مشورتی دولت تأسیس شد. در سال ۱۹۹۶م، نخستین قانون اساسی عمان صادر شد که حقوق اولیه شهروندان را بهصورت مکتوب تعیین کرد و نهادی موسوم به مجلس عمان را بنیان نهاد. در ۲۰۰۲م، سلطان حق رأی را به تمامی شهروندان بالای ۲۱ سال، به استثنای اعضای نیروهای نظامی و امنیتی، تعمیم داد. پیش از این، رایدهندگان در عمان از میان رهبران قبایل، روشنفکران و تجار انتخاب میشدند.<ref>{{پک/بن|24|ک=omanembassy|ف=Government of Oman|زبان=en}}</ref> | |||
عمان | |||
این کشور فاقد هرگونه سیستم نظارتی و توازن قوا است؛ بدین معنی که سلطان بر هر دو قوه مجریه و مقننه تسلط کامل دارد. هر دو مجلس صرفاً وظایف مشورتی و تأییدی دارند. سلطان همزمان سمتهای نخستوزیر، وزیر دفاع و فرمانده کل نیروهای مسلح را بر عهده دارد. از سال ۱۹۷۰م، تمامی قوانین کشور از طریق فرمانهای سلطنتی صادر شدهاند، از جمله قانون اساسی جدید در سال ۲۰۲۱م. سلطان تمامی انتصابات دادگاههای عمان را انجام میدهد و ریاست شورای عالی قضایی را بر عهده دارد.<ref>{{پک/بن|13|ک=bti-project|ف=Oman Country Report 2026|زبان=en}}</ref> | این کشور فاقد هرگونه سیستم نظارتی و توازن قوا است؛ بدین معنی که سلطان بر هر دو قوه مجریه و مقننه تسلط کامل دارد. هر دو مجلس صرفاً وظایف مشورتی و تأییدی دارند. سلطان همزمان سمتهای نخستوزیر، وزیر دفاع و فرمانده کل نیروهای مسلح را بر عهده دارد. از سال ۱۹۷۰م، تمامی قوانین کشور از طریق فرمانهای سلطنتی صادر شدهاند، از جمله قانون اساسی جدید در سال ۲۰۲۱م. سلطان تمامی انتصابات دادگاههای عمان را انجام میدهد و ریاست شورای عالی قضایی را بر عهده دارد.<ref>{{پک/بن|13|ک=bti-project|ف=Oman Country Report 2026|زبان=en}}</ref> | ||
| خط ۸۶: | خط ۷۶: | ||
=== '''روابط با اسرائیل''' === | === '''روابط با اسرائیل''' === | ||
تماسهای علنی بین اسراییل و عمان پس از کنفرانس مادرید در سال ۱۹۹۱م آغاز شد؛ اما همکاریهای غیررسمی از دهه ۱۹۷۰م وجود | تماسهای علنی بین اسراییل و عمان پس از کنفرانس مادرید در سال ۱۹۹۱م آغاز شد؛ اما همکاریهای غیررسمی از دهه ۱۹۷۰م وجود داشت؛ از جمله کمک نظامی اسراییل به عمان در سرکوب شورش ظفار و همکاری در فناوری کشاورزی. در سالهای ۱۹۹۴ و ۱۹۹۵م، ملاقاتهای رسمی و تأسیس دفاتر نمایندگی تجاری بین دو کشور صورت گرفت و مرکز تحقیقاتی شیرینسازی خاورمیانه در عمان با مشارکت اسراییل راهاندازی شد. با شروع انتفاضه مسجدالاقصی در سال ۲۰۰۰م، عمان دفتر نمایندگی تجاری اسراییل را بست؛ اما همکاری علمی ادامه یافت. سفر بنیامین نتانیاهو به عمان در اکتبر ۲۰۱۸م، بازتابی از تلاش مسقط برای تداوم سیاست خارجی و نقش میانجیگرانه خود میان رقیبهای منطقهای، از جمله ایران و اسرائیل، جهت تضمین امنیت ملی بود. این اقدام از سوی ایران با انتقاد روبهرو شد. مقامات عمانی با ارسال پیامهای دیپلماتیک به رهبران فلسطین، بر تداوم حمایت خود از تشکیل دولت مستقل فلسطینی تأکید کردند تا از سوءتفاهم دربارۀ تغییر مواضع خود جلوگیری کنند.<ref>{{پک/بن|21|ک=مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه|ف=نگاهی به تاثیرات منطقهای روابط پنهان و آشکار عمان با رژیم اسراییل}}</ref> در سال ۱۴۰۲ش وزیر امور خارجه عمان، برقراری روابط کامل با اسرائیل را منوط به تشکیل کشور مستقل فلسطین و بهرسمیت شناختن آن توسط رژیم صهیونیستی دانست.<ref>{{پک/بن|22|ک=خبرزاری تابناک|ف=پیششرط عمان برای عادیسازی روابط با رژیم اسرائیل}}</ref> | ||
== نیروهای مسلح == | == نیروهای مسلح == | ||
