زهرا فاضل (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
زهرا فاضل (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۵: خط ۵:
شورای عالی امنیت ملی (شُعام)، به‌عنوان یکی از کلیدی‌ترین نهادهای حاکمیتی در ایران، با هدف هم‌راستاسازی سیاست‌های دفاعی، امنیتی و خارجی فراتر از قوای سه‌گانه تشکیل شده است. این شورا که در بازنگری قانون اساسی سال ۱۳۶۸ش جایگزین شورای عالی دفاع شد، با اتخاذ تصمیمات راهبردی در بحران‌های حساس بین‌المللی و منطقه‌ای، نقش بی‌بدیلی در پاسداری از تمامیت ارضی و حاکمیت ملی ایفا می‌کند. ساختار این نهاد از مقامات ارشد لشگری و کشوری تشکیل شده و مصوبات آن پس از تأیید مقام رهبری برای تمامی دستگاه‌ها الزام‌آور است. شورا در سال‌های اخیر با عبور از رویکردهای سنتی نظامی، مأموریت‌های خود را به حوزه‌های نوظهوری چون پدافند غیرعامل، امنیت روانی و دفاع سایبری گسترش داده تا به یک شبکۀ سیاست‌گذاری چندبعدی در حکمرانی امنیت ملی تبدیل شود.
شورای عالی امنیت ملی (شُعام)، به‌عنوان یکی از کلیدی‌ترین نهادهای حاکمیتی در ایران، با هدف هم‌راستاسازی سیاست‌های دفاعی، امنیتی و خارجی فراتر از قوای سه‌گانه تشکیل شده است. این شورا که در بازنگری قانون اساسی سال ۱۳۶۸ش جایگزین شورای عالی دفاع شد، با اتخاذ تصمیمات راهبردی در بحران‌های حساس بین‌المللی و منطقه‌ای، نقش بی‌بدیلی در پاسداری از تمامیت ارضی و حاکمیت ملی ایفا می‌کند. ساختار این نهاد از مقامات ارشد لشگری و کشوری تشکیل شده و مصوبات آن پس از تأیید مقام رهبری برای تمامی دستگاه‌ها الزام‌آور است. شورا در سال‌های اخیر با عبور از رویکردهای سنتی نظامی، مأموریت‌های خود را به حوزه‌های نوظهوری چون پدافند غیرعامل، امنیت روانی و دفاع سایبری گسترش داده تا به یک شبکۀ سیاست‌گذاری چندبعدی در حکمرانی امنیت ملی تبدیل شود.
==معرفی==
==معرفی==
شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران که با نام اختصاری شعام شناخته می‌شود، عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری در حوزۀ سیاست خارجی، امور دفاعی و امنیت ملی کشور است. این نهاد بر اساس اصل ۱۷۶ قانون اساسی در بازنگری سال ۱۳۶۸ش تأسیس شد و هدف اصلی آن تأمین منافع ملی، پاسداری از انقلاب اسلامی، حفظ تمامیت ارضی و حاکمیت ملی است. ریاست شورا با رئیس‌جمهور است و اعضای آن را مقامات عالی سیاسی، نظامی و اطلاعاتی تشکیل می‌دهند. تصمیمات این شورا پس از تأیید مقام رهبری برای تمامی دستگاه‌ها الزام‌آور است. دبیر شورا با انتخاب مستقیم رئیس‌جمهور تعیین می‌شود و مسئولیت ادارۀ دبیرخانه و پیگیری اجرای مصوبات را بر عهده دارد. بر اساس رویۀ عملی، دبیر شورا، هم‌زمان از سوی رهبر به‌عنوان نماینده رهبری در شورا نیز منصوب می‌شود.
شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران که با نام اختصاری شعام شناخته می‌شود، عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری در حوزۀ سیاست خارجی، امور دفاعی و امنیت ملی کشور است. این نهاد بر اساس اصل ۱۷۶ قانون اساسی در بازنگری سال ۱۳۶۸ش تأسیس شد و هدف اصلی آن تأمین منافع ملی، پاسداری از انقلاب اسلامی، حفظ تمامیت ارضی و حاکمیت ملی است. ریاست شورا با رئیس‌جمهور است و اعضای آن را مقامات عالی سیاسی، نظامی و اطلاعاتی تشکیل می‌دهند. تصمیمات این شورا پس از تأیید مقام رهبری برای تمامی دستگاه‌ها الزام‌آور است. دبیر شورا با انتخاب مستقیم رئیس‌جمهور تعیین می‌شود و مسئولیت ادارۀ دبیرخانه و پیگیری اجرای مصوبات را بر عهده دارد. بر اساس رویۀ عملی، دبیر شورا، هم‌زمان از سوی رهبر به‌عنوان نماینده رهبری در شورا نیز منصوب می‌شود.<ref>{{پک/بن|تا1|ک=خبرگزاری تابناک|ف=شورای عالی امنیت ملی}}</ref>


==زمینه‌ها و فلسفۀ تشکیل شورا<ref group="دیدگاه">تکرار و توضیحات زیادی دارد مختصر و مفید بگویید:
==زمینه‌ها و فلسفۀ تشکیل شورا<ref group="دیدگاه">تکرار و توضیحات زیادی دارد مختصر و مفید بگویید:
خط ۱۴۰: خط ۱۴۰:
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=روحانی|نام=حسن|عنوان=امنیت ملی و دیپلماسی هسته‌ای|سال=1391|مکان=تهران|ناشر=مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام|پیوند نویسنده=حسن روحانی|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}}
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=روحانی|نام=حسن|عنوان=امنیت ملی و دیپلماسی هسته‌ای|سال=1391|مکان=تهران|ناشر=مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام|پیوند نویسنده=حسن روحانی|پیوند=|کوشش=|مترجم=|شابک=|دوره=}}
* {{یادکرد وب|عنوان=سوابق دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6782570/%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D9%84%DB%8C|تاریخ=4 فروردین 1405|تاریخ بازبینی=29 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|سوابق1}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}}
* {{یادکرد وب|عنوان=سوابق دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6782570/%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D9%84%DB%8C|تاریخ=4 فروردین 1405|تاریخ بازبینی=29 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|سوابق1}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}}
* {{یادکرد وب|عنوان=شورای عالی امنیت ملی|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/tags/6235/1/%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D9%84%DB%8C|تاریخ=|تاریخ بازبینی=29 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|تا1}}|وبگاه=خبرگزاری تابناک}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=عبداللهی ضیاءالدینی|نام۱=مهدی|تاریخ=1402|عنوان=الگوی کارکردی شعام در حکمرانی امنیت ملی: اولویت نقش هدایتی و محدودیت مداخلۀ اجرایی|پیوند=https://quarterly.risstudies.org/article_172408.html|ژورنال=فصلنامۀ مطالعات راهبردی|دوره=بیست و ششم|شماره=یکم|صفحات=|نام۲=علیرضا|نام خانوادگی۲=ریحانی|نام۳=|نام خانوادگی۳=}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=عبداللهی ضیاءالدینی|نام۱=مهدی|تاریخ=1402|عنوان=الگوی کارکردی شعام در حکمرانی امنیت ملی: اولویت نقش هدایتی و محدودیت مداخلۀ اجرایی|پیوند=https://quarterly.risstudies.org/article_172408.html|ژورنال=فصلنامۀ مطالعات راهبردی|دوره=بیست و ششم|شماره=یکم|صفحات=|نام۲=علیرضا|نام خانوادگی۲=ریحانی|نام۳=|نام خانوادگی۳=}}
* {{یادکرد وب|عنوان=علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی شد|نشانی=https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-6/1037876-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%AF|تاریخ=14 مرداد 1404|تاریخ بازبینی=29 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|علی1}}|وبگاه=خبرگزاری شرق}}
* {{یادکرد وب|عنوان=علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی شد|نشانی=https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-6/1037876-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%AF|تاریخ=14 مرداد 1404|تاریخ بازبینی=29 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|علی1}}|وبگاه=خبرگزاری شرق}}