صفحهای تازه حاوی «<big>'''روز جهانی حقوق بشر'''</big>؛ مناسبتی بینالمللی با هدف ارزیابی جهانی کرامت، برابری و حقوق اساسی انسانها.<br> روز جهانی حقوق بشر مناسبتی سالانه در تقویم بینالمللی است که بهمنظور سنجش وضعیت حقوق اساسی انسانها و یادآوری تصویب اعلامیۀ جها...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
روز جهانی حقوق بشر مناسبتی سالانه در تقویم بینالمللی است که بهمنظور سنجش وضعیت حقوق اساسی انسانها و یادآوری تصویب اعلامیۀ جهانی حقوق بشر برگزار میشود. این رویداد با تعیین شعارهای سالانه و توسعۀ آموزشهای عمومی، ارتقای استانداردهای زیستی جوامع را دنبال میکند. | روز جهانی حقوق بشر مناسبتی سالانه در تقویم بینالمللی است که بهمنظور سنجش وضعیت حقوق اساسی انسانها و یادآوری تصویب اعلامیۀ جهانی حقوق بشر برگزار میشود. این رویداد با تعیین شعارهای سالانه و توسعۀ آموزشهای عمومی، ارتقای استانداردهای زیستی جوامع را دنبال میکند. | ||
==معرفی== | ==معرفی== | ||
سازمان ملل متحد روز ۱۰ دسامبر مصادف با ۱۹ آذر را بهعنوان روز جهانی حقوق بشر نامگذاری کرده است. این مناسبت یادآور تصویب اعلامیۀ جهانی حقوق بشر در سال ۱۹۴۸م در مجمع عمومی این سازمان است. هدف از تعیین این روز، جلب توجه جامعۀ جهانی به استانداردهای زیستی و ارزشهای انسانی است. | سازمان ملل متحد روز ۱۰ دسامبر مصادف با ۱۹ آذر را بهعنوان روز جهانی حقوق بشر نامگذاری کرده است. این مناسبت یادآور تصویب اعلامیۀ جهانی حقوق بشر در سال ۱۹۴۸م در مجمع عمومی این سازمان است. هدف از تعیین این روز، جلب توجه جامعۀ جهانی به استانداردهای زیستی و ارزشهای انسانی است.<ref>{{پک/بن|نیکان1|ک=وبسایت خیریۀ نیکان ماموت|ف=روز جهانی حقوق بشر}}</ref> | ||
==تاریخچه== | ==تاریخچه== | ||
توجه به حقوق اساسی انسانها پس از جنگ جهانی دوم و در جریان تدوین منشور ملل متحد شکل گرفت. | توجه به حقوق اساسی انسانها پس از جنگ جهانی دوم و در جریان تدوین منشور ملل متحد شکل گرفت.<ref>{{پک/بن|چرا1|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=چرا امروز روز جهانی حقوق بشر نامگذاری شده است؟}}</ref> با تصمیم سازمان ملل متحد برای ایجاد چارچوبی جهانی، کمیسیون حقوق بشر در ژانویۀ ۱۹۴۷م آغاز بهکار کرد و پس از بررسی قوانین اساسی کشورها، پیشنویس نهایی را به مجمع عمومی ارائه داد.<ref>{{پک/بن|مرکز1|ک=مرکز دائرهالمعارف بزرگ اسلامی|ف=روز جهانی حقوق بشر}}</ref><br>مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ۱۰ دسامبر ۱۹۴۸م اعلامیۀ جهانی حقوق بشر را در ۳۰ ماده به تصویب رساند. دو سال بعد، در ۴ دسامبر ۱۹۵۰م ، این مجمع طی قطعنامهای از تمامی کشورها و سازمانها دعوت کرد تا روز ۱۰ دسامبر را بهعنوان روز جهانی حقوق بشر رسمیت ببخشند. ادارۀ پست سازمان ملل متحد در سال ۱۹۵۲م با انتشار تمبر یادبود این مناسبت، به ترویج آن پرداخت.<ref>{{پک/بن|نیکان1|ک=وبسایت خیریۀ نیکان ماموت|ف=روز جهانی حقوق بشر}}</ref> نهادهای وابسته مانند یونسکو نیز در پشتیبانی از برنامههای این روز نقش ایفا میکنند. این منشور بر اساس دادههای کتاب رکوردهای جهانی گینس، بیشترین میزان ترجمۀ مکتوب را در جهان دارد.<ref>{{پک/بن|جوامع1|ک=خبرگزاری دفاع مقدس|ف=روز جهانی حقوق بشر و نادیده گرفتن حقوق اولیۀ انسانها در جوامع مدعی}}</ref> | ||
مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ۱۰ دسامبر ۱۹۴۸م اعلامیۀ جهانی حقوق بشر را در ۳۰ ماده به تصویب رساند. دو سال بعد، در ۴ دسامبر ۱۹۵۰م ، این مجمع طی قطعنامهای از تمامی کشورها و سازمانها دعوت کرد تا روز ۱۰ دسامبر را بهعنوان روز جهانی حقوق بشر رسمیت ببخشند. ادارۀ پست سازمان ملل متحد در سال ۱۹۵۲م با انتشار تمبر یادبود این مناسبت، به ترویج آن پرداخت. | |||
==شعارها و موضوعات سالانه== | ==شعارها و موضوعات سالانه== | ||
سازمان ملل متحد، هر سال موضوعی را برای روز جهانی حقوق بشر تعیین میکند تا فعالیتهای بینالمللی بر محوری واحد متمرکز شود: | سازمان ملل متحد، هر سال موضوعی را برای روز جهانی حقوق بشر تعیین میکند تا فعالیتهای بینالمللی بر محوری واحد متمرکز شود: | ||
* سال ۲۰۱۴م: هر روز، روز حقوق بشر است. | * سال ۲۰۱۴م: هر روز، روز حقوق بشر است. | ||
* سال ۲۰۱۶م: امروز برای دفاع از حقوق کسی بایستید. | * سال ۲۰۱۶م: امروز برای دفاع از حقوق کسی بایستید.<ref>{{پک/بن|نیکان1|ک=وبسایت خیریۀ نیکان ماموت|ف=روز جهانی حقوق بشر}}</ref> | ||
* سال 2018م: ایستادگی برای برابری، عدالت و کرامت انسانی. | * سال 2018م: ایستادگی برای برابری، عدالت و کرامت انسانی. | ||
* سال 2019م: ایستادگی جوانان برای حقوق بشر؛ با هدف بهرهگیری از ظرفیت جوانان در پیشبرد آگاهیهای اجتماعی. | * سال 2019م: ایستادگی جوانان برای حقوق بشر؛ با هدف بهرهگیری از ظرفیت جوانان در پیشبرد آگاهیهای اجتماعی.<ref>{{پک/بن|شعار1|ک=خبرگزاری ایمنا|ف=19 آذر روز جهانی حقوق بشر؛ از تاریخچه تا شعار سال}}</ref> | ||
* سال ۲۰۲۴م: حقوق ما، آیندۀ ما، همین حالا. | * سال ۲۰۲۴م: حقوق ما، آیندۀ ما، همین حالا.<ref>{{پک/بن|نیکان1|ک=وبسایت خیریۀ نیکان ماموت|ف=روز جهانی حقوق بشر}}</ref> این شعار بر نقش پیشگیرانۀ حقوق بشر در زندگی روزمره و توانمندسازی جامعهها تأکید دارد.<ref>{{پک/بن|آموزش1|ک=خبرگزاری شرق|ف=روز جهانی حقوق بشر و آموزش}}</ref> | ||
* سال 2025م: حقوق بشر؛ ملزومات روزمرۀ ما. | * سال 2025م: حقوق بشر؛ ملزومات روزمرۀ ما. | ||
==اهمیت و اهداف== | ==اهمیت و اهداف== | ||
این مناسبت یادآور مسئولیت دولتها در رعایت حقوق بنیادی تمام انسانها بدون تمایز نژادی، جنسیتی، دینی یا اجتماعی است. سازمانهای بینالمللی مانند عفو بینالملل، تمرکز برنامههای این روز را بر پیوند میان اصول قانونی و تجربیات روزمره مانند امنیت، آزادی بیان و مشارکت اجتماعی قرار دادهاند. | این مناسبت یادآور مسئولیت دولتها در رعایت حقوق بنیادی تمام انسانها بدون تمایز نژادی، جنسیتی، دینی یا اجتماعی است. سازمانهای بینالمللی مانند عفو بینالملل، تمرکز برنامههای این روز را بر پیوند میان اصول قانونی و تجربیات روزمره مانند امنیت، آزادی بیان و مشارکت اجتماعی قرار دادهاند.<ref>{{پک/بن|حقوق1|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=روز جهانی حقوق بشر و بازنگری در حقوق اساسی انسانها}}</ref> سالگرد تصویب این سند فرصتی برای نهادهای بینالمللی، کانونهای حقوقی و جوامع مدنی فراهم میآورد<ref>{{پک/بن|سال1|ک=وبسایت تالار گفتگوی تخصصی حقوقی و سیاسی بینالمللی انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد|ف=اعلامیۀ جهانی حقوق بشر پس از 76 سال}}</ref> تا با برگزاری نشستها و صدور بیانیهها، به ارزیابی کارایی عملی سازوکارهای حمایتی بپردازند.<ref>{{پک/بن|شعار1|ک=خبرگزاری ایمنا|ف=19 آذر روز جهانی حقوق بشر؛ از تاریخچه تا شعار سال}}</ref> | ||
==شیوههای گرامیداشت== | ==شیوههای گرامیداشت== | ||
هر سال در ۱۰ دسامبر، نهادهای غیردولتی با سازماندهی نشستهای تخصصی، نمایشگاهها و گفتگوهای عمومی به بررسی وضعیت حقوق انسانها میپردازند. | هر سال در ۱۰ دسامبر، نهادهای غیردولتی با سازماندهی نشستهای تخصصی، نمایشگاهها و گفتگوهای عمومی به بررسی وضعیت حقوق انسانها میپردازند.<ref>{{پک/بن|نیکان1|ک=وبسایت خیریۀ نیکان ماموت|ف=روز جهانی حقوق بشر}}</ref> یکی از محورهای اصلی برنامههای آگاهیبخشی در این مناسبت، آموزش حقوق بشر در سطوح مختلف آموزشی است. این الگو با گنجاندن مفاد اعلامیه در برنامههای درسی، برای نهادینهسازی رفتار متمدنانه و کاهش رفتارهای ناهنجار اجتماعی بهکار میرود.<ref>{{پک/بن|آموزش1|ک=خبرگزاری شرق|ف=روز جهانی حقوق بشر و آموزش}}</ref> همچنین پویشهای اطلاعرسانی در رسانهها و برنامههای تحلیلی برای تبیین ابعاد این روز شکل میگیرد.<ref>{{پک/بن|چرا1|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=چرا امروز روز جهانی حقوق بشر نامگذاری شده است؟}}</ref> | ||
== منابع == | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=19 آذر روز جهانی حقوق بشر؛ از تاریخچه تا شعار سال|نشانی=https://www.imna.ir/news/400350/%DB%B1%DB%B9-%D8%A2%D8%B0%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%D8%B4%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84|تاریخ=18 آذر 1398|تاریخ بازبینی=30 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|شعار1}}|وبگاه=خبرگزاری ایمنا}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=اعلامیۀ جهانی حقوق بشر پس از 76 سال|نشانی=https://unstudies.ir/iauns-forum/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%D8%B4%D8%B1-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-76-%D8%B3%D8%A7%D9%84/|تاریخ=24 آذر 1403|تاریخ بازبینی=30 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|سال1}}|وبگاه=وبسایت تالار گفتگوی تخصصی حقوقی و سیاسی بینالمللی انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=چرا امروز روز جهانی حقوق بشر نامگذاری شده است؟|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/8882108/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%D8%B4%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D9%85-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85|تاریخ=20 آذر 1403|تاریخ بازبینی=30 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|چرا1}}|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=روز جهانی حقوق بشر|نشانی=https://www.cgie.org.ir/fa/news/7349|تاریخ=19 آذر 1392|تاریخ بازبینی=30 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|مرکز1}}|وبگاه=مرکز دائرهالمعارف بزرگ اسلامی}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=روز جهانی حقوق بشر|نشانی=https://www.nikancharity.org/human-rights-day/|تاریخ=|تاریخ بازبینی=30 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|نیکان1}}|وبگاه=وبسایت خیریۀ نیکان ماموت}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=روز جهانی حقوق بشر و بازنگری در حقوق اساسی انسانها|نشانی=https://www.isna.ir/news/1404091912446/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%D8%B4%D8%B1-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7|تاریخ=19 آذر 1404|تاریخ بازبینی=30 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|حقوق1}}|وبگاه=خبرگزاری ایسنا}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=روز جهانی حقوق بشر و نادیده گرفتن حقوق اولیۀ انسانها در جوامع مدعی|نشانی=https://defapress.ir/fa/news/493024/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%D8%B4%D8%B1-%D9%88-%D9%86%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D9%85%D8%AF%D8%B9%DB%8C|تاریخ=19 آذر 1400|تاریخ بازبینی=30 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|جوامع1}}|وبگاه=خبرگزاری دفاع مقدس}} | |||
* {{یادکرد وب|عنوان=2025 Theme – Human Rights, Our Everyday Essentials|نشانی=https://www.un.org/en/observances/human-rights-day#:~:text=Human%20rights%20are%20positive%2C%20essential%20and%20attainable.,or%20the%20protections%20that%20keep%20us%20safe.|تاریخ=10 دسامبر 2025|تاریخ بازبینی=21 ژوئیه ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|t1}}|کد زبان=en|وبگاه=united nations website}} | |||
