حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
== تعریف == | == تعریف == | ||
شبکهدوزی یکی از دوختهای سنتی اصفهان است که با کشیدن تعدادی تار یا پود و یا هر دو آن از نقاط معینی از پارچه و پر کردن جای آنها با | شبکهدوزی یکی از دوختهای سنتی اصفهان است که با کشیدن تعدادی تار یا پود و یا هر دو آن از نقاط معینی از پارچه و پر کردن جای آنها با [[سوزندوزی]]؛ بهطوری که نقش منظمی از آن روی پارچه شکل بگیرد، تهیه میشود.<ref>{{پک|ایروانی محمدآبادی|1396|ک=شناسایی و بررسی دوخت شبکهدوزی اصفهان با هدف توسعه و ترویج آن|ص=5}}</ref> از شبکهدوزی بیشتر برای تزیین رومیزی، پرده، روکرسی، روتختی، جای قرآن، کوسن، دستمال سفره و زیربشقابی استفاده میشود.<ref>{{پک|ایروانی محمدآبادی|1396|ک=شناسایی و بررسی دوخت شبکهدوزی اصفهان با هدف توسعه و ترویج آن|ص=36}}</ref> نقوشی که بیشتر در شبکهدوزی بهکار میرود شامل بتهجقه، نقش ترنج و سرترنج، نیمترنج، شمسه، ستاره، گلوبوته و انواع گل است.<ref>{{پک|ایروانی محمدآبادی|1396|ک=شناسایی و بررسی دوخت شبکهدوزی اصفهان با هدف توسعه و ترویج آن|ص=36}}</ref> | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
شبکهدوزی در ایران قدمتی طولانی دارد. آغاز این هنر در دورۀ قبل از اسلام و اوج هنر و شکوفایی آن مربوط به دوران اسلامی است. در گذشته زنان ایرانی برای حفظ حجاب از روبندههایی استفاده میکردند که قسمت مستطیلی جلوی آن شبکهدوزی میشد تا استفادهکنندگان از آن بهتر بتوانند جلوی خود را ببینند.<ref>{{پک|ایروانی محمدآبادی|1396|ک=شناسایی و بررسی دوخت شبکهدوزی اصفهان با هدف توسعه و ترویج آن|ص=35}}</ref> | شبکهدوزی در ایران قدمتی طولانی دارد. آغاز این هنر در دورۀ قبل از اسلام و اوج هنر و شکوفایی آن مربوط به دوران اسلامی است. در گذشته زنان ایرانی برای حفظ [[حجاب]] از روبندههایی استفاده میکردند که قسمت مستطیلی جلوی آن شبکهدوزی میشد تا استفادهکنندگان از آن بهتر بتوانند جلوی خود را ببینند.<ref>{{پک|ایروانی محمدآبادی|1396|ک=شناسایی و بررسی دوخت شبکهدوزی اصفهان با هدف توسعه و ترویج آن|ص=35}}</ref> | ||
این هنر دستی که در هند و پاکستان ریشهای عمیق دارد، در کشورهای اروپایی نیز با نوآوری و تنوعِ طرحها به شکوفایی رسیده است. در ایران نیز، این هنر در استان اصفهان جلوهای متمایز یافته و با تلفیق در ملزومات دوختی، به نام این خطه ثبت و ماندگار شده است.<ref>{{پک|ایروانی محمدآبادی|1396|ک=شناسایی و بررسی دوخت شبکهدوزی اصفهان با هدف توسعه و ترویج آن|ص=35}}</ref> شبکهدوزی بیشتر در شهرهای اصفهان، یزد، کاشان و استان آذربایجان و نیز در میان ارامنه رایج است.<ref>{{پک/بن|هنر1|ک=وبسایت ایالت هنر|ف=شبکهدوزی}}</ref> | |||
== ابزارهای لازم برای شبکهدوزی == | == ابزارهای لازم برای شبکهدوزی == | ||
شبکهدوزی معمولاً روی پارچههای ابریشمی، کتانی یا پشمی با بافتی ساده انجام میشود.<ref>{{پک/بن|هنر|ک=وبسایت ایالت هنر|ف=شبکهدوزی}}</ref> نخ مورد استفاده در این هنر، نخ دمسه یا عمامه است. از نخ دمسه برای شبکهدوزی و از نخ عمامه برای قلابدوزی بهکار میرود. از قلابدوزی برای استحکام قسمت بریده شدۀ تار و پود پارچه استفاده میشود. انتخاب رنگ پارچه و نخ به سلیقۀ دوزنده یا سفارشدهنده بستگی دارد ولی اغلب از پارچههای روشن مانند سفید، کرم، شیری و نخهای تکرنگ، روشن یا همرنگ پارچه استفاده میشود. در شبکهدوزی تنوع رنگی محدود است و اغلب با یک رنگ دوخته میشود.<ref>{{پک|ایروانی محمدآبادی|1396|ک=شناسایی و بررسی دوخت شبکهدوزی اصفهان با هدف توسعه و ترویج آن|ص=36}}</ref> | شبکهدوزی معمولاً روی پارچههای ابریشمی، کتانی یا پشمی با بافتی ساده انجام میشود.<ref>{{پک/بن|هنر|ک=وبسایت ایالت هنر|ف=شبکهدوزی}}</ref> نخ مورد استفاده در این هنر، نخ دمسه یا عمامه است. از نخ دمسه برای شبکهدوزی و از نخ عمامه برای قلابدوزی بهکار میرود. از قلابدوزی برای استحکام قسمت بریده شدۀ تار و پود پارچه استفاده میشود. انتخاب رنگ پارچه و نخ به سلیقۀ دوزنده یا سفارشدهنده بستگی دارد ولی اغلب از پارچههای روشن مانند سفید، کرم، شیری و نخهای تکرنگ، روشن یا همرنگ پارچه استفاده میشود. در شبکهدوزی تنوع رنگی محدود است و اغلب با یک رنگ دوخته میشود.<ref>{{پک|ایروانی محمدآبادی|1396|ک=شناسایی و بررسی دوخت شبکهدوزی اصفهان با هدف توسعه و ترویج آن|ص=36}}</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
