زهرا فاضل (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۶: خط ۶:
این شورا مرجع اصلی کشور برای تصمیم‌گیری در موضوعات حیاتی مانند جنگ، صلح و امور راهبردی به‌شمار می‌رود.<ref>{{پک/بن|ت1؟!|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی دولت|ف=تصمیم‌گیری دربارۀ جنگ و مذاکره بر عهدۀ رهبری و شورای عالی امنیت ملی است/ همه جریان‌ها باید خود را ملزم به تبعیت از تصمیمات متنی بر نظر رهبر عالیقدر انقلاب بدانند}}</ref>  ریاست شورا با رئیس‌جمهور است و اعضای آن را مقامات عالی سیاسی، نظامی و اطلاعاتی تشکیل می‌دهند<ref group="دیدگاه">بجای کلی گویی مشخص بگید که اعضای ان را کدام مسولین تشکیل می دهند</ref>. تصمیمات این شورا پس از تأیید مقام رهبری برای تمامی دستگاه‌های اجرایی، نهادها و رسانه‌ها لازم‌الاجرا است. دبیر شورا با انتخاب مستقیم رئیس‌جمهور تعیین می‌شود و مسئولیت ادارۀ دبیرخانه و پیگیری اجرای مصوبات را بر عهده دارد. بر اساس رویۀ عملی، دبیر شورا، در بیشتر مواقع، هم‌زمان از سوی رهبر به‌عنوان نمایندۀ رهبری در شورا نیز منصوب می‌شود.<ref>{{پک/بن|تا1|ک=خبرگزاری تابناک|ف=شورای عالی امنیت ملی}}</ref><ref group="دیدگاه">معرفی در حقیقت تفصیل همان هندسه بحث است. </ref>
این شورا مرجع اصلی کشور برای تصمیم‌گیری در موضوعات حیاتی مانند جنگ، صلح و امور راهبردی به‌شمار می‌رود.<ref>{{پک/بن|ت1؟!|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی دولت|ف=تصمیم‌گیری دربارۀ جنگ و مذاکره بر عهدۀ رهبری و شورای عالی امنیت ملی است/ همه جریان‌ها باید خود را ملزم به تبعیت از تصمیمات متنی بر نظر رهبر عالیقدر انقلاب بدانند}}</ref>  ریاست شورا با رئیس‌جمهور است و اعضای آن را مقامات عالی سیاسی، نظامی و اطلاعاتی تشکیل می‌دهند<ref group="دیدگاه">بجای کلی گویی مشخص بگید که اعضای ان را کدام مسولین تشکیل می دهند</ref>. تصمیمات این شورا پس از تأیید مقام رهبری برای تمامی دستگاه‌های اجرایی، نهادها و رسانه‌ها لازم‌الاجرا است. دبیر شورا با انتخاب مستقیم رئیس‌جمهور تعیین می‌شود و مسئولیت ادارۀ دبیرخانه و پیگیری اجرای مصوبات را بر عهده دارد. بر اساس رویۀ عملی، دبیر شورا، در بیشتر مواقع، هم‌زمان از سوی رهبر به‌عنوان نمایندۀ رهبری در شورا نیز منصوب می‌شود.<ref>{{پک/بن|تا1|ک=خبرگزاری تابناک|ف=شورای عالی امنیت ملی}}</ref><ref group="دیدگاه">معرفی در حقیقت تفصیل همان هندسه بحث است. </ref>
==زمینه تشکیل شورا==
==زمینه تشکیل شورا==
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، شورای عالی دفاع برای مدیریت مسائل نظامی تشکیل شد اما به‌مرور زمان مشخص شد که این شورا به‌دلیل تمرکز صرف بر ابعاد نظامی، توانایی ادارۀ جامع امنیت کشور را ندارد و از ابعاد اقتصادی، سیاسی و امنیت داخلی غافل است.<ref>{{پک|باقری|1401|ک=مطالعات راهبردی|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در حکمرانی امنیت ملی جمهوری اسلامی|ص=81}}</ref> همچنین، ناهماهنگی میان سازمان‌های اطلاعاتی و وجود شوراهای متعدد و پراکنده، تصمیم‌گیری‌های کلان را دشوار می‌کرد.<ref>{{پک|مجلس شورای اسلامی|1369|ک=صورت مشروح مذاکرات شورای بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|ص=1471-1472|ج=3}}</ref> به‌همین دلیل، در بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۶۸ش، شورای عالی امنیت ملی جایگزین نهادهای قبلی شد تا تمامی مسائل امنیتی اعم از نظامی، سیاسی، اقتصادی و خارجی را به‌صورت یکپارچه و هماهنگ مدیریت کند.<ref>{{پک|باقری|۱۴۰1|ک=گذری بر سیاست‌گذاری امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران|ص=80|ج=}}</ref><br>این شورا از سال ۱۳۹۴ش فراتر از مسائل نظامی، مقابله با جنگ نرم و تهدیدات سایبری را نیز در دستور کار قرار داد<ref>{{پک/بن|نقش1؟!|ک=خبرگزاری دنیای اقتصاد|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در تصمیمات سرنوشت‌ساز کشور}}</ref> و از سال ۱۴۰۴ش نیز تشکیل شورای عالی دفاع، هماهنگی میان دولت و نیروهای مسلح را برای تصمیم‌گیری سریع‌تر در شرایط بحرانی تقویت<ref group="دیدگاه">تقویت نکرد؛ بلکه ایجاد کرد</ref> کرد.<ref>{{پک|موسوی فرد|1404|ک=وب‌سایت سیویلیکا|ف=تغییرات در شورای عالی امنیت ملی: رویکرد نوین در حکمرانی یا مبارزه با انفعال مدیریتی؟}}</ref>
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، شورای عالی دفاع برای مدیریت مسائل نظامی تشکیل شد اما به‌مرور زمان مشخص شد که این شورا به‌دلیل تمرکز صرف بر ابعاد نظامی، توانایی ادارۀ جامع امنیت کشور را ندارد و از ابعاد اقتصادی، سیاسی و امنیت داخلی غافل است.<ref>{{پک|باقری|1401|ک=مطالعات راهبردی|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در حکمرانی امنیت ملی جمهوری اسلامی|ص=81}}</ref> همچنین، ناهماهنگی میان سازمان‌های اطلاعاتی و وجود شوراهای متعدد و پراکنده، تصمیم‌گیری‌های کلان را دشوار می‌کرد.<ref>{{پک|مجلس شورای اسلامی|1369|ک=صورت مشروح مذاکرات شورای بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|ص=1471-1472|ج=3}}</ref> به‌همین دلیل، در بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۶۸ش، شورای عالی امنیت ملی جایگزین نهادهای قبلی شد تا تمامی مسائل امنیتی اعم از نظامی، سیاسی، اقتصادی و خارجی را به‌صورت یکپارچه و هماهنگ مدیریت کند.<ref>{{پک|باقری|۱۴۰1|ک=گذری بر سیاست‌گذاری امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران|ص=80|ج=}}</ref><br>این شورا از سال ۱۳۹۴ش فراتر از مسائل نظامی، مقابله با جنگ نرم و تهدیدات سایبری را نیز در دستور کار قرار داد<ref>{{پک/بن|نقش1؟!|ک=خبرگزاری دنیای اقتصاد|ف=نقش شورای عالی امنیت ملی در تصمیمات سرنوشت‌ساز کشور}}</ref> و از سال ۱۴۰۴ش نیز تشکیل شورای عالی دفاع، هماهنگی میان دولت و نیروهای مسلح را برای تصمیم‌گیری سریع‌تر در شرایط بحرانی ایجاد کرد.<ref>{{پک|موسوی فرد|1404|ک=وب‌سایت سیویلیکا|ف=تغییرات در شورای عالی امنیت ملی: رویکرد نوین در حکمرانی یا مبارزه با انفعال مدیریتی؟}}</ref>
 
==وظایف و کارکردهای<ref group="دیدگاه">کارکرد را حذف کنید. </ref> راهبردی<ref group="دیدگاه">مگر وظایف غیر راهبردی هم دارد؟</ref>==  
==وظایف و کارکردهای<ref group="دیدگاه">کارکرد را حذف کنید. </ref> راهبردی<ref group="دیدگاه">مگر وظایف غیر راهبردی هم دارد؟</ref>==  
وظایف شورای عالی امنیت ملی طبق اصل ۱۷۶ قانون اساسی شامل موارد زیر است:<ref name=":0210">{{پک|عبداللهی ضیاءالدینی|ریحانی|1402|ک=فصلنامۀ مطالعات راهبردی|ف=الگوی کارکردی شعام در حکمرانی امنیت ملی: اولویت نقش هدایتی و محدودیت مداخلۀ اجرایی|ص=46-47}}</ref>   
وظایف شورای عالی امنیت ملی طبق اصل ۱۷۶ قانون اساسی شامل موارد زیر است:<ref name=":0210">{{پک|عبداللهی ضیاءالدینی|ریحانی|1402|ک=فصلنامۀ مطالعات راهبردی|ف=الگوی کارکردی شعام در حکمرانی امنیت ملی: اولویت نقش هدایتی و محدودیت مداخلۀ اجرایی|ص=46-47}}</ref>