| خط ۴۳: | خط ۴۳: | ||
به باور کارشناسان و پژوهشگران حوزههای فرهنگی و اجتماعی، شکلگیری انگارهی «بهشت غرب» پیامدهای مخربی برای جوامع شرقی به همراه داشته است. بعضی از پیامدها عبارت است از: | به باور کارشناسان و پژوهشگران حوزههای فرهنگی و اجتماعی، شکلگیری انگارهی «بهشت غرب» پیامدهای مخربی برای جوامع شرقی به همراه داشته است. بعضی از پیامدها عبارت است از: | ||
'''خود تحقیری''': در تاریخ اندیشه معاصر ایران، پدیده «تصویرِ بهشتگونه از غرب» اغلب با «تصویری تحقیرآمیز از جامعه ایران» همراه بوده است. بعضی شروع این پدیده را از دوره روشنفکران قاجار میدانند.<ref>شریفییزدی، «چرا ایرانیان خودتحقیری میکنند؟»، وبسایت روزنامه همشهری.</ref> نمونههای این رویکرد را میتوان در آثار و گفتار برخی چهرههای دوره قاجار مشاهده کرد. برای مثال، [[ایلچی]] در سفرنامه خود به فرنگ، همزمان با ستایش زیباییها و رفتار غربیان، از عقبماندگی ایرانیان سخن گفته و جامعه ایران را شماتت میکند؛ [[میرزا ملکمخان]]، در کنار برجستهکردن ویژگیهای مثبت غرب، به تحقیر ایرانیان نیز | '''خود تحقیری''': در تاریخ اندیشه معاصر ایران، پدیده «تصویرِ بهشتگونه از غرب» اغلب با «تصویری تحقیرآمیز از جامعه ایران» همراه بوده است. بعضی شروع این پدیده را از دوره روشنفکران قاجار میدانند.<ref>شریفییزدی، «چرا ایرانیان خودتحقیری میکنند؟»، وبسایت روزنامه همشهری.</ref> نمونههای این رویکرد را میتوان در آثار و گفتار برخی چهرههای دوره قاجار مشاهده کرد. برای مثال، [[ایلچی]] در سفرنامه خود به فرنگ، همزمان با ستایش زیباییها و رفتار غربیان، از عقبماندگی ایرانیان سخن گفته و جامعه ایران را شماتت میکند؛ [[میرزا ملکمخان]]، در کنار برجستهکردن ویژگیهای مثبت غرب، به تحقیر ایرانیان نیز میپردازد؛<ref>«خود تحقیری با نقاب روشنفکری»، وبسایت روزنامه همشهری.</ref> [[حسن تقیزاده]]، [[فرنگیمآبی]] را راهکار پیشرفت ایران معرفی میکند<ref>شریفییزدی، «چرا ایرانیان خودتحقیری میکنند؟»، وبسایت روزنامه همشهری.</ref> و [[حاجعلی رزمآرا]]، نخستوزیر وقت در دورۀ پهلوی، در مخالفت با ملیشدن نفت، مدعی میشود که مردم ایران حتی توانایی ساختن یک آفتابه را هم ندارند.<ref>خامنهای، «ایرانی، یک لولهنگ نمیتواند بسازد!»، پايگاه اطلاعرسانی آثار امام مجاهد شهید آيتالله خامنهای.</ref> | ||
برخی محققان بر این باورند که این دوگانهسازی، که از دوره روشنفکران قاجار آغاز میشود<sup>،</sup> پدیدهای سازمانیافته است<ref>«خود تحقیری با نقاب روشنفکری»، وبسایت روزنامه همشهری.</ref> که استعمار با خلقِ دوگانهی «غربِ پیشرفته و عقلانی» در برابر «شرقِ عقبمانده و احساساتی»، نوعی عقدهی حقارت در جوامع شرقی ایجاد کرده<ref>موسوی، «غربزدگی و ریشههای روانی، فلسفی و تمدنی»، وبسایت دانشگاه فرهنگیان.</ref> و در جهت زمینهسازی برای جایگزینی فرهنگی و سیاسی غرب<ref>«خود تحقیری با نقاب روشنفکری»، وبسایت روزنامه همشهری.</ref>و یا تحمیل قراردادهای استعماری بر ملت ایران عمل میکند.<ref>تربتزاده، «سیل «خود تحقیری» از کجا به راه افتاد؟»، وبسایت روزنامه قدس.</ref> | برخی محققان بر این باورند که این دوگانهسازی، که از دوره روشنفکران قاجار آغاز میشود<sup>،</sup> پدیدهای سازمانیافته است<ref>«خود تحقیری با نقاب روشنفکری»، وبسایت روزنامه همشهری.</ref> که استعمار با خلقِ دوگانهی «غربِ پیشرفته و عقلانی» در برابر «شرقِ عقبمانده و احساساتی»، نوعی عقدهی حقارت در جوامع شرقی ایجاد کرده<ref>موسوی، «غربزدگی و ریشههای روانی، فلسفی و تمدنی»، وبسایت دانشگاه فرهنگیان.</ref> و در جهت زمینهسازی برای جایگزینی فرهنگی و سیاسی غرب<ref>«خود تحقیری با نقاب روشنفکری»، وبسایت روزنامه همشهری.</ref>و یا تحمیل قراردادهای استعماری بر ملت ایران عمل میکند.<ref>تربتزاده، «سیل «خود تحقیری» از کجا به راه افتاد؟»، وبسایت روزنامه قدس.</ref> | ||
